Dolmurotova Dilshoda Obid qizi

Dolmurotova Dilshoda Obid qizi 2007-yil 28-noyabrda Samarqand viloyati Past Darg‘om tumanida tug‘ilgan. Tug‘ilgan joyi uning biografiyasidagi boshlang‘ich nuqta bo‘lsa, bugungi hayoti Samarqand shahri bilan bog‘liq. U hozirda aynan shu shaharda yashaydi va oliy ta’lim oladi. Bu ikki hudud uning hayot yo‘lida bir-birini to‘ldiradigan manzillar sifatida ko‘rinadi: biri bolalik va ilk shakllanish bilan, ikkinchisi esa talabalik hamda ijodiy izlanishlar bilan bog‘langan.

Uning tarjimai holidagi sanalar va joylar aniq hayotiy ketma-ketlikni ko‘rsatadi. Past Darg‘om tumanida tug‘ilib, keyinchalik Samarqand shahrida istiqomat qilishi unga viloyat markazidagi ta’lim va madaniy muhit bilan yaqinroq bog‘lanish imkonini bergan bo‘lishi mumkin. Biroq uning hayotidagi asosiy urg‘u hozircha aynan o‘qish, mutaxassislikka oid bilimlarni egallash va adabiy ijodda dastlabki qadamlarni qo‘yishga qaratilgan.

Uning qisqa ta’rifida berilgan “Filologiya talabasi | Yosh ijodkor | Kitobxon | Shoira bo‘lish orzusi | Tikuvchilik ixlosmandi” iboralari bir nechta qiziqishlarni jamlaydi. Bu ta’rifda talabalik maqomi, kitobga munosabat, badiiy niyat va amaliy hunarga qiziqish yonma-yon turadi. Shuning uchun uning biografiyasini faqat bitta mashg‘ulot bilan cheklab bo‘lmaydi: unda til va adabiyotga oid yo‘nalish, ijodiy intilish hamda bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil qilishga doir odatlar birlashgan.

U Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Markaziy Osiyo xalqlari tillari va madaniyati institutida bakalavr bosqichida tahsil oladi. Ushbu ta’lim yo‘li uning o‘zbek tili, tilshunoslik va adabiyot bilan bog‘liq qiziqishlariga mos keladi. Universitetdagi o‘qish uning kasbiy yo‘nalishini belgilashda muhim o‘rin tutadi, chunki kelgusida o‘qituvchilik kasbini egallash niyatini ham aynan shu tayyorgarlik bilan bog‘laydi.

Dilshoda Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishining 2-bosqich talabasi. Bu yo‘nalish tilni o‘rganish va uni o‘qitish masalalarini birlashtiradi. Uning kelajakda o‘z sohasining yetuk mutaxassisi bo‘lish istagi mutaxassislik tanlovi bilan bevosita uyg‘unlashadi. Talabalik bosqichi uning uchun nazariy bilimlarni o‘zlashtirish bilan bir qatorda, o‘z badiiy ovozini izlash davri hamdir.

Kitobxonlik uning o‘qish yo‘li bilan bog‘liq muhim qiziqishlardan biridir. Kitob mutolaasi va o‘zbek tili yo‘nalishida o‘qish o‘rtasida tabiiy yaqinlik bor: biri til hamda badiiy tafakkurni qabul qilishga, ikkinchisi esa shu bilimlarni tizimli o‘rganishga xizmat qiladi. Uning she’r yozishga yuzlanishi ham ana shu qiziqishlar umumiy yo‘nalishda rivojlanayotganini anglatadi. Bunda u o‘qishni faqat diplom olish jarayoni sifatida emas, kelgusidagi kasbiy va ijodiy maqsadlari uchun asos sifatida ko‘rayotgani namoyon bo‘ladi.

Dilshodaning hayotida ta’sir ko‘rsatgan insonlardan biri — Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), repetitor hamda “Samarqand til maktabi” NTM asoschisi Samgin Qurbonov. U abituriyentlik vaqtida mazkur ustozdan tahsil olgan. Bu davr uning oliy ta’lim sari intilishida va keyinchalik tanlagan yo‘nalishida muhim o‘rin egallaganini uning ustoz haqidagi fikrlaridan anglash mumkin.

Samgin Qurbonov unga bilim bilan birga hayot yo‘lida asqotadigan tavsiya va tajribalar ham bergan. Bunday ta’sirning ahamiyati shundaki, u faqat fan doirasidagi maslahatlar bilan cheklanmagan. Nomzod hozirgi qarorlarini qabul qilishda ham ustozining so‘zlarini yodga olishini bildiradi. Bu holat u o‘z tanlovlariga shoshma-shosharlik bilan emas, ilgari eshitgan maslahatlar va o‘z tajribasi asosida yondashishga intilishini ko‘rsatadi.

Ustoz-shogird munosabati uning kasbiy tasavvurlarida ham iz qoldirgan bo‘lishi mumkin. Chunki u kelajakda o‘qituvchilik kasbini egallashni rejalashtiradi. Repetitor va til maktabi asoschisi bo‘lgan ustozdan olgan tajribasi o‘qituvchi mehnatining faqat ma’lumot berish emas, balki yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish bilan ham bog‘liqligini anglashiga xizmat qilishi mumkin. Bu yerda asosiy jihat — u o‘z hayotida unga yo‘l ko‘rsatgan insonning so‘zlarini qadrlashi va ularni amaliy qarorlarida eslashi.

U ijodini universitet talabasi bo‘lgan vaqtidan, ya’ni 2025-yildan boshlagan. Bu boshlanish uning talabalik yillari va badiiy qiziqishlari kesishgan pallaga to‘g‘ri keladi. Adabiy ijodga kirib kelishi filologik o‘qishidan mutlaqo alohida yo‘l emas; aksincha, til bilan ishlash, mutolaa va badiiy ifoda istagi bir nuqtada uchrashgan jarayondir.

Ijodini boshlagan davridayoq uning she’rlari va ijod namunalari nashrlarga kirgani e’tiborga loyiq. Amerikaning “LULU” nashriyoti tomonidan chop etilgan “Ilm va ilhom chorrahasida” nomli to‘plamda uning ishlari o‘zbek tilida e’lon qilingan. To‘plam nomining o‘zi ilm hamda ilhomni birlashtiradi; Dilshodaning yo‘li ham universitetdagi o‘qish va she’riy izlanishlar yonma-yon kechayotganini ko‘rsatadi.

Uning asarlari Turkiyaning “KARDEŞ SESLER” nomli xalqaro antologiyasida turk tilida ham nashr qilingan. Bu fakt uning ijod namunalari turk tilidagi antologiya doirasida o‘quvchiga yetib borganini anglatadi. Bunday nashr unga o‘z ijodini turli til va adabiy makonlar kesishmasida ko‘rish imkonini beradi. U turk tilida nashr etilgan ishlari bilan o‘zbek tilidagi ijod namunasining boshqa til orqali ham ifodalanishi mumkinligini amalda boshdan kechirgan.

“Ilm va ilhom chorrahasida” hamda “KARDEŞ SESLER”dagi nashrlar uning ijodiy faoliyatidagi aniq natijalardir. Birinchi nashr Amerikaning “LULU” nashriyoti orqali o‘zbek tilida, ikkinchisi esa Turkiyadagi xalqaro antologiyada turk tilida e’lon qilingan. Bu ikki manba nomzod ijodining turli nashr maydonlarida paydo bo‘lganini tasdiqlaydi. U mazkur imkoniyatlardan she’r va boshqa ijod namunalarini o‘quvchiga taqdim etish uchun foydalangan.

She’rlari va ijod namunalari mahalliy jurnal hamda gazetalarda ham chop etilgan. Mahalliy matbuotdagi chiqishlari uning ijodi faqat to‘plam yoki antologiya bilan chegaralanib qolmaganini ko‘rsatadi. Jurnal va gazeta sahifalari badiiy so‘z bilan omma oldiga chiqishning alohida maydoni bo‘lib, bu tajriba ijodkor uchun matnning o‘quvchi bilan uchrashuvi naqadar muhim ekanini his qilishga yordam berishi mumkin.

Dilshoda o‘zini yosh ijodkor deb ta’riflaydi va iste’dodli shoira bo‘lishni orzu qiladi. Bu orzu hali oldinda turgan maqsad bo‘lsa-da, nashr qilingan she’rlar uning bu niyatga befarq emasligini, uni amaliy qadamlar bilan davom ettirayotganini bildiradi. Uning ijodiy yo‘lida katta da’volardan ko‘ra muntazam izlanish muhimroq ko‘rinadi: o‘qish, yozish, nashrlarda ishtirok etish va o‘z ustida ishlash bir-birini to‘ldiradi.

Bo‘sh vaqtida u tikuvchilik bilan shug‘ullanadi, kitob o‘qiydi, rasm chizadi va raqsga tushadi. Bu mashg‘ulotlarning har biri alohida qiziqish bo‘lib, ular uning kundalik hayotida ijodiylikning turli ko‘rinishlarini namoyon etadi. Tikuvchilik amaliy ko‘nikma, rasm chizish tasviriy ifoda, raqs esa harakat orqali kayfiyat va hisni namoyon qilish bilan bog‘liq. Kitob o‘qish esa bu qiziqishlar orasida tafakkur va til bilan bevosita tutashadi.

Tikuvchilikka ixlos uning qisqa biografik ta’rifida ham alohida qayd etilgan. Bu qiziqish mato, shakl va bezak bilan ishlashni talab qiladigan mashg‘ulot sifatida uning hayotidagi estetik didga oid jihatni ko‘rsatadi. Badiiy so‘zga qiziqish bilan qo‘l mehnatiga asoslangan hunarni birlashtirishi uning qiziqishlari turli vositalar orqali ifodalanishini anglatadi. U bo‘sh vaqtini bir xil mashg‘ulot bilan cheklamaydi.

Rasm chizish va raqsga tushish ham ijodning boshqa shakllari sifatida ahamiyatlidir. She’rda fikr so‘zga ko‘chsa, rasmda tasvir, raqsda esa harakat va ritm ustuvor bo‘ladi. Bu qiziqishlar uning shoira bo‘lish orzusiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri dalil bo‘lmasa ham, san’atning turli ifoda usullariga mehrini ko‘rsatadi. Kitobxonlik esa ushbu mashg‘ulotlarning ichida uning tanlagan o‘qish yo‘nalishi va yozuvga bo‘lgan intilishi bilan eng yaqin bog‘lanishga ega.

Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilatlar qat’iyatlilik va mas’uliyatdir. Bu qarash liderlikni baland mavqe yoki tashqi ko‘rinish bilan emas, insonning o‘z qarori va vazifasiga sodiq bo‘lishi bilan bog‘laydi. Qat’iyat insonni tanlangan yo‘ldan qaytmaslikka undasa, mas’uliyat o‘sha yo‘ldagi harakat va natijalar uchun javob berishni talab qiladi. Uning kelajak rejalari ham aynan shu ikki fazilatning zarurligini ko‘rsatadi.

Dilshodaning hayotiy prinsipi quyidagi fikrda ifodalangan: “Olmos ishlov berilmay sof bo‘lmagani kabi, inson ham dard-iztirob chekmay komil bo‘lolmaydi.” Bu iqtibos uning qiyinchilik va sinovlarni hayotning inkor etib bo‘lmaydigan tomoni sifatida qabul qilishini anglatadi. U kamolotga erishish jarayonini osonlik bilan emas, tajriba, sabr va mashaqqat bilan bog‘laydi. Bu qarash uning hayotga nisbatan bardoshli munosabatini aks ettiradi.

U boshqalar hayotdan nolimasdan uni boricha qabul qilishni, atrofdagi insonlarni sevish va hurmat qilishni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu fikr uning shaxsiy prinsipi bilan uzviydir: qiyinchilikka duch kelganda uni faqat salbiy holat deb qabul qilmaslik, insoniy munosabatlarda esa mehr va hurmatni saqlash. Uning qarashlarida o‘z ustida ishlash bilan birga, atrofdagilarga munosib munosabatda bo‘lish ham muhim mezon sifatida namoyon bo‘ladi.

Kelgusida u o‘z sohasining yetuk mutaxassisi bo‘lishni rejalashtiradi. Bu niyat uning hozirgi bakalavr o‘qishi bilan bog‘liq bo‘lib, o‘zbek tili yo‘nalishidagi bilimlarni chuqurlashtirish istagini bildiradi. U o‘qituvchilik kasbini egallashni ham maqsad qilgan. Bu reja ta’lim orqali olgan bilimlarni keyinchalik boshqalarga yetkazish istagini anglatadi va ustozidan olgan yo‘l-yo‘riqlarning uning dunyoqarashidagi o‘rnini yana bir bor ko‘rsatadi.

Uning muhim ijodiy maqsadlaridan biri iste’dodli shoira bo‘lishdir. She’rlari va ijod namunalari nashr etilgani bu maqsad sari dastlabki tajribalar borligini ko‘rsatadi, biroq uning o‘zi bu yo‘lni yakunlangan natija sifatida emas, kelajakdagi orzu sifatida belgilaydi. Shu sababli uning rejalarida o‘qituvchilik va she’riyat qarama-qarshi emas: biri kasbiy mas’uliyatga, ikkinchisi badiiy izlanishga yo‘naltirilgan ikki muhim yo‘nalishdir.

Ko‘pgina davlatlarga sayohat qilish ham uning rejalari qatoridan o‘rin olgan. Bu istak yangi joylar, turli muhitlar va taassurotlarni ko‘rishga qiziqishini bildiradi. Uning ijodi o‘zbek va turk tillaridagi nashrlarda e’lon qilinganini hisobga olganda, sayohat orzusi dunyoni kengroq tanish istagi bilan uyg‘un ko‘rinadi. Biroq uning bugungi asosiy tayanchi — Samarqanddagi o‘qish, ijodiy mashqlar va o‘z oldiga qo‘ygan aniq kasbiy maqsadlaridir.

Uning boshqa yoshlar uchun aytgan motivatsion fikri qisqa, ammo mazmunan aniq: “Hayotda muvaffaqiyatga erishish uchun uch narsa kerak: diqqat, intizom va harakat.” Bu uch tushuncha uning o‘z hayotiy rejalari bilan hamohang. Diqqat maqsadni anglash va unga e’tibor qaratishni, intizom muntazamlikni, harakat esa niyatni amaliy qadamga aylantirishni nazarda tutadi.

Bu fikrni uning bugungi yo‘li misolida ham ko‘rish mumkin. U oliy ta’limda o‘qiydi, ijodini 2025-yildan davom ettirmoqda, nashrlarda ishtirok etgan, bo‘sh vaqtida esa bir nechta ijodiy mashg‘ulot bilan shug‘ullanadi. Bularning har biri diqqatni bo‘lib yuborish emas, balki qiziqishlarni maqsadlar bilan muvozanatli olib borishga intilish sifatida talqin qilinishi mumkin. Ayniqsa, o‘qituvchi va shoira bo‘lish kabi ikki katta niyat intizomni talab qiladi.

Uning yoshlarga murojaati buyruqbozlikdan ko‘ra hayotiy mezon shaklida yangraydi. U qiyinchilikni kamolotning bir qismi deb biladi, insonlarni sevish va hurmat qilishni muhim deb hisoblaydi hamda muvaffaqiyatni diqqat, intizom va harakat bilan bog‘laydi. Bu qarashlar uning hozirgi bosqichda shakllanayotgan shaxsiy va kasbiy yo‘nalishlarini birlashtiradi: u bilim olish, ijod qilish va insoniy munosabatlarga e’tibor berishni parallel ravishda davom ettirishni istaydi.

Dolmurotova Dilshoda Obid qizining bugungi biografiyasi Past Darg‘om tumanida boshlangan hayot yo‘li, Samarqand shahridagi talabalik, o‘zbek tili yo‘nalishidagi izlanishlar va 2025-yildan davom etayotgan ijodiy tajribalarni birlashtiradi. “LULU” nashriyotida chop etilgan “Ilm va ilhom chorrahasida” to‘plami, “KARDEŞ SESLER” xalqaro antologiyasi hamda mahalliy matbuotdagi nashrlar uning she’riy qiziqishi amaliy ifodaga ega ekanini ko‘rsatadi.

U kelajakda yetuk mutaxassis, o‘qituvchi va iste’dodli shoira bo‘lishni, shuningdek, ko‘plab davlatlarga sayohat qilishni ko‘zlaydi. Bu maqsadlar uning hozirgi o‘qishi, mutolaaga qiziqishi, turli ijodiy mashg‘ulotlari va qat’iyat hamda mas’uliyatga tayangan qarashlari bilan bog‘langan. Dilshodaning yo‘li hali shakllanish jarayonida, ammo u o‘z maqsadlarini diqqat, intizom va harakat orqali izchil davom ettirishga intilayotgan talaba va ijodkor sifatida namoyon bo‘ladi.