Izzatullayeva Amirabegim Nusratullayevna

Amirabegim 2010-yil 14-iyunda Buxoroda tug‘ilgan. Uning yashash manzili ham Buxoro shahri bilan bog‘liq. Shu hudud uning ilk ta’limiy va shaxsiy shakllanish muhiti bo‘lib xizmat qilgan. Uning to‘liq ismi — Izzatullayeva Amirabegim Nusratullayevna. Biografik ma’lumotlarida tug‘ilgan sana va joy aniq ko‘rsatilgani, keyingi ta’lim hamda niyatlari bilan bir qatorda, uning hayot yo‘liga oid asosiy tayanch nuqtalarni belgilaydi.

U Buxoro shahridagi 40-umumta’lim maktabi bitiruvchisidir. Maktab ta’limi uning bilim olish odati, fanlarga bo‘lgan qiziqishi va qat’iy kun tartibi shakllangan muhim davr bo‘lgan. Bitiruvchi sifatida u keyingi ta’lim va kasb tanlovi oldida turibdi; bu tanlov esa tasodifiy emas, ancha avval boshlangan fanlarga yo‘naltirilgan tayyorgarlik bilan bog‘langan.

Amirabegimning o‘qishga yondashuvi muntazamlik bilan xarakterlanadi. U bo‘sh vaqti deyarli yo‘qligini doimiy qo‘shimcha darslar bilan shug‘ullanishi orqali izohlaydi. Bu holat uning bilimni faqat dars jadvalidagi vazifa sifatida emas, mustaqil rivojlanish uchun zarur yo‘l deb bilishini ko‘rsatadi. Uning maktabdan keyingi niyatlari aynan shu odat — izchil o‘qish, takrorlash va bilim doirasini kengaytirishga tayangan holda shakllanmoqda.

U o‘z faoliyati uchun muhim tayyorgarlikni 6-sinfdan boshlab kimyo va biologiya kurslariga muntazam qatnashish bilan boshlagan. Bu ikki fan uning kelajakda tanlamoqchi bo‘lgan sohasiga bevosita aloqador bo‘lgani uchun alohida o‘rin tutadi. Erta boshlangan bunday tayyorgarlik Amirabegimning qiziqishi bir zumlik havasga emas, bosqichma-bosqich shakllangan intilishga asoslanganini anglatadi.

U tibbiyot sohasida faoliyatini davom ettirishni istaydi. Mazkur niyat kimyo va biologiyani o‘rganish jarayoni bilan uyg‘unlashadi: bir tomondan, u kasb uchun zarur fanlar bo‘yicha tayyorgarlik ko‘radi, ikkinchi tomondan esa sohaning insoniy mazmuni haqida mulohaza yuritadi. Unga ko‘ra, shifokorlik oddiy kasb emas, balki inson hayotiga bevosita ta’sir qiladigan ulkan mas’uliyatdir.

Bu yo‘nalish uning kelajak tasavvurida ham aniq ko‘rinadi. U insonlarga naf keltiradigan shifokor bo‘lishni xohlaydi. Uning maqsadida faqat yaxshi mutaxassis bo‘lish emas, bilim va mehnat orqali amaliy foyda berish istagi ham bor. Shunday yondashuv uning fanlarga tayyorgarligini kelgusidagi ijtimoiy mas’uliyat bilan bog‘lab turadi; o‘qish uning uchun shaxsiy natijaga erishish vositasi bo‘lish bilan birga, boshqalarga xizmat qilishga tayyorgarlikdir.

Amirabegimning tibbiyotga qiziqishi yaqin insonining sog‘lig‘i bilan bog‘liq muammo sabab shifokorga murojaat qilgan voqeadan keyin yanada kuchaygan. U mazkur holatda shifokorning faqat davolash bilan cheklanmaganini, bemorga umid va xotirjamlik ham berganini ko‘rgan. Aynan shu tajriba unda shifokor mehnatining ma’nosi haqidagi tasavvurni chuqurlashtirgan.

Bu voqea uning qarashlarida davolashning insoniy jihati naqadar muhim ekanini ko‘rsatgan. Bemor uchun tibbiy yordam faqat muolaja emas, balki ishonch, ruhiy dalda va xotirjamlik manbai ham bo‘lishi mumkinligini u shu vaziyat orqali anglagan. Shuning uchun uning tanlagan kasbiy yo‘li texnik bilimlar bilangina emas, insonlarga yaxshilik qilish istagi bilan ham belgilanadi.

Ushbu qarorni Amirabegimning oilasi, ayniqsa onasi qo‘llab-quvvatlagan. Oilaviy madad uning belgilagan yo‘lini mustahkamlagan omillardan biri bo‘lgan. Yaqinlarining ishonchi va o‘zining fanlarga muntazam tayyorgarligi birlashib, uning shifokor bo‘lish niyatini aniq reja darajasiga olib chiqadi. U o‘z mehnati bilan oilasi faxrlanadigan inson bo‘lishni ham muhim maqsad deb biladi.

Amirabegim 4 ta fan bo‘yicha milliy sertifikatlarga ega. Ushbu sertifikatlar uning bir nechta fanlar kesimida aniq natija qayd etganini bildiradi. Milliy sertifikatlarni qo‘lga kiritish muntazam tayyorgarlik, bilimni sinov formatida namoyon qila olish va o‘z oldiga qo‘yilgan vazifalarni izchil bajarishni talab qiladi. Uning qisqa biografik tavsifida “Milliy sertifikatlar egasi” degan belgi aynan shu mehnatning e’tirofidir.

U hozirda 170 ball egasi sifatida qayd etilgan. Mazkur ko‘rsatkich uning ta’limdagi yutuqlari qatoridan o‘rin oladi. Bundan tashqari, u fan olimpiadalarida faxrli o‘rinlarni egallagan. Olimpiada tajribasi o‘quvchidan bilim bilan birga, tez fikrlash, masalalarga diqqat bilan yondashish va raqobatli muhitda o‘z salohiyatini namoyish eta olishni talab qiladi.

Bu natijalar Amirabegim o‘z rejalari tomon faqat niyat orqali emas, amaliy tayyorgarlik orqali borayotganini ko‘rsatadi. U ko‘proq o‘qish, izlanish va tajriba orttirishni ustuvor deb biladi. Sertifikatlar, ball va olimpiadalardagi o‘rinlar uning shu kungacha bosib o‘tgan ta’limiy yo‘lining muhim ko‘rsatkichlari bo‘lsa, ularni keyingi katta maqsadlar uchun boshlang‘ich poydevor sifatida qabul qiladi.

Amirabegim o‘zbek, tojik, turk, rus, ingliz va arab tillarini o‘zlashtirgan. Olti tildan xabardorlik uning qiziqishlari kengligini ko‘rsatadigan muhim jihatdir. Tillarni o‘rganish muloqot doirasini kengaytirishi, turli manbalardan foydalanish imkonini berishi hamda mustaqil ta’lim ko‘nikmasini kuchaytirishi mumkin. Ayniqsa, uning arab tiliga bo‘lgan qiziqishi bo‘sh paytini mazmunli o‘tkazish tanlovida ham ko‘rinadi.

U o‘qishdan charchaganda badiiy kitob mutolaa qiladi yoki arab tili bilan shug‘ullanadi. Bu ikki mashg‘ulot uning dam olishni ham bilim va tafakkur bilan uyg‘unlashtirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Badiiy kitob o‘qish tasavvur va fikrlashni boyitadigan mashg‘ulot bo‘lsa, til bilan ishlash e’tibor, xotira va izchillikni talab qiladi. Ularning har ikkalasi Amirabegimning faol o‘rganish uslubiga mos keladi.

Bo‘sh vaqtining deyarli yo‘qligi uning kun tartibi qo‘shimcha darslar bilan band ekanini anglatadi. Biroq u bunday bandlikni faqat yuklama deb emas, maqsad sari harakatning bir qismi sifatida qabul qilishi uning fikrlarida seziladi. Kitobxonlik, arab tili va fanlar bo‘yicha mashg‘ulotlar bir-biridan alohida qiziqishlar emas; ular uning chuqur bilim olish hamda salohiyatini oshirish rejasida o‘zaro to‘ldiruvchi yo‘nalishlardir.

Amirabegimning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — adolat. Bu qarash uning yetakchilikni mavqe yoki buyruq berish bilan emas, xolis munosabat va mas’uliyat bilan bog‘lashini ko‘rsatadi. Adolatni asosiy mezon deb bilishi uning kelgusida odamlar bilan ishlashni talab qiladigan kasb haqidagi tasavvurlariga ham mos keladi. Uning nazarida insonning boshqalarga munosabatidagi halollik yetakchilikning mazmunini belgilaydi.

Uning hisoblashicha, boshqalar undan intizom, qat’iyatlilik, motivatorlik va o‘zini boshqara olishni o‘rganishlari mumkin. Bu sifatlar uning ta’limdagi kundalik odatlarida ham namoyon bo‘ladi: qo‘shimcha darslarga doimiy qatnashish, bir necha til bilan shug‘ullanish va oldiga uzoq muddatli rejalar qo‘yish o‘zini boshqarishni talab qiladi. Motivatorlik haqidagi fikri esa faqat o‘zi harakat qilish emas, atrofidagilarni ham maqsad sari ruhlantira olishni qadrlashidan dalolat beradi.

U o‘zi haqida shunday deydi: “Tashqaridan sokin ko‘rinishim mumkin, lekin ichimda juda katta maqsadlar bor. Men ular haqida ko‘p gapirishdan ko‘ra, ularga erishishni afzal ko‘raman.” Ushbu iqtibos Amirabegimning xarakteridagi muhim muvozanatni ifodalaydi: tashqi vazminlik va ichki intilish. U rejalari haqida ko‘p gapirishdan ko‘ra natija uchun mehnat qilishni afzal biladi; bu esa uning intizom va qat’iyat haqidagi qarashlari bilan bevosita uyg‘unlashadi.

Amirabegim o‘z oldiga oddiy “yaxshi ishga kirish” doirasidan kengroq maqsad qo‘yadi. U bilim va mehnati orqali o‘ziga ham, jamiyatga ham foydasi tegadigan darajaga chiqishni maqsad qilgan. Uning rejasida chuqur bilim olish, tajriba orttirish, tinimsiz izlanish va o‘z ustida ishlash muhim o‘rin egallaydi. Bu maqsadlar kelajakdagi kasbiy yo‘lini izchil qurishga qaratilgan.

U ilmiy izlanishlar olib borishni, ilmiy yutuqlarga erishishni va o‘z sohasida yangilik yaratadigan mutaxassis bo‘lishni xohlaydi. Shu bilan birga, ortidan kelayotgan yoshlarga yo‘l ko‘rsatadigan darajaga yetishni ham niyat qilgan. U tayyor yo‘ldan yurishdan ko‘ra o‘zi uchun yangi yo‘l ochishni maqsad qiladi. Bu fikr undagi tashabbuskorlik va mavjud imkoniyatlardan unumli foydalanib, yangi yo‘nalishlar yaratishga intilishni aks ettiradi.

Uning katta lavozimdan ko‘ra katta ta’sirga ega bo‘lish istagi alohida e’tiborga loyiq. Bir insonning hayotini yaxshi tomonga o‘zgartira olsa, buni o‘zining eng katta yutug‘i deb biladi. Amirabegimning ta’biri bilan aytganda: “Kelajakdagi rejalarim juda katta: chuqur bilim olish, kuchli mutaxassis bo‘lish, ilmiy yutuqlarga erishish va o‘z mehnatim bilan oilam faxrlanadigan inson bo‘lish.” Bu so‘zlar uning kasbiy orzusi, oilaviy mas’uliyati va jamiyatga foyda berish istagini yagona yo‘nalishda birlashtiradi.

Amirabegimning hayotiy shiori uning qiyinchiliklarga munosabatini aniq ifodalaydi: “Imkoniyat kutmayman — uni o‘zim yarataman. Qiyinchiliklar esa meni to‘xtatish uchun emas, yanada kuchliroq bo‘lishim uchun beriladi.” Bu prinsip unga tayyor sharoitni kutishdan ko‘ra, bilim, intizom va harakat orqali yo‘l ochish muhimligini anglatadi. Shior uning 6-sinfdan beri fan kurslariga qatnashishi, qo‘shimcha darslarga vaqt ajratishi va o‘z salohiyatini oshirishga intilishi bilan uyg‘unlashadi.

U o‘zining bugungi rejasini va ertangi maqsadini quyidagicha belgilaydi: “Kelajakda shunchaki yaxshi mutaxassis emas, o‘z sohasida nom qoldiradigan inson bo‘lishni istayman. Bugungi rejam — ko‘proq o‘qish, ertangi maqsadim — katta natijalar yaratish.” Bu yerda katta natija tasodifiy omadga emas, bugungi kundagi o‘qish bilan bog‘langan. Uning uchun har bir o‘rganilgan mavzu, mutolaa qilingan kitob va egallangan ko‘nikma uzoq maqsadlar tomon tashlangan qadamdir.

Yoshlar uchun uning murojaati ham mehnatning ahamiyatiga qaratilgan: “Orzularingiz katta bo‘lsa, ularga mos darajada tinimsiz mehnat qilishdan qo‘rqmang. Bugun o‘rgangan har bir bilimingiz ertaga sizni boshqalardan bir qadam oldinga olib chiqadi.” Bu fikr Amirabegimning shaxsiy yo‘li bilan hamohang: u o‘z maqsadini faqat tasavvur qilib qolmay, kimyo va biologiya kurslari, qo‘shimcha mashg‘ulotlar, sertifikatlar hamda til o‘rganish orqali amaliy qadamlar bilan mustahkamlab bormoqda.

Bugun Amirabegim Izzatullayeva maktab bitiruvchisi, 4 ta fan bo‘yicha milliy sertifikatlar egasi, 170 ball sohibasi va fan olimpiadalarida faxrli o‘rinlarni egallagan yosh sifatida o‘z ta’lim yo‘lini davom ettirishga tayyor turibdi. O‘zbek, tojik, turk, rus, ingliz va arab tillarini o‘zlashtirgani, badiiy kitob mutolaasi hamda muntazam qo‘shimcha darslarni kundalik hayotining qismiga aylantirgani uning bilimga jiddiy munosabatini ko‘rsatadi.

Uning shifokor bo‘lish istagi yaqin insonining salomatligi bilan bog‘liq voqeadan tug‘ilgan insoniy taassurot, onasining qo‘llab-quvvatlashi va uzoq muddatli mehnat odati bilan mustahkamlangan. U kelgusida ilmiy izlanish olib borish, yangilik yaratish, yoshlarga yo‘l ko‘rsatish va insonlar hayotiga yaxshi tomonga ta’sir qilishni niyat qiladi. Bu yo‘lda u o‘zining quyidagi so‘zlarini amaliy mezon sifatida tutadi: “Orzuim — bir kun kelib ismimni faqat diplomim bilan emas, qilgan ishlarim bilan tanitish. Buning uchun esa hozir menga bitta yo‘l ma’lum: ko‘proq o‘qish, ko‘proq izlanish va hech qachon to‘xtamaslik.”