Globallashuv davrida yoshlarning o‘rni

GLOBALLASHUV DAVRIDA YOSHLARNING O‘RNI

Annotatsiya. Ushbu maqolada globallashuv jarayonining yoshlar hayotiga ta’siri, zamonaviy dunyoda yoshlarning tutgan o‘rni, bilim va axborot texnologiyalarining ahamiyati hamda milliy qadriyatlarni asrab-avaylash masalalari yoritilgan. Shuningdek, yoshlarning jamiyat taraqqiyotidagi ishtiroki va kelajak oldidagi mas’uliyati tahlil qilingan.

Kalit so‘zlar: globallashuv, yoshlar, ta’lim, texnologiya, innovatsiya, milliy qadriyatlar, ma’naviyat, taraqqiyot.

Kirish

Bugungi kunda dunyo jadal sur’atlar bilan rivojlanib, davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy, siyosiy, madaniy va axborot aloqalari tobora kuchayib bormoqda. Ushbu jarayon globallashuv deb ataladi. Globallashuv insoniyat uchun yangi imkoniyatlar yaratish bilan birga, muayyan muammolarni ham yuzaga keltirmoqda. Ayniqsa, yoshlarning hayoti, dunyoqarashi, ta’lim olishi va kasb tanlashiga globallashuv katta ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu sababli yoshlarning zamonaviy bilimlarga ega bo‘lishi, mustaqil fikrlashi va jamiyat taraqqiyotida faol ishtirok etishi muhim ahamiyat kasb etadi.

Asosiy qism

Yoshlar har qanday davlatning eng katta boyligi va kelajagini belgilovchi muhim kuch hisoblanadi. Mamlakatning ertangi taraqqiyoti, avvalo, bugungi yoshlarning bilimi, salohiyati, dunyoqarashi va intilishlariga bog‘liq. Globallashuv sharoitida yoshlar nafaqat o‘z mamlakati, balki xalqaro miqyosda ham bilim va tajriba almashish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda.

Birinchidan, ta’lim va bilim olish globallashuv davrida muvaffaqiyatning asosiy omilidir. Hozirgi vaqtda internet orqali xorijiy universitetlarning ta’lim materiallaridan foydalanish, chet tillarini o‘rganish va xalqaro ilmiy loyihalarda qatnashish mumkin. Yoshlar ushbu imkoniyatlardan oqilona foydalanib, o‘z bilim va ko‘nikmalarini muntazam rivojlantirib borishlari lozim. Chunki zamonaviy mehnat bozori raqobatbardosh, tashabbuskor va yangilikka intiluvchi mutaxassislarni talab qiladi.

Ikkinchidan, axborot texnologiyalari yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylandi. Raqamli texnologiyalar orqali yangi kasblarni o‘rganish, tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish va o‘z g‘oyalarini keng ommaga yetkazish mumkin. Biroq internetdagi barcha ma’lumotlar ham ishonchli emas. Shu bois yoshlar axborotni tanqidiy tahlil qilish, yolg‘on xabarlarni aniqlash va internetdan xavfsiz foydalanish ko‘nikmalariga ega bo‘lishlari zarur.

Uchinchidan, globallashuv jarayonida milliy qadriyatlarni asrab-avaylash alohida ahamiyatga ega. Boshqa xalqlarning madaniyati, urf-odatlari va tajribasini o‘rganish foydali, ammo bu o‘z milliy o‘zligimizni unutish hisobiga bo‘lmasligi kerak. O‘zbek xalqining boy tarixi, tili, madaniyati va an’analarini hurmat qilish yoshlarning ma’naviy kamolotida muhim o‘rin tutadi. Milliy qadriyatlar va zamonaviy bilimlarning uyg‘unligi barkamol avlodni shakllantirishga xizmat qiladi.

To‘rtinchidan, yoshlarning jamiyat hayotidagi faolligi mamlakat taraqqiyotining muhim shartlaridan biridir. Yoshlar qonunlarga hurmat bilan munosabatda bo‘lishi, o‘z huquq va majburiyatlarini bilishi, ijtimoiy muammolarga befarq bo‘lmasligi kerak. Ko‘ngillilik faoliyati, ilmiy izlanishlar, tadbirkorlik va turli ijtimoiy loyihalarda qatnashish orqali ular jamiyat rivojiga munosib hissa qo‘shishlari mumkin.

Globallashuv yoshlar oldiga bir qator vazifalarni ham qo‘ymoqda. Xususan, kuchli raqobat, zararli axborotlar, ma’naviy qadriyatlarning zaiflashishi va internetga ortiqcha bog‘lanish kabi muammolar mavjud. Bunday sharoitda yoshlarning mustaqil fikrlashi, ma’naviy immunitetini rivojlantirishi va o‘z oldiga aniq maqsadlar qo‘yishi muhimdir. Oila, ta’lim muassasalari va jamiyat yoshlarni qo‘llab-quvvatlashda hamkorlik qilishi lozim.

Xulosa

Xulosa qilib aytganda, globallashuv davrida yoshlar jamiyatning oddiy ishtirokchilari emas, balki uning kelajagini yaratuvchi asosiy kuchdir. Ularning zamonaviy bilimlarni egallashi, xorijiy tillarni o‘rganishi, raqamli texnologiyalardan samarali foydalanishi va milliy qadriyatlarga sodiq qolishi mamlakat rivojiga xizmat qiladi. Har bir yosh o‘z oldiga yuksak maqsadlar qo‘yib, doimiy izlanishi va jamiyat oldidagi mas’uliyatini his qilishi zarur.

Zero, globallashuv imkoniyatlaridan oqilona foydalanadigan, bilimli, ma’naviyatli va tashabbuskor yoshlar har qanday davlatning yorqin kelajagini ta’minlaydi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir. 2023.

2. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘RQ-406-son, 2016-yil 14-sentabr.

3. UNESCO. Education and Youth — ta’lim va yoshlar masalalariga oid materiallar.

4. Birlashgan Millatlar Tashkilotining yoshlar rivoji va Barqaror rivojlanish maqsadlariga oid materiallari.