Ozoda Abdullayeva Farmon qizi

Ozoda Abdullayeva Farmon qizi Buxoro viloyatida tug‘ilgan. Uning keyingi hayot va o‘qish yo‘li Toshkent bilan bog‘langan: hozirda u Mirzo Ulug‘bek tumanida yashaydi. Tug‘ilgan hudud va bugungi yashash manzili uning biografiyasidagi ikki muhim makonni belgilaydi: biri hayotining boshlang‘ich nuqtasi, ikkinchisi esa oliy va oliy ta’limdan keyingi izlanishlari davom etayotgan muhitdir.

Unga hayotda eng ko‘p ta’sir qilgan inson sifatida onasi tilga olinadi. Onasi uning uchun har doim o‘rnak va namuna bo‘lib kelgan. Bu e’tirof Ozoda Abdullayevaning shaxsiy qadriyatlari shakllanishida yaqin oilaviy namunaning ahamiyatini ko‘rsatadi. U o‘z yutuqlari yoki rejalari haqida gapirar ekan, o‘qish va izlanishni markazga qo‘yadi; bunday yondashuvda oiladan olingan ruhiy tayanch seziladi.

U o‘zidan boshqalar nimani o‘rganishi mumkinligi haqida qat’iy xulosa chiqarmaydi, chunki buni ko‘proq atrofidagi insonlarga bog‘liq deb hisoblaydi. Shu bilan birga, doimiy o‘qish va izlanishni o‘zi qilayotgan eng to‘g‘ri harakat sifatida ko‘radi. Bu yondashuv o‘zini tayyor namunaga aylantirishdan ko‘ra, shaxsiy rivojlanish jarayoniga mas’uliyat bilan qarashini anglatadi.

Uning yoshlar uchun bildirgan fikri ham ayni ruhda: “O‘z yo‘lingizni boshqalarning tezligi bilan o‘lchamang, ba’zan natija darhol ko‘rinmaydi, ba’zan esa tanlagan yo‘lingizning qayerga olib borishini o‘zingiz ham aniq bilmaysiz, muhimi, harakatdan to‘xtamaslik, o‘rganishdan charchamaslik va o‘z ustingizda doimiy ishlashdir. Yoshlikning eng katta afzalligi — hamma narsani bilish emas, balki o‘rganish, izlanish va o‘z yo‘lingizni qayta-qayta shakllantirish imkoniyatiga ega ekaningizdir.” Bu murojaatda tezkor natijadan ko‘ra davomiy mehnat qadrlanadi.

Ozoda Abdullayevaning oliy ta’lim sari yo‘li Toshkent davlat sharqshunoslik universitetining Jahon siyosati yo‘nalishidan boshlangan. Ushbu bakalavr tayyorgarligi unga xalqaro siyosiy masalalarni o‘rganish uchun bazaviy yo‘nalish bergan. Keyinchalik uning izlanishlari siyosiy tahlil, huquqiy boshqaruv va loyiha boshqaruvi kabi o‘zaro bog‘liq sohalar bilan kengaygan.

Birinchi magistratura ta’limini Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining Amaliy siyosatshunoslik mutaxassisligida olgan. Bu bosqich siyosatshunoslikka amaliy yondashuvni egallash bilan bog‘liq bo‘ldi. Aynan shu universitetda u hozirda mustaqil tadqiqotchi sifatida ham faoliyat yuritmoqda. Shunday qilib, magistratura tajribasi uning bugungi ilmiy izlanish maydoni bilan bevosita tutashgan.

Ikkinchi magistratura ta’limi Toshkent davlat yuridik universitetining Davlat boshqaruvi huquqi mutaxassisligida davom etdi. Siyosiy jarayonlarni huquqiy boshqaruv masalalari bilan birga o‘rganish uning tayyorgarligiga yangi qatlam qo‘shdi. Davlat boshqaruvi huquqi bo‘yicha bilimlar siyosat va boshqaruv o‘rtasidagi munosabatni huquqiy nuqtai nazardan ko‘rishga xizmat qilishi mumkin.

