Ismoilova Mashhura Rustam qizi

Mashhura 2007-yil 2-oktabrda Buxoro viloyati Jondor tumanida dunyoga kelgan. Tug‘ilgan sana va hudud uning tarjimai holidagi eng dastlabki aniq nuqtalardir. Hozirgi yashash manzili ham ayni tuman ekani qayd etilgan. Demak, uning bolalik va bugungi talabalik hayotiga oid shaxsiy tayanchi bir geografik makon bilan bog‘langan.

Tarjimai hol uchun tug‘ilgan joy faqat rasmiy ma’lumot emas. Insonning ilk tasavvurlari, atrofga munosabati va kelajak haqidagi o‘ylari ko‘pincha o‘zi yashayotgan muhitdagi tajribalar bilan yonma-yon shakllanadi. Mashhuraning hayoti haqida berilgan ma’lumotlarda oilasi, maktabi yoki bolalikdagi alohida voqealar bayon qilinmagan bo‘lsa-da, uning o‘qishga, kitobga va yangilikka munosabatini bugungi shakllanish yo‘lining asosiy ko‘rsatkichlari sifatida ko‘rish mumkin.

Uning ismi nomzodning taqdimotida Ismoilova Mashhura Rustam qizi tarzida berilgan. Xom javoblar ichida esa to‘liq ism «Ismoilova Mashhura Rustamovna» deb qayd qilingan. Har ikki yozuvda ism va familiya bir xil bo‘lib, otasining ismini ifodalash usulida farq mavjud. Maqolada asosiy taqdimotdagi shakl qo‘llanadi, chunki u nomzod sarlavhasida va to‘liq ism maydonida berilgan. Shaxsiy taqdimotda ismning to‘g‘ri va bir xil yozilishi, ayniqsa ta’lim hamda kelajak kasbiy faoliyatida, muhim rasmiy jihatlardan biri bo‘lib qoladi.

Hozirgi yashash hududi bilan tug‘ilgan joyining birligi uning bugungi yo‘li hali shakllanish va izlanish bosqichida ekanini anglatadi. U o‘z oldiga jurnalistlik kabi keng muloqot, kuzatuv va mas’uliyat talab qiladigan maqsadni qo‘yar ekan, yashab turgan muhitdagi insonlar, voqealar va fikrlar ham uning kelajakdagi kuzatuvchanligini boyitishi mumkin. Bu — yangi voqea emas, mavjud yashash manzili va kasbiy orzudan kelib chiqadigan ehtiyotkor xulosadir.

Mashhura hozirda Buxoro xalqaro universitetining 2-kursida tahsil oladi. Uning “Qaysi sohada faoliyat yuritasiz yoki o‘qiyapsiz?” degan savolga bergan javobi ham aynan bugungi asosiy mashg‘ulotini aniq belgilaydi: u hozirda tahsil oladi. Shu sababli uning biografiyasida talabalik shunchaki maqom emas, balki ayni damdagi faol hayot yo‘nalishidir.

Universitetdagi ikkinchi kurs odatda bilimlarni tizimli o‘zlashtirish, o‘z qiziqishlarini aniqroq ajratish va keyingi rejalarga mas’uliyat bilan qarash davri bo‘lishi mumkin. Nomzod o‘qiyotgan fakultet yoki mutaxassislik nomini keltirmagan. Biroq uning kelajakda jurnalist bo‘lish niyati ta’lim jarayonida muloqot, so‘z, fikr, axborot va jamiyatdagi jarayonlarga e’tibor bilan qarash kabi mavzular uning uchun ahamiyatli bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Uning yoshlar uchun aytgan gapi ta’limga munosabatini bevosita ifodalaydi: «Doimo bilim olishga intilsin. Hayotda lider inson bo‘lib yangilik yaratishga qiziqish kerak.» Ushbu fikrda bilim olish bir martalik vazifa emas, doimiy intilish sifatida talqin qilinadi. Talaba sifatida u o‘zi qadrlayotgan tamoyilni yoshlar bilan ham bo‘lishadi. Bu qarash akademik natijalar haqida aniq ma’lumot bermasa-da, uning o‘qishga ma’naviy qiymat sifatida qarashini anglatadi.

Ta’lim va kelajak kasbi o‘rtasidagi bog‘liqlik Mashhuraning biografiyasida ochiq ko‘rinadi. U bugun o‘qiydi, ertaga esa jurnalistika bo‘yicha orzusini ro‘yobga chiqarishni xohlaydi. Bu niyat uning oldidagi yo‘lning tayyor yakuni emas, balki izlanish talab qiladigan maqsaddir. Aynan shuning uchun uning “doimo bilim olish” haqidagi chaqirig‘i shaxsiy rejasi bilan uyg‘unlashadi: kasbiy o‘sish bilim va yangilikka qiziqishni davomli saqlashni talab qiladi.

Nomzod o‘z faoliyatini “202y-yil martdan” boshlaganini bildirgan. Bu yozuvdagi yil to‘liq ko‘rsatilmagani sababli, faoliyatning aniq boshlanish sanasini belgilashning imkoni yo‘q. Shunga qaramay, mart oyidan boshlangan deb qayd qilingan mazkur qadam uning o‘zini faqat o‘quvchi sifatida emas, faoliyatga kirishgan yosh sifatida ham ko‘rishini bildiradi.

Faoliyatning qaysi mazmunda, qaysi tashkilot yoki loyiha doirasida boshlangani haqidagi tafsilotlar berilmagan. Shu bois uni muayyan kasb, lavozim yoki loyiha bilan bog‘lash to‘g‘ri bo‘lmaydi. Ammo uning sertifikatlarga egaligi aniq qayd etilgan. Sertifikatlar turli ta’limiy, amaliy yoki ishtirokka oid jarayonlarning natijasi bo‘lishi mumkin, lekin ularning nomi, soni, sanasi va beruvchi tashkilotlar keltirilmagani uchun ular haqida qo‘shimcha xulosa chiqarilmaydi.

Sertifikatga ega bo‘lishning o‘zi yoshning o‘z imkoniyatlarini hujjatlashtirishga, muayyan jarayonlarda qatnashishga yoki o‘rganish natijalarini tasdiqlashga e’tibor berganini ko‘rsatadi. Mashhuraning ta’limni asosiy mashg‘ulot deb bilishi bilan bu ma’lumot bir-birini to‘ldiradi. Ya’ni uning bugungi yo‘lida o‘qish va faoliyatni boshlash alohida-alohida emas, balki rivojlanishning bir-biriga yaqin tomonlari sifatida ko‘rinadi.

Kelajakda jurnalist bo‘lish niyati nuqtayi nazaridan qaralganda, ilk faoliyat tajribasi va sertifikatlar uning o‘z ustida ishlashga tayyorligini ifodalovchi belgilar bo‘lishi mumkin. Biroq biografik aniqlik talabiga ko‘ra, bu sertifikatlarni jurnalistika bilan bevosita bog‘lash uchun yetarli ma’lumot yo‘q. Aniq fakt shuki: u faoliyatini 202y-yil martdan boshlaganini aytgan va sertifikatlarga ega. Aynan shu ikki nuqta uning bugungi tajriba yo‘lidagi qayd etilgan asosdir.

Mashhura bo‘sh vaqtida kitob o‘qiydi va kitob o‘qishni yaxshi ko‘radi. Bu ma’lumot ikki xil javobda takroran aytilgani uning qiziqishlari ichida mutolaaning alohida o‘rni borligini ko‘rsatadi. Qisqa bioyorliqlarida “Kitobxon” so‘zining berilishi ham ushbu mashg‘ulotni uning o‘zini tanishtirishdagi muhim belgilaridan biriga aylantiradi.

Kitob o‘qish uning kun tartibidagi dam olish shakligina bo‘lib qolmay, bilimga intilish haqidagi qarashlari bilan hamohangdir. U yoshlarni doimo bilim olishga undaydi. Mutolaa esa ma’lumot, tasavvur va fikr doirasini kengaytirishga xizmat qiladigan odatlardan biri sifatida qabul qilinishi mumkin. Nomzod qaysi mualliflar, janrlar yoki kitoblarni o‘qishini aytmaganligi sababli, uning kitobxonlik didiga oid taxminlar keltirish o‘rinli emas.

Jurnalistika orzusiga ega bo‘lgan talaba uchun o‘qishning qadri yanada muhim ma’no kasb etishi mumkin. Chunki jurnalistlikda so‘z bilan ishlash, turli qarashlarni tushunish va voqealarga e’tibor qaratish zarur bo‘ladi. Mashhuraning kitobga bo‘lgan muhabbatini uning orzusining tayyor kafolati sifatida emas, balki mazkur yo‘lga mos keladigan shaxsiy qiziqish sifatida ko‘rish to‘g‘riroqdir.

Uning kitobxonligi haqidagi fakt sodda, ammo mazmunli: u erkin vaqtini mutolaaga ajratadi. Bugungi tezkor axborot oqimida o‘qishga vaqt ajratish odati diqqatni jamlash va fikrni boyitishga yordam berishi mumkin. Nomzodning bilim, yangilik va yaxshi munosabat haqidagi qarashlari bilan birga qaralganda, kitob mutolaasi uning shaxsiy rivojlanishiga ongli e’tibor berayotganini ko‘rsatadigan yo‘nalishlardan biri bo‘lib ko‘rinadi.

Mashhuraning nazarida lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — hammani hurmat qilish va ularning fikrini eshitishdir. Bu javob yetakchilikka doir aniq shaxsiy mezonni belgilaydi. U liderlikni faqat tashabbus ko‘rsatish yoki boshqalarga yo‘l ko‘rsatish bilan emas, avvalo insoniy munosabat va tinglash madaniyati bilan bog‘laydi.

Hammani hurmat qilish haqidagi fikr turli qarashlar mavjud bo‘lgan jamoada murosali muloqotning ahamiyatini anglatadi. Fikrni eshitish esa suhbatdoshning ovozini qadrlashni talab qiladi. Bu ikki jihat birgalikda uning liderlikni yakka hukmronlik emas, o‘zaro aloqa va e’tibor orqali tasavvur qilishini ko‘rsatadi. Ushbu qarash talabalik muhitida ham, kelajakdagi kasbiy faoliyatda ham amaliy ahamiyat kasb etishi mumkin.

Jurnalistika bilan bog‘liq niyatini hisobga olganda, odamlarning fikrini eshitish qadriyati alohida mazmun oladi. Axborot bilan ishlashga intilgan inson uchun suhbatdoshga hurmat, turli nuqtayi nazarlarga quloq tutish va insoniy munosabatni saqlash muhim bo‘lishi mumkin. Biroq Mashhura jurnalistik amaliyot tajribasi haqida ma’lumot bermagan; shu bois bu yerda faqat uning shaxsiy liderlik qarashi va kasbiy orzusi o‘rtasidagi mantiqiy yaqinlik qayd etiladi.

Uning bu pozitsiyasi o‘zidan boshqalar nimani o‘rganishi mumkinligi haqidagi javobi bilan ham uyg‘un: u boshqalar undan yaxshilikni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Yaxshilikni o‘rganish haqidagi qarash va hurmat bilan tinglash tamoyili bir-biridan ajralmaydi. Ularda boshqalarga munosabatni insonning kuchi va ma’naviy mezoni sifatida ko‘rish seziladi. Bu esa uning yoshlar bilan bo‘lishgan maslahatining axloqiy asosini tashkil etadi.

Mashhuraning kelajakdagi eng katta niyati — eng zo‘r jurnalist bo‘lish. Bu ibora uning kasbiy orzusini bevosita va samimiy ifodalaydi. U jurnalistlikni o‘zining istiqboldagi yo‘nalishi deb ko‘radi, qisqa ta’rifida ham “Bo‘lajak jurnalist” degan belgi bor. Hozirgi talabalik davri bilan kelajak maqsadi orasida aynan shu niyat bog‘lovchi vazifasini bajaradi.

“Eng zo‘r” degan ifoda uning o‘z oldiga yuqori mezon qo‘yishini anglatadi. Bu yerda u allaqachon shu darajaga erishgani emas, balki shunday bo‘lishni orzu qilayotgani muhimdir. Maqsadga erishish uchun zarur bo‘ladigan aniq reja, yo‘nalish, ish joyi yoki ixtisoslashuv haqida ma’lumot berilmagan. Shunga qaramay, uning bilim olishga intilish, kitob o‘qish hamda odamlar fikrini tinglashga urg‘u berishi bu niyatni qadrlashini ko‘rsatadi.

U yoshlar uchun bildirgan fikrida lider inson bo‘lib, yangilik yaratishga qiziqish kerakligini aytadi. Yangilik yaratish uning nazarida faollik va tashabbus bilan bog‘langan. Jurnalistika esa yangilikni izlash, uni anglash va jamiyatga yetkazish bilan aloqador soha sifatida tasavvur qilinishi mumkin. Nomzodning so‘zlarida “yangilik”ka qiziqish va jurnalistlik orzusi yonma-yon turgani uning kelajak tasavvurlarida ijodkorlik hamda izlanish muhim ekanini bildiradi.

U o‘zidan boshqalar yaxshilikni o‘rganishlari mumkinligini aytar ekan, kasbiy muvaffaqiyatni insoniy qadriyatlardan ajratmaydi. Bu qarash uning bo‘lajak jurnalist sifatidagi niyati uchun ham ma’naviy mezon bo‘lib xizmat qilishi mumkin: faqat natijaga emas, munosabat va foydali xulqqa ham e’tibor berish. Hozircha uning yo‘li universitetdagi tahsil, sertifikatlar va shaxsiy qiziqishlar orqali davom etmoqda; jurnalistlik esa u izchil intilmoqchi bo‘lgan istiqboldir.

Mashhura Rustam qizining bugungi tarjimai holi talabalik, kitobxonlik, faoliyatga kirishish va kelajak kasbi haqidagi qat’iy niyat atrofida shakllanadi. U 2007-yil 2-oktabrda tug‘ilgan hududida yashab, universitetning 2-kursida o‘qiydi; faoliyatini 202y-yil martdan boshlaganini bildiradi va sertifikatlarga egaligini qayd etadi. Bu faktlar uning hali kasbiy yo‘lining boshida turganini, ammo o‘z oldiga aniq istiqbol qo‘yganini ko‘rsatadi.

Uning “hammani hurmat qilish va ularning fikrini eshitish” haqidagi liderlik tushunchasi, yaxshilikni ulashish borasidagi ishonchi hamda «Doimo bilim olishga intilsin. Hayotda lider inson bo‘lib yangilik yaratishga qiziqish kerak.» degan murojaati shaxsiy intilishlarining mazmunini ochadi. Kitob o‘qishni yaxshi ko‘rishi esa bu yo‘ldagi eng tabiiy va davomli odatlaridan biridir.

Jurnalist bo‘lish orzusi Mashhuraning kelajak sari yo‘nalishini belgilab turibdi. Ushbu maqsad endi bilimni kengaytirish, fikrlarni hurmat bilan tinglash, yangilikka qiziqish va mavjud imkoniyatlardan oqilona foydalanish orqali mazmun kasb etadi. Uning bugungi talabalik qadamlari ana shu niyatga tomon borayotgan real boshlanishdir.