Jo‘raqulova Farzona Marat qizi

Jo‘raqulova Farzona Marat qizi 12.12.2005-yilda Navoiy viloyati Navbahor tumanida tug‘ilgan. Uning bugungi yashash manzili ham Navoiy viloyati Navbahor tumani bilan bog‘liq. Shu hudud uning hayot yo‘li boshlangan va bugungi maqsadlari shakllanayotgan makon sifatida uning biografiyasida muhim o‘rin egallaydi. Tarjimai holidagi asosiy ma’lumotlar Farzonaning ta’lim olish, o‘zini turli sohalarda sinash va ichki mezonlariga sodiq qolishga intilishini ko‘rsatadi.

Farzonaning o‘zi haqidagi qarashlarida qat’iyat alohida tilga olinadi. U yolg‘iz qolishdan qo‘rqmasligini, ko‘pchilik to‘g‘ri deb bilgan fikr yoki yo‘lga ko‘r-ko‘rona ergashmasligini qayd etadi. Bu yondashuv uning mustaqil fikrlashga beradigan ahamiyatini anglatadi. Qaror qabul qilganda qalbidan oldin aqliga tayanishi esa masalalarga hissiy shoshqaloqlik bilan emas, mulohaza va tahlil orqali yondashishga intilishini ko‘rsatadi.

Bunday pozitsiya uning kundalik hayotiga doir qarashlarida ham davom etadi. U boshqalarga mas’uliyatni, tartibni, har bir ishga alohida e’tibor bilan qarashni va mayda detallargacha ahamiyat berishni o‘rgata olishini ta’kidlaydi. Bu sifatlar faqat shaxsiy intizom bilan cheklanmay, o‘qish, ilmiy izlanish, tashkiliy vazifalar va ijodda ham muhim bo‘lishi mumkin. Farzona uchun o‘z ustida ishlash bir martalik maqsad emas, balki turli yo‘nalishlarda davom etadigan jarayondir.

Uning biografiyasida qat’iyatning mazmuni faqat qiyinchilikka chidash bilan belgilanmaydi. Mustaqil qaror qila olish, umumiy fikrga tanqidiy munosabatda bo‘lish va har bir masalaga e’tibor bilan qarash ham bu fazilatning tarkibiy qismlaridir. Ana shunday qarash uning kelajakda shunchaki ma’lum bir kasb egasi bo‘lishni emas, kengroq ma’noda yetuk inson darajasiga erishishni maqsad qilganini tushunishga yordam beradi.

Farzona Samarqand davlat chet tillar institutida Tarjima nazariyasi va amaliyoti ta’lim yo‘nalishida tahsil oladi. U 4-bosqich talabasi sifatida bakalavr darajasida tugallanmagan oliy ta’lim olmoqda. Mazkur ta’lim yo‘nalishi tilni chuqur anglash, mazmunni bir tildan boshqasiga yetkazish, nutqiy va madaniy jihatlarni hisobga olish kabi masalalar bilan chambarchas bog‘liq. Farzonaning tillar, madaniyatshunoslik va adabiyotga qiziqishi uning mutaxassislik tanlovi bilan uzviy bog‘lanadi.

Uning faoliyati 2023–2024-yillardan boshlangan bo‘lib, bu faoliyatning shakllanishida tillar, madaniyatshunoslik va adabiyotga bo‘lgan yuksak qiziqish asosiy omil bo‘lgan. Bu uch yo‘nalish Farzona uchun bir-biridan ajralgan qiziqishlar emas. Til o‘rganish uning dunyoqarashini kengaytirishga xizmat qilsa, madaniyatshunoslik turli jamiyatlarning qadriyatlari va ifoda usullarini tushunishga yo‘l ochadi. Adabiyot esa mazmun, obraz va so‘zning estetik imkoniyatlarini kuzatish maydoni bo‘lib xizmat qiladi.

Tarjima nazariyasi va amaliyoti sohasida o‘qish, ayniqsa, adabiyotni qiyoslab mutolaa qilish odati bilan uyg‘unlashadi. Farzona bo‘sh vaqtida jahon va o‘zbek adabiyoti durdonalarini solishtirib, qiyoslab o‘qiydi. Bunday o‘qish usuli asarlar mazmuni bilan tanishish bilangina cheklanmay, turli adabiy makonlardagi mavzu, ifoda va qarashlarni taqqoslashga yo‘naltirilganini ko‘rsatadi. Tarjima bilan bog‘liq ta’lim olayotgan talaba uchun bu odat matn va ma’no munosabatiga qiziqishni mustahkamlashi mumkin.

Farzona faqat bir yo‘nalishda o‘zini cheklab qo‘ymaslikka intiladi. U doimiy ravishda yangi til o‘rganish bilan shug‘ullanadi, shuningdek, turli sohalarda o‘z ustida ishlab, ko‘p qirrali bo‘lishga harakat qiladi. Ushbu intilish uning mutaxassislikni nazariy o‘quv rejasi doirasidagina emas, kengroq shaxsiy rivojlanish maydoni sifatida ko‘rishini bildiradi. Uning ta’lim yo‘lidagi asosiy tayanchi muntazam o‘rganish, qiyoslash va o‘z bilim doirasini kengaytirishga qaratilgan.

Farzona institut hamda respublika miqyosida doimiy o‘tkaziladigan ilmiy-amaliy anjuman va konferensiyalarda o‘z nazariyalari bilan ishtirok etib kelmoqda. Bu ishtiroklar uning ta’lim jarayonini faqat auditoriya bilan chegaralamasligini ko‘rsatadi. Anjuman va konferensiyalar fikrni asoslash, muayyan masalani taqdim etish, tinglovchilar bilan ilmiy muloqotga kirishish imkonini beradi. Farzonaning ana shunday maydonlarda o‘z nazariyalari bilan qatnashishi uning izlanishga bo‘lgan munosabatini ifodalaydi.

U mazkur ilmiy-amaliy tadbirlarda munosib taqdirlanib kelmoqda. Taqdirlanishlar uning bildirilgan fikrlari, tayyorgarligi yoki tadbirlardagi ishtiroki e’tibordan chetda qolmaganini anglatadi. Biroq Farzonaning faoliyatida muhim jihat faqat yakuniy e’tirof emas, balki muntazam qatnashuvning o‘zidir. Davomiy ishtirok mas’uliyat, tayyorgarlik va o‘z qarashlarini omma oldida bayon etish ko‘nikmalarini talab qiladi.

2024-yilda u “Ta’limdagi muvaffaqiyatlari uchun” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. Bu mukofot Farzonaning o‘quv faoliyatidagi mehnati va natijalari tan olinganini bildiradigan aniq e’tirofdir. U uchun ta’lim faqat diplom olish bosqichi emasligi, balki bilimni tizimli ravishda o‘zlashtirish va amalda ko‘rsatishga intilish ekani ushbu yutuq bilan ham namoyon bo‘ladi.

Farzona respublika va jahon darajasidagi 30 ga yaqin sertifikat, diplom va tashakkurnoma egasi. Bu ko‘rsatkich uning ta’limiy, ilmiy-amaliy va boshqa faol jarayonlardagi ishtiroki ko‘lamini anglatadi. Sertifikat, diplom va tashakkurnomalarning mavjudligi uning turli tashabbuslarda qatnashgani haqida dalolat beradi, biroq ular Farzona uchun yakuniy maqsad o‘rnini bosmaydi. Uning hayotiy prinsipida natijaga olib boruvchi mas’uliyat ustuvor bo‘lgani sababli, bunday hujjatlar davomli mehnatning qayd etilgan bosqichlari sifatida ko‘rinadi.

Farzona Jo‘raqulova COP-14 xalqaro tadbirining tashkilotchisi bo‘lgan. Xalqaro tadbirni tashkil etish jarayonida qatnashish uning faoliyatidagi muhim amaliy tajribalardan biridir. Bunday vazifa e’tibor, tartib va belgilangan mas’uliyatni o‘z vaqtida bajarishga tayyorlikni talab qiladi. Farzonaning o‘zini mas’uliyat va detallarga e’tibor beradigan inson sifatida ta’riflashi bu tajriba bilan mazmunan uyg‘unlashadi.

Tashkilotchilik faoliyati ta’limdagi nazariy tayyorgarlikdan farqli ravishda hamkorlik, rejalashtirish va jarayonlarni kuzatib borishga ehtiyoj tug‘diradi. Farzonaning COP-14 xalqaro tadbiridagi ishtiroki uning o‘zini faqat talaba sifatida emas, muayyan jarayonning tashkiliy tomonida ham sinab ko‘rganini ko‘rsatadi. Bu tajriba unga vazifalarni tartibli bajarish va umumiy natijaga individual mas’uliyat orqali hissa qo‘shish zarurligini yanada yaqqol his etish imkonini bergan bo‘lishi mumkin.

Uning boshqalarga o‘rgata olishi mumkin deb bilgan jihatlari — mas’uliyat, tartib, hamma narsaga alohida e’tibor bilan qarash va mayda detallargacha ahamiyat berish — tashkilotchilik uchun ham dolzarb mezonlardir. Farzona bu fazilatlarni umumiy nasihat sifatida emas, o‘z qarashlarining amaliy mezoni sifatida ko‘radi. Tashkiliy vazifada katta natija ko‘pincha mayda bo‘lib ko‘ringan masalalarning ham e’tibordan chetda qolmasligiga bog‘liq bo‘lishi mumkin.

COP-14 xalqaro tadbirini tashkil etish Farzonaning turli miqyosdagi faoliyatga qiziqishini ham ko‘rsatadi. Institut va respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy anjumanlarda ishtirok etish bilan bir qatorda xalqaro tadbirning tashkilotchisi bo‘lishi uning tajribasida ikki yo‘nalish — fikr va tashabbusni taqdim etish hamda jarayonni tashkil etish — yonma-yon borayotganini bildiradi. Bu holat uning kelajakdagi kasbiy va fuqarolik yo‘lida mas’uliyatli bo‘lishga intilishini mustahkamlaydi.

Farzonaning bo‘sh vaqti ham uning ta’lim yo‘nalishi va dunyoqarashi bilan bog‘liq. U jahon va o‘zbek adabiyoti durdonalarini solishtirib, qiyoslab o‘qiydi. Bu qiziqish o‘zbek adabiyoti bilan jahon adabiyotini qarama-qarshi qo‘yish emas, balki ularning mazmuniy va badiiy qatlamlarini kuzatishga qaratilgan mutolaa odatidir. Qiyosiy o‘qish unga turli ijodkorlar, davrlar va adabiy an’analardagi fikr ifodasini anglashga yordam berishi mumkin.

U she’r yozadi va yodlaydi, shoirlar ijodini muntazam kuzatib boradi. She’r yozish Farzonaning ijodiy qiziqishlaridan biri bo‘lsa, she’r yodlash badiiy so‘zning ohangi, ritmi va mazmuniga e’tibor berishini anglatadi. Shoirlar ijodini muntazam kuzatib borishi esa uning she’riyatga bir martalik qiziqish emas, davomli estetik ehtiyoj sifatida qarashini ko‘rsatadi. Bu jarayonlar uning o‘qish va ijodini o‘zaro bog‘lab turadi.

Til o‘rganish Farzonaning doimiy mashg‘ulotlaridan biridir. U yangi tillarni o‘zlashtirishga muntazam vaqt ajratadi. Tarjima nazariyasi va amaliyotida tahsil olayotgan yosh uchun til o‘rganish kasbiy tayyorgarlik bilan hamohang bo‘lsa-da, Farzonada bu jarayon kengroq qiziqish sifatida ham namoyon bo‘ladi. U til orqali yangi madaniy qatlamlar, fikrlash usullari va adabiy meroslarni anglash imkonini ko‘rishi mumkin.

Farzona faqat bitta soha bilan kifoyalanmasdan, har sohada o‘z ustida ishlab, ko‘p qirrali bo‘lishga harakat qiladi. Adabiyot o‘qish, she’r yozish va yodlash, shoirlar ijodini kuzatish hamda til o‘rganish uning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etadigan mashg‘ulotlardir. Bu qiziqishlar undagi bilimga chanqoqlikni, badiiy so‘zga e’tiborni va muntazam izlanish ehtiyojini birlashtiradi.

Farzonaning hayotiy prinsipi: “Mas’uliyat har qanday muvaffaqiyatning asosi.” Ushbu fikr uning ta’lim, jamoatchilik faolligi va shaxsiy intizomga doir qarashlarining markazida turadi. U muvaffaqiyatni faqat iste’dod, imkoniyat yoki tashqi sharoit bilan izohlashdan ko‘ra, insonning o‘z zimmasidagi vazifaga munosabati bilan bog‘laydi. Mazkur prinsip uning 2024-yildagi ta’limiy e’tirofi, anjumanlardagi qatnashuvi va tashkilotchilik tajribasini yagona ma’naviy mezon atrofida jamlaydi.

Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilatlar mas’uliyat, ichki va tashqi bosiqlik hamda masalaga har tomonlama yondashishdir. Bu qarash liderlikni faqat boshqarish yoki boshqalarga ko‘rsatma berish bilan tenglashtirmaydi. Aksincha, u avvalo o‘zini boshqara olish, vaziyatga xotirjam munosabatda bo‘lish va qaror oqibatlarini turli tomondan ko‘ra bilishni muhim deb hisoblaydi. Ichki bosiqlik insonning o‘z his-tuyg‘ularini nazorat qila olishi bilan, tashqi bosiqlik esa muloqot va muomala madaniyati bilan bog‘lanishi mumkin.

Har tomonlama yondashish talabi Farzonaning qarorlarida aqliga tayanishi haqidagi fikri bilan hamohangdir. U qaror qabul qilganda qalbidan oldin doim aqliga tayanishini bildiradi. Bu uning his-tuyg‘uni inkor etishini emas, balki muhim masalalarda mulohaza, dalil va oqibatni anglashni ustuvor qo‘yishini ko‘rsatadi. Hamma ma’qullagan narsaga ko‘r-ko‘rona ergashmasligi ham aynan mustaqil baholashga intilish bilan bog‘liq.

Farzona boshqalarga mas’uliyat, tartib, e’tibor va detallarga ahamiyat berish borasida namuna bo‘la olishini aytadi. Bu fazilatlar uning liderlik haqidagi tasavvurida balandparvoz da’vo emas, kundalik odatlar majmuasidir. Har bir vazifaga jiddiy qarash, mayda jihatlarni nazardan qochirmaslik va tartibni saqlash uzoq muddatli maqsadlarga erishishda muhim o‘rin tutishi mumkin. Shu ma’noda uning qarashlari tashabbus bilan birga o‘zini tuta bilish va mas’uliyatni talab qiladigan liderlik modelini ifodalaydi.

Farzonaning kelajakdagi maqsadi shunchaki mutaxassis yoki shunchaki fuqaro bo‘lish bilan chegaralanmaydi. U yetuk inson darajasiga erishishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan. Bu maqsad uning kasbiy tanlovini rad etmaydi, balki uni insoniy fazilatlar, fuqarolik pozitsiyasi, bilim va mas’uliyat bilan to‘ldiradi. Tarjima nazariyasi va amaliyoti sohasidagi ta’lim, tillarni o‘rganish, adabiyotga qiziqish va jamoatchilik tadbirlaridagi ishtirok uning shu yo‘ldagi mavjud izlanishlaridir.

Uning yoshlarga murojaati quyidagi fikrda jamlangan: “Yoshlar o‘z davrining shunchaki kuzatuvchisi emas, uni shakllantiradigan avlod bo‘lishi kerak. Bizga berilgan imkoniyatlarning qadrini vaqt o‘tib emas, aynan bugun anglash — eng katta mas’uliyatimizdir.” Bu murojaatda faol fuqarolik va vaqtning qadriga yetish g‘oyasi ustuvor. Farzona yoshlarni chetdan qarab turadigan avlod emas, o‘z davrining shakllanishida ishtirok etadigan kuch sifatida tasavvur qiladi.

Mazkur fikr uning shaxsiy hayotiy prinsipi bilan bevosita bog‘liq. Imkoniyatni aynan bugun anglash haqidagi da’vat mas’uliyatni kelajakka qoldirmaslik kerakligini anglatadi. Bu yondashuv uning o‘z faoliyatida ham ko‘rinadi: u 4-bosqich talabasi sifatida o‘qishni davom ettirmoqda, ilmiy-amaliy anjuman va konferensiyalarda qatnashmoqda, yangi tillarni o‘rganmoqda, adabiyot va she’riyat bilan shug‘ullanmoqda hamda COP-14 xalqaro tadbirining tashkilotchisi sifatida tajriba orttirgan.

Farzonaning kelajak tasavvuri tayyor maqomga ega bo‘lish istagidan ko‘ra, o‘zini takomillashtirib borishga qaratilgan. Qat’iyat, yolg‘iz qolishdan qo‘rqmaslik, ommaviy fikrga ko‘r-ko‘rona ergashmaslik va aqlga tayanib qaror qilish uning bu yo‘ldagi tayanch nuqtalaridir. Ana shu qarashlar bilan u bilim, ijod, tartib va jamoat oldidagi mas’uliyatni birlashtirgan holda yetuk inson bo‘lish maqsadi sari izlanishini davom ettirmoqda.

Jo‘raqulova Farzona Marat qizining bugungi yo‘li Navbahor tumanidan boshlanib, Samarqand davlat chet tillar institutidagi tarjima ta’limi, ilmiy-amaliy anjuman va konferensiyalar, COP-14 xalqaro tadbiridagi tashkilotchilik, adabiy mutolaa va she’riy izlanishlar orqali davom etmoqda. 2024-yildagi “Ta’limdagi muvaffaqiyatlari uchun” ko‘krak nishoni hamda respublika va jahon darajasidagi 30 ga yaqin sertifikat, diplom va tashakkurnoma uning bu yo‘ldagi aniq natijalaridir.

Biroq uning maqsadi faqat yutuqlar ro‘yxatini kengaytirishdan iborat emas. Farzona o‘zini mas’uliyat, tartib, bosiqlik va mustaqil fikrlash orqali tarbiyalashga intiladi. U kelajakda shunchaki mutaxassis yoki fuqaro emas, yetuk inson bo‘lishni istaydi. Tillarni o‘rganish, jahon va o‘zbek adabiyotini qiyosiy o‘qish, she’r yozish hamda jamiyat hayotida faol bo‘lishga intilishi ushbu maqsadning amaliy yo‘nalishlarini belgilaydi.

Uning hayotiy prinsipi — “Mas’uliyat har qanday muvaffaqiyatning asosi.” — Farzonaning bugungi tanlovlari va ertangi rejalari o‘rtasidagi mustahkam bog‘lanishdir. Bu prinsip unga har bir imkoniyatga e’tibor bilan qarash, bilimini kengaytirish va o‘z davrini shakllantirishga intiladigan yoshlar safida o‘z o‘rnini topish uchun yo‘l-yo‘riq bo‘lib xizmat qilmoqda.