Uchinchi magistratura ta’limini Yangi O‘zbekiston universitetining Loyiha boshqaruvi mutaxassisligida oldi. Bu yo‘nalish avvalgi siyosiy va huquqiy tayyorgarlikni rejalashtirish, resurslarni muvofiqlashtirish hamda maqsadga yo‘naltirilgan ishlarni tashkil etish masalalari bilan to‘ldiradi. Bundan tashqari, u O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi tinglovchisi hisoblanadi.

U ayni paytda 4 ta mutaxassislik bo‘yicha oliy ma’lumotga ega va 4 ta tilda gaplasha oladi. Til ko‘nikmalari uning bo‘sh vaqtida xorijiy tillarni o‘rganishi bilan ham bog‘lanadi. To‘rtta mutaxassislikning jamlanishi — Jahon siyosati, Amaliy siyosatshunoslik, Davlat boshqaruvi huquqi va Loyiha boshqaruvi — uning kasbiy qiziqishlari bir yoqlama emasligini, turli bilim sohalarini bog‘lashga intilishini ko‘rsatadi.

Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Ozoda Abdullayeva mustaqil tadqiqotchi sifatida “Zamonaviy davrda Xitoy-Afg‘oniston hamkorligi va uning mintaqaviy jarayonlarga ta’siri” mavzusida tadqiqot olib bormoqda. Mavzu Xitoy va Afg‘oniston o‘rtasidagi hamkorlikni hamda uning kengroq mintaqaviy jarayonlardagi o‘rnini qamrab oladi. Bu yo‘nalish uning Jahon siyosati va Amaliy siyosatshunoslik bo‘yicha olgan tayyorgarligiga mos keladi.

Uning akademik faoliyati bakalavr yillaridan boshlangan. O‘sha davrdan e’tiboran u turli ilmiy-amaliy konferensiyalar, forumlar va dasturlarda o‘z ishlari bilan qatnashib keladi. Bu holat tadqiqotga qiziqish biror keyingi bosqichda paydo bo‘lmaganini, balki oliy ta’lim davridayoq muntazam shakllanganini ko‘rsatadi.

Ozoda Abdullayeva bakalavr davrida boshlagan mavzudagi izlanishlarini oliy ta’lim va oliy ta’limdan keyingi bosqichlarda ham davom ettirgan. Mavzuni izchil saqlash uning Afg‘oniston bilan bog‘liq siyosiy jarayonlarni uzoqroq vaqt oralig‘ida o‘rganishga e’tibor berayotganini anglatadi. Bunday davomiylik alohida maqolalar, konferensiya ishtiroki va hozirgi mustaqil tadqiqotchilik ishini bir mazmunga bog‘laydi.

Bo‘sh vaqtida ham u xorijiy tillarni o‘rganadi va tadqiqot mavzusi bo‘yicha izlanish olib boradi. Demak, uning kundalik qiziqishlari kasbiy yo‘nalishidan ajralmagan. Til o‘rganish, ayniqsa xalqaro siyosat va mintaqaviy hamkorlikni o‘rganuvchi tadqiqotchi uchun turli manbalar bilan ishlash imkoniyatini kengaytirishi mumkin, biroq u gaplashadigan to‘rt tilning nomlari keltirilmagan.

Uning hayotiy prinsipi — “Bilim insondagi eng muhim ijtimoiy resursdir.” Mazkur fikr uning ta’limga bo‘lgan munosabati, to‘rtta mutaxassislik bo‘yicha oliy ma’lumot olgani va tadqiqotni davom ettirish niyati bilan bir butun holda namoyon bo‘ladi. U bilimni faqat shaxsiy natija emas, ijtimoiy ahamiyatga ega resurs deb baholaydi.

Ozoda Abdullayeva “Renessans davri: ilmiy tadqiqotlar yetakchisi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. Ushbu e’tirof uning tadqiqot sohasidagi mehnati qayd etilganini bildiradi. U, shuningdek, ayni nomdagi xalqaro konferensiyada “eng yaxshi maqola” nominatsiyasi g‘olibi bo‘lgan. Ko‘krak nishoni va konferensiya natijasi uning ilmiy ishlari bilan bog‘liq aniq yutuqlar sirasiga kiradi.

Uning “Internal and external factors of the establishment of Taliban power in Afghanistan” nomli maqolasi Belgiyaning impact faktori 7.9 bo‘lgan “Eurasian Journal of Research, Development and Innovation” jurnalida chop etilgan. Maqola Afg‘onistonda Tolibon hokimiyatining o‘rnatilishiga ta’sir qilgan ichki va tashqi omillar masalasiga bag‘ishlangan. Bu mavzu uning Afg‘oniston va mintaqaviy siyosiy jarayonlar yuzasidan davom etayotgan tadqiqot yo‘nalishi bilan mazmunan bog‘liqdir.

“Young Academician” jurnalida esa “The Taiwan issue: the end of Chinese dream and changing trends” nomli maqolasi nashr etilgan. Ushbu nashr yuqori impact faktorga ega jurnal sifatida qayd etilgan. Tayvan masalasiga bag‘ishlangan maqola uning e’tibori faqat bitta mamlakat yoki voqelik bilan cheklanmasdan, Xitoy bilan bog‘liq siyosiy masalalarni ham qamrab olishini ko‘rsatadi.

Ozoda Abdullayevaning publitsistik chiqishlari orasida “Yangi O‘zbekiston” gazetasida nashr etilgan “Mintaqaviy hamkorlik va do‘stlik timsoli” maqolasi ham bor. Bu maqola uning ilmiy jurnallar bilan bir qatorda ommaviy nashrda ham fikr bildirganini anglatadi. Ilmiy maqolalar va gazetadagi chiqishlar turli o‘quvchi qatlamlariga mo‘ljallangan yozish tajribasini ifodalaydi.

Westminster Academy tomonidan tashkillashtirilgan konferensiyadagi “Speaking Club”da u “The Best Delegation” nominatsiyasi sovrindori bo‘lgan. Ushbu natija uning yozma tadqiqotdan tashqari, munozara va jamoaviy taqdimot formatlarida ham qatnashganini ko‘rsatadi. Delegatsiya nomidan berilgan e’tirof jamoaviy ishlash tajribasi bilan bog‘liq bo‘lib, u ilgari surgan liderlik qarashlariga hamohangdir.

Ozoda Abdullayeva Tashkent International Model United Nations (TIMUN) tadbirining ishtirokchisi bo‘lgan. Model BMT formatidagi bunday maydon xalqaro masalalarni muhokama qilish, pozitsiya bildirish va muzokara madaniyati bilan tanishish imkonini beradi. Uning Jahon siyosati va Amaliy siyosatshunoslik bo‘yicha ta’limi TIMUNdagi ishtirok mazmuni bilan mantiqan kesishadi.

U Shanghai Cooperation Organisation — Youth Initiatives / Events tadbirlarida ham qatnashgan. Bundan tashqari, Diaspora Youth Forum of the Organization of Turkic States ishtirokchisi bo‘lgan. Ushbu ikki tajriba uning yoshlar va xalqaro hamkorlikka doir turli muloqot platformalarida bo‘lganini ko‘rsatadi. Ular Markaziy Osiyo va undan kengroq siyosiy-madaniy aloqalar bilan bog‘liq kun tartiblarini kuzatish imkoniyatini bergan bo‘lishi mumkin.

CIS Youth Capital 2024 / International Volunteer Forumda u volontyor sifatida faoliyat yuritgan. Volontyorlik ishtirokchilikning alohida shakli bo‘lib, tadbirning kundalik tashkiliy ehtiyojlariga hissa qo‘shishni talab qiladi. Bu tajriba uning xalqaro forumlarni faqat tinglovchi yoki mehmon sifatida emas, amaliy jarayonning bir qismi sifatida ham ko‘rganini bildiradi.

UWEDdagi International Academic, Diplomatic and Youth Events tadbirlarida esa tashkilotchi sifatida qatnashgan. Mazkur rol akademik, diplomatik va yoshlar tadbirlarini tayyorlash hamda o‘tkazishga daxldor tajribani anglatadi. Universitetdagi mustaqil tadqiqotchilik faoliyati bilan bir qatorda tashkiliy ishda ham qatnashishi uning akademik muhit ichidagi faolligini kengaytiradi.

Uning liderlik haqidagi qarashi aniq ifodalangan: jamoaning har bir a’zosida muhimlik hissini shakllantirish hamda ularni boshqarishga emas, yo‘naltirishga harakat qilish. Bu fikr buyruqbozlikdan ko‘ra hamkorlikka yaqin yondashuvni ifodalaydi. “The Best Delegation” e’tirofi, volontyorlik va tashkilotchilik tajribalari uning jamoaviy formatlardagi ishtiroki mazkur qarashdan ajralmaganini ko‘rsatadi.

Ozoda Abdullayevaning kelajakdagi asosiy rejasi tadqiqot ishini davom ettirish hamda egallagan mutaxassisliklari asosida yetuk kadr bo‘lishdir. Bu maqsad uning avvalgi ta’lim yo‘li bilan izchil bog‘langan: Jahon siyosatidan boshlangan tayyorgarlik siyosatshunoslik, davlat boshqaruvi huquqi va loyiha boshqaruvi bilan boyigan. U mazkur yo‘nalishlarni alohida diplomlar sifatida emas, kelajak faoliyati uchun bir-birini to‘ldiruvchi bilimlar sifatida ko‘radi.

Uning bugungi maqomi mustaqil tadqiqotchi sifatida davom etayotgan ish bilan belgilanadi. Xitoy-Afg‘oniston hamkorligi va uning mintaqaviy jarayonlarga ta’sirini o‘rganish uning kelajak rejasida ham asosiy o‘rin saqlaydi. Mazkur mavzu bo‘yicha bakalavr yillaridan boshlangan qiziqish, maqolalar va hozirgi tadqiqot o‘rtasida uzviylik mavjud.

Doimiy o‘qish va izlanishni eng to‘g‘ri harakat deb hisoblash uning kelajak tasavvurining markazida turadi. Bu fikr shoshilinch va yakuniy xulosa chiqarishdan ko‘ra, kasbiy o‘sishni jarayon sifatida qabul qilishini anglatadi. To‘rtta tilda gaplasha olishi hamda bo‘sh vaqtini til o‘rganish va mavzuli izlanishga bag‘ishlashi uning ushbu tamoyilni kundalik amaliyotda davom ettirayotganini ko‘rsatadi.

Uning yoshlar uchun murojaatida ham o‘z yo‘lini boshqalar tezligi bilan o‘lchamaslik, harakatdan to‘xtamaslik, o‘rganishdan charchamaslik va o‘z ustida ishlash g‘oyasi bor. Bu qarash kelajakdagi kasbiy maqsad bilan bevosita bog‘langan: yetuk kadr bo‘lish u uchun bir martalik natija emas, balki muntazam o‘qish, tadqiqot, muloqot va amaliy tajriba orqali shakllanadigan yo‘ldir.

Ozoda Abdullayeva Farmon qizining bugungi yo‘li Buxoro viloyatida boshlangan hayotiy manzildan Toshkentdagi ko‘p bosqichli akademik va tadqiqot muhitigacha davom etgan izlanish yo‘lidir. Jahon siyosati, Amaliy siyosatshunoslik, Davlat boshqaruvi huquqi va Loyiha boshqaruvi bo‘yicha olgan bilimlari uning qiziqishlarini keng, ammo o‘zaro tutash yo‘nalishlarda shakllantirdi.

U xalqaro konferensiyalar, TIMUN, Shanghai Cooperation Organisation — Youth Initiatives / Events, Diaspora Youth Forum of the Organization of Turkic States, CIS Youth Capital 2024 / International Volunteer Forum hamda UWEDdagi tadbirlardagi tajribasi orqali o‘zini turli formatlarda sinab ko‘rdi. Maqolalari, konferensiyadagi “eng yaxshi maqola” natijasi, “The Best Delegation” sovrini va “Renessans davri: ilmiy tadqiqotlar yetakchisi” ko‘krak nishoni uning mazkur yo‘ldagi aniq qayd etilgan natijalaridir.

Bugun u Xitoy-Afg‘oniston hamkorligi hamda uning mintaqaviy jarayonlarga ta’siri yuzasidan tadqiqotni davom ettirmoqda. Uning realistik va aniq maqsadi — egallagan mutaxassisliklari asosida yetuk kadr bo‘lib shakllanish. Onasidan olgan ibrat, bilimni ijtimoiy resurs deb bilishi va o‘rganishdan charchamaslik haqidagi qarashi bu maqsad sari izchil harakat qilishiga asos bo‘lib xizmat qilmoqda.