Mehmonjonova Madina Rahmonberdi qizi

Madina Namangan viloyatining Uychi tumanida tug‘ilib, shu hudud bilan bog‘liq hayot yo‘lini davom ettirmoqda. Uning yashash manzili Uychi tumani, Xizrobod MFY, Xizrobod ko‘chasi 68-uy sifatida qayd etilgan. Bu ma’lumot uning bolaligi, maktab ta’limi va bugungi kundagi faoliyati Namangan viloyati hamda ayniqsa Uychi tumani bilan uzviy bog‘langanini anglatadi.

Uning shakllanishida ustozlar alohida o‘rin egallagan. Madina ustozlaridan ilm olish, o‘z ustida ishlash va o‘z imkoniyatlariga ishonish saboqlarini olganini ta’kidlaydi. Bu uch tushuncha uning keyingi qarorlarida ham seziladi: oliy ta’limda o‘zbek tili va adabiyotini tanlashi, pedagogik faoliyatni boshlashi, ijodiy izlanishlarni to‘xtatmasligi hamda bilimlarini muntazam oshirishga e’tibor qaratishi shular jumlasidandir.

Maktab davrida she’r yozishni boshlagani uning hayotidagi muhim burilishlardan biri bo‘lgan. Dastlabki ijodiy urinishlar uning adabiyot va so‘z san’atiga mehrini kuchaytirgan. Aynan shu qiziqish keyinchalik u uchun faqat bo‘sh vaqt mashg‘uloti bo‘lib qolmay, kasbiy va ilmiy yo‘nalishni belgilashga ta’sir ko‘rsatgan. U she’riyat orqali fikr va kechinmalarini ifodalashni yaxshi ko‘radi, bu esa ijodga munosabatining shaxsiy va mazmunli ekanini namoyon etadi.

Madina uchun o‘sish birdaniga katta natijaga erishish bilan cheklanmaydi. U hayotiy prinsipini imkoniyatni kutib o‘tirmasdan, har kuni oz bo‘lsa-da oldinga qadam tashlash deb biladi. Bunday yondashuv uning maktabda boshlangan ijodiy qiziqishi bugungi talabalik va o‘qituvchilik tajribasiga aylangan yo‘lida yaqqol ko‘rinadi.

Madina 2023-yilda Uychi tumanidagi 5-umumiy o‘rta ta’lim maktabini tamomlagan. Maktab davri uning bilim olishdagi dastlabki muhim bosqichi bo‘lishi bilan birga, she’riyatga bo‘lgan qiziqishi shakllangan vaqt hamdir. U o‘sha yillarda she’rlar yozib, ijodiy izlanishlar olib borgan; adabiyot va so‘z san’atiga qiziqishi tobora ortgan.

Mazkur qiziqish uni Namangan davlat pedagogika institutining o‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishiga olib kelgan. Hozirda u ushbu institutning 4-bosqich talabasi sifatida tahsil oladi. Tanlangan yo‘nalish Madinaning avvaldan shakllangan adabiy qiziqishini tizimli bilim bilan boyitishga xizmat qilmoqda: u o‘zbek tili va adabiyoti bo‘yicha bilimlarini oshirishