Erqulova Jayrona Sherzod qizi

Jayrona 2005-yil 10-avgustda Qashqadaryo viloyati Muborak tumani Qarliq qishlog‘ida tug‘ilgan. Hozirda ham Qashqadaryo viloyati Muborak tumani Qarliq qishlog‘ida yashaydi. Tug‘ilgan va yashayotgan manzilining birligi uning hayot yo‘lida oilaviy, mahalliy hamda tarbiyaviy muhitning davomiyligini anglatadi. U o‘z hayotini aynan shu hududdan boshlagan va keyinchalik oliy ta’lim uchun boshqa shahardagi universitetga kirgan bo‘lsa-da, yashash manzili sifatida o‘z qishlog‘i bilan bog‘liqligini saqlab kelmoqda.

Uning to‘liq ismi Erqulova Jayrona Sherzod qizi. Ism-familiyasining ushbu to‘liq shakli uning ta’lim va yutuqlari qayd etilgan ma’lumotlarda izchil beriladi. Biografik ma’lumotlarida u o‘zini faqat bir o‘quv yo‘nalishi bilan cheklab qo‘ymaydi: unda bilimga qiziqish, kitobxonlik, intellektual o‘yinlarga ishtirok va yangi tillarni o‘rganishga intilish yonma-yon turadi.

Jayrona o‘z tarbiyasiga muvofiq ish tutishidan faxrlanishini qayd etadi. Bu fikr uning shaxsiy tajribasida odob, munosabatlar va ichki mezonlar muhim ekanini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, u yaxshi xulqdan ayrim insonlar o‘z manfaatlari uchun foydalanishi mumkinligini ham anglagan. Bunday kuzatuvlar uning insoniy munosabatlarga bir yoqlama emas, balki xulosa chiqarish va o‘z chegaralarini anglash zarurati nuqtayi nazaridan qarashiga zamin yaratgan bo‘lishi mumkin.

Uning hayot yo‘lidagi muhim ichki burilish aniq bir tashqi voqea emas, balki xulosaga kelish jarayoni bilan bog‘liq. Jayrona hayotini o‘zidan boshqa hech kim o‘zgartira olmasligini anglab yetgan kunini tub burilish deb hisoblaydi. U orzular maqsadga aylantirilganda ularga erishish mumkinligini, buni boshqalarga uzoq tushuntirishdan ko‘ra jim harakat qilib natija bilan ko‘rsatish muhimligini tushungan. Bu qarash uning keyingi o‘qish, izlanish va o‘zini rivojlantirishga doir intilishlarida seziladi.

Jayrona Qarliq qishlog‘idagi 9-umumiy o‘rta ta’lim maktabi bitiruvchisidir. Maktab davri uning bilimga munosabati shakllangan, intellektual bellashuvlarga kirib kelgan va keyingi kasbiy tanloviga tayyorgarlik ko‘rgan bosqich sifatida ahamiyatlidir. U mazkur maktabni 2023-yilda oltin medal asosida bitirgan. Bu natija uning umumiy o‘rta ta’limdagi o‘zlashtirishi yuqori bo‘lganini tasdiqlovchi aniq yutuqdir.

Oltin medal Jayronaning ta’lim jarayonidagi muntazam mehnati va mas’uliyatini ko‘rsatadigan belgi sifatida uning biografiyasida alohida o‘rin egallaydi. Bunda medalning o‘zi yakuniy nuqta emas, balki uning oliy ta’lim sari qadam qo‘yishiga hamroh bo‘lgan bosqichdir. Maktabni muvaffaqiyat bilan tugatishi uning keyinchalik universitet muhitidagi tanlovlar va kasbiy tayyorgarlikka moslashuvi uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilganini ko‘rish mumkin.

Maktab yillarida u intellektual bellashuvlarga ham e’tibor qaratdi. U zakovat faoliyatini 2021-yildan boshlagan. Bu boshlanish uning faktlarni eslab qolish, tez fikrlash, savol-javob muhitida qatnashish va jamoaviy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qiziqqanini anglatadi. Intellektual o‘yinlar ko‘pincha keng mutolaa, mantiqiy bog‘lanishlarni ko‘ra olish va hamkorlikni talab qiladi; Jayronaning kitobxonlikka qiziqishi ham mazkur faoliyat bilan mazmunan uyg‘unlashadi.

2022-yilda u maktablararo «Zakovat»ning respublika bosqichi ishtirokchisi bo‘lgan. Respublika bosqichidagi bu ishtirok uning mazkur yo‘nalishdagi faoliyati maktab doirasidagina qolmaganini ko‘rsatadi. U o‘zini bu sohada g‘olib deb emas, aynan ishtirokchi sifatida qayd etadi, bu esa ma’lumotlarning aniq chegarasini saqlashga imkon beradi. Shunday bo‘lsa-da, bunday bosqichga chiqish uning bilim bellashuvlarida izchil qatnashganidan dalolat beradi.

Maktabdagi natijalar va intellektual musobaqa tajribasi uning o‘z oldiga talab qo‘ya olish xususiyati bilan bog‘liq ko‘rinadi. U ayrim insonlarning munosabatlaridan xulosa chiqargach, o‘zining kuchli ekanini va xohlasa hammasini uddalay olishini tushunganini aytadi. Mazkur ichki ishonch ta’limdagi yuqori natijani izohlovchi yagona omil sifatida berilmasa-da, uning qarorlarida qat’iyatning muhim o‘rin egallashini ko‘rsatadi.

2023-yilda Jayrona oliy ta’lim muassasasiga o‘qishga qabul qilindi va shu yili Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetining 1-bosqich talabasi bo‘ldi. U Psixologiya va ijtimoiy-siyosiy fanlar fakultetining Amaliy psixologiya yo‘nalishida tahsil oladi. Hozirda u mazkur yo‘nalishning 4-bosqich talabasi sifatida kasbiy tayyorgarligini davom ettirmoqda.

Uning psixologiya sohasidagi faoliyati ham aynan oliy ta’limga qabul qilinganidan keyin, 2023-yilda boshlangan. Bu tanlov insonni tushunish, ruhiy holatlar va shaxs rivoji kabi masalalarga kasbiy qiziqish bilan qarashni anglatadi. Jayronaning o‘zgalarni chin dildan eshitish, tushunish va ularning o‘zligini kashf etishiga yordam berish haqidagi fikrlari tanlagan yo‘nalishi bilan bevosita uyg‘unlashadi.

Uning ta’lim yo‘li haqidagi ma’lumotlarda fakultet va yo‘nalishning to‘liq nomi muhimdir: Psixologiya va ijtimoiy-siyosiy fanlar fakulteti, Amaliy psixologiya yo‘nalishi. Bu yo‘nalish doirasida u nazariy bilimlarni hayotiy holatlarni xotirjam tahlil qilish istagi bilan bog‘laydi. Biroq uning kasbiy faoliyati yoki amaliyot o‘tagan muassasalari haqida qo‘shimcha ma’lumot berilmaganligi sababli, uning bugungi maqomi 4-bosqich talabasi va soha bo‘yicha o‘qiyotgan yosh mutaxassis sifatida yoritiladi.

Universitet miqyosida o‘tkazilgan bir qancha tanlovlarda g‘olib bo‘lgani Jayronaning oliy ta’limdagi faol ishtirokini ko‘rsatadi. Tanlovlarning nomi, sanasi va yo‘nalishlari berilmagan, ammo g‘olibalik maqomi uning universitet hayotida faqat darslar bilan cheklanmaganini bildiradi. Maktabdagi oltin medal, respublika bosqichidagi intellektual o‘yin tajribasi va oliy ta’limdagi tanlovlardagi natijalar bir-birini to‘ldiradi.

Jayrona o‘zining hozirgi yo‘nalishini zakovatchi va kitobxon sifatlari bilan birga olib boradi. Bunday birikma uning qiziqishlari turli shaklda namoyon bo‘lishini anglatadi: bir tomonda inson ruhiyatiga doir kasbiy tayyorgarlik, ikkinchi tomonda bilimga asoslangan bahs va izlanish, yana bir tomonda esa muntazam mutolaa mavjud. Bu jihatlar uning o‘zini har tomonlama rivojlantirishga intilishi bilan bog‘langan.

Jayrona o‘zini zakovatchi va kitobxon deb ta’riflaydi. Uning bu ikki sifati bilimga munosabatining bir-birini to‘ldiruvchi tomonlarini ko‘rsatadi. Intellektual o‘yinlarda tezkor savolga javob topish, mantiqiy bog‘lanishlarni aniqlash hamda jamoa bilan fikrlash muhim bo‘lsa, kitobxonlik esa masalalarga chuqurroq kirib borish, turli qarashlarni solishtirish va dunyoqarashni kengaytirishga xizmat qilishi mumkin.

2021-yildan boshlangan zakovat faoliyati 2022-yilda maktablararo «Zakovat»ning respublika bosqichida ishtirok etish bilan davom etdi. Bu uning mazkur mashg‘ulotni bir martalik sinov emas, muayyan davr davomida e’tibor qaratilgan yo‘nalish sifatida olib borganini ko‘rsatadi. Keyinchalik universitet miqyosidagi bir qancha tanlovlarda g‘olib bo‘lgani ham undagi bellashuv va jamoat oldida o‘zini sinab ko‘rish tajribasi davom etganini anglatadi.

Bo‘sh vaqtida u kitob o‘qish, til o‘rganish va o‘zini har tomonlama rivojlantirish bilan shug‘ullanadi. Bu qiziqishlar uning kundalik faoliyatida o‘z-o‘zini ta’lim bilan ta’minlashga ahamiyat berishini ko‘rsatadi. Qaysi tillarni o‘rganayotgani yoki qaysi janrdagi kitoblarni mutolaa qilishi haqida ma’lumot berilmagan, shu sababli mazkur qiziqishlarning aniq yo‘nalishlari haqida xulosa chiqarilmaydi. Ammo til o‘rganishning o‘zi yangi axborot, madaniyat va muloqot imkoniyatlariga ochiqlik belgisidir.

Jayrona har doim o‘z ustida ishlashi va shu orqali boshqalarga o‘rnak bo‘lishga harakat qilishini ta’kidlaydi. Uning bu yondashuvi yutuqlarni faqat natija sifatida emas, muntazam rivojlanish jarayoni sifatida ko‘rishini bildiradi. Kitobxonlik, til o‘rganish va intellektual bellashuvlar ana shu jarayonning turli ko‘rinishlaridir. Ular birgalikda uning bilimni amalda qo‘llash, fikrini tartibga solish va yangi tajriba orttirishga qiziqishini namoyon etadi.

Jayrona o‘zi haqida hamshira, tikuvchi va pazanda ekanini ham qayd etgan. Bu ma’lumot uning qiziqish va ko‘nikmalari faqat akademik hamda intellektual sohalar bilangina chegaralanmasligini ko‘rsatadi. Hamshiralik, tikuvchilik va pazandalik insondan e’tibor, sabr, aniqlik va mas’uliyatni talab qiladigan mashg‘ulotlardir. Ularning qaysi shaklda, qayerda yoki qaysi darajada egallangani haqida qo‘shimcha faktlar berilmagan, biroq Jayrona bu jihatlarni o‘zi haqidagi muhim ma’lumot sifatida ko‘rsatgan.

Jayrona hayotidagi tub burilish sifatida inson o‘z hayotini o‘zidan boshqa hech kim o‘zgartira olmasligini anglab yetgan davrini tilga oladi. U orzularni maqsadga aylantirganda ularga albatta erishish mumkinligini tushungan. Uning nazarida niyatning o‘zi yetarli emas: u aniq maqsad, mustaqil qaror va harakat bilan to‘ldirilgandagina natijaga yo‘l ochiladi.

Bu xulosaga kelishida uning yaxshi xulqidan foydalanadigan ayrim insonlarning munosabati ta’sir qilgan. U tarbiyasiga muvofiq ish tutishidan faxrlanadi, lekin ayrimlar bunday munosabatni o‘zlaricha tushunib, talqin qilganini qayd etadi. Ushbu tajriba Jayrona uchun o‘zining kuchi, imkoniyati va mustaqil harakatining qadrini qayta anglashga sabab bo‘lgan. U ayrim insonlarning harakatlaridan xulosa qilib, xohlasa hammasini uddalay olishini tushungan.

Uning hayotiy prinsipi quyidagi to‘liq iqtibosda ifodalangan: «Qiyinchiliklar — sinov, yengish — muvaffaqiyat! Men doimo yangi fikrlar va xotirjam tahlil orqali eng yaxshi yechimni topishga va muammolarni imkoniyatga aylantirishga harakat qilaman.» Bu fikrda qiyinchilik inkor etilmaydi; aksincha, u sinov sifatida qabul qilinadi. Yengish esa tasodifiy omad emas, tahlil, yangicha fikrlash va qat’iyat bilan bog‘lanadi.

Jayrona uchun jim harakat qilib natijaga erishish, biror narsani kimgadir tushuntirishga urinishdan ko‘ra mazmunliroq yo‘ldir. Bu qarash uning munosabatlardagi tajribasidan kelib chiqqan shaxsiy xulosadir. Unda shovqinli da’volardan ko‘ra amaliy qadam va natijaga urg‘u beriladi. O‘qishdagi izchillik, intellektual musobaqalardagi qatnashuv va bo‘sh vaqtdagi o‘zini rivojlantirish mashg‘ulotlari bunday yondashuvning turli ko‘rinishlari sifatida talqin qilinishi mumkin.

U boshqalar undan eng qiyin holatlarda ham xotirjam tahlilni saqlashni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu yondashuv uning hayotiy prinsipida ham markaziy o‘rin egallaydi. Muammoni hissiy shoshqaloqlik bilan emas, vaziyatni anglash, variantlarni ko‘rib chiqish va yechim izlash orqali hal qilish istagi uning shaxsiy qarashlarida barqaror yo‘nalish sifatida namoyon bo‘ladi.

Jayronaning tasavvurida liderlik buyruq berish yoki shunchaki boshqarish emas. U lider bo‘lishni avvalo “odamlar qalbiga yo‘l topa olish” deb biladi. Bu ta’rifda rahbarlik maqomdan ko‘ra insonlar bilan munosabat o‘rnata olish, ularning ehtiyojini anglash va ishonch uyg‘ota bilish bilan belgilanadi. Bunday qarash uning tanlagan psixologik yo‘nalishi bilan mazmunan yaqin turadi.

U liderlikni xaos ichida xotirjam tahlilni saqlash deb ham tushunadi. Murakkab vaziyatda vazminlikni yo‘qotmaslik, masalaning mohiyatini ajrata olish va shoshilinch xulosalardan tiyilish uning uchun muhim fazilatdir. Bu fikr uning shiorida qayd etilgan yangi fikrlar hamda xotirjam tahlil orqali yechim topish g‘oyasi bilan uyg‘un. Jayrona uchun qiyinchilik rahbarlikning chekinish nuqtasi emas, balki qat’iyat va ijod bilan imkoniyatga aylantirilishi lozim bo‘lgan holatdir.

U jamoaga ishonchli tayanch bo‘lishni ham liderlikning asosiy qismi sifatida ko‘radi. Tayanch bo‘lish deganda faqat vazifani taqsimlash emas, balki hamkorlarni tinglash, ularga ishonch berish va umumiy maqsad sari harakatni qo‘llab-quvvatlash tushuniladi. Jayrona o‘zgalarni chin dildan eshitib, tushunishni alohida qadrlaydi. Bu uning kelajakdagi kasbiy va jamoaviy munosabatlarida inson omili markazda turishini ko‘rsatadi.

Uning fikricha, insonlar undan o‘z ichki kuchini kashf etishga yordam beradigan munosabatni ham o‘rganishlari mumkin. Jayrona har bir insonning o‘zligini anglab, yuksalishiga xizmat qilishni liderlikning mazmunli tomoni deb hisoblaydi. Bu yerda rahbarlik boshqalarni o‘ziga bo‘ysundirish emas, balki ularning salohiyatini ko‘rish va namoyon etishga ko‘maklashish sifatida talqin qilinadi.

U hayotni rivojlanish va boshqalarga yordam berish orqali mazmun topadigan yo‘l deb biladi. Ushbu fikr uning o‘qish, kitobxonlik, shaxsiy sinovlardan chiqargan xulosalari hamda liderlik haqidagi qarashlarini birlashtiradi. Insonni diqqat bilan tinglash, muammoga ijodiy yondashish va o‘z ustida ishlash uning uchun alohida-alohida fazilatlar emas, balki bir-birini to‘ldiradigan hayotiy tamoyillardir.

1. Ilmiy maqolalari:

— “Nikoh va oilaviy maslahat ajralish xavfini qanday kamaytiradi?”

— “Yoshga bog‘liq ravishda kognitiv funksiyalarning pasayishi: oldini olish va kompensator mexanizmlar”

— “Kognitiv xatolar va feyk yangiliklarga ishonish”

2. Intellektual va sport yutuqlari:

2024–2025-yilgi mavsumda Samarqand davlat universitetida o‘tkazilgan “Zakovat” intellektual o‘yinida 2-o‘rin sohibasi. 2025-yil may oyida universitetlararo “Qalqon” jamoalari o‘rtasidagi shaxmat-shashka musobaqasida 1-o‘rinni egallagan.

3. Xalqaro tanlovdagi yutug‘i:

“Millatlar mozaikasi — sakkiz davlat, bir sahna, bir qalb” nomli, 8 davlat vakillari ishtirokida o‘tkazilgan “Iqtidorli yoshlar” xalqaro tanlovida faxrli 1-o‘rin sohibasi.

4. E’tirof va mukofotlari:

Xalqlar o‘rtasidagi do‘stlik, hamjihatlik va madaniy aloqalarni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun “Do‘stlik elchisi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan.

5. Akademik maqomi:

Rossiya Federatsiyasi Markaziy Osiyo adabiyoti va madaniyati akademiyasi akademigi.

Jayrona kelajakda o‘z kasbining yetuk mutaxassislaridan biri bo‘lishni rejalashtiradi. Bu maqsad uning hozirda Amaliy psixologiya yo‘nalishining 4-bosqichida tahsil olayotgani bilan bevosita bog‘liq. U kasbiy yetuklikni faqat nazariy bilimlar bilan emas, insonlarni eshitish, vaziyatni xotirjam tahlil qilish va ularning o‘zligini kashf etishiga ko‘mak berish haqidagi qarashlari bilan ham bog‘laydi.

Uning rejasida vatan rivojiga hissa qo‘shish niyati ham bor. Bu maqsad umumiy shior sifatida emas, aynan o‘z kasbida yetuklashish istagi bilan birga berilgan. Demak, Jayrona vatan ravnaqiga qo‘shiladigan hissani o‘zining professional o‘sishi orqali tasavvur qiladi. Qanday muassasa, loyiha yoki aniq yo‘nalishda ishlashi haqida ma’lumot berilmagan bo‘lsa-da, uning maqsadi jamiyat uchun foydali bo‘lish istagiga tayangan.

Maktabni 2023-yilda oltin medal bilan bitirgani, oliy ta’limga qabul qilinishi, universitet miqyosidagi bir qancha tanlovlardagi g‘olibaligi va 2022-yilgi respublika bosqichi ishtiroki uning kelgusida ham izlanishni davom ettirishiga asos bo‘la oladi. Biroq bu natijalar uning kelajakda albatta qanday lavozim yoki maqomga erishishini oldindan belgilamaydi. Ular faqat Jayronaning hozirgacha bilim, mehnat va rivojlanish yo‘lida to‘plagan tajribasini ko‘rsatadi.

Yoshlar uchun uning motivatsion fikri ham shaxsiy prinsipidan kelib chiqadi: «Qiyinchiliklar — sinov, yengish — muvaffaqiyat! Men doimo yangi fikrlar va xotirjam tahlil orqali eng yaxshi yechimni topishga va muammolarni imkoniyatga aylantirishga harakat qilaman.» Bu iqtibos murakkablikni yashirmasdan, unga nisbatan faol munosabatni ilgari suradi. Unda maqsadga erishishning asosiy tayanchi sifatida sabr, tahlil, yangicha yondashuv va amaliy harakat ko‘rinadi.

Bugungi kunda Qarliq qishlog‘ida yashab, Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetida tahsil olayotgan Jayrona o‘z yo‘lini bir nechta mazmunli yo‘nalishda davom ettirmoqda: kasbiy tayyorgarlik, intellektual izlanish, mutolaa, til o‘rganish va shaxsiy rivojlanish. Uning asosiy maqsadi — tanlagan sohasida puxta mutaxassis bo‘lib shakllanish hamda shu mehnat orqali vatan rivojiga hissa qo‘shish. Bu niyat uning o‘z hayotini o‘zi o‘zgartirishi haqidagi qat’iy xulosasi bilan mustahkam bog‘langan.

Erqulova Jayrona Sherzod qizining bugungi yo‘li Qarliq qishlog‘idagi maktab ta’limidan boshlab, oltin medal, respublika miqyosidagi intellektual musobaqa ishtiroki va oliy ta’limdagi izlanishlargacha bo‘lgan bosqichlarni qamrab oladi. U bu tajribalarni shaxsiy qarashlari bilan bog‘laydi: qiyinchilikni sinov sifatida qabul qilish, natijaga jim va izchil harakat orqali erishish, insonlarni tushunish hamda o‘z ustida ishlash.

4-bosqich talabasi sifatida uning oldida kasbiy shakllanishning mas’uliyatli davri turibdi. Jayrona o‘z kasbining yetuk mutaxassislaridan biri bo‘lish va vatan rivojiga hissa qo‘shishni maqsad qilgan. Kitobxonlik, til o‘rganish, zakovatdagi tajriba va insonning ichki kuchini qo‘llab-quvvatlashga doir qarashlari uning bu niyat sari puxta tayyorgarlik bilan borayotganini ko‘rsatadi. Uning kelajakdagi qadamlari aynan bilim, xotirjam tahlil va boshqalarga foyda keltirishga qaratilgan harakatlar bilan belgilanadi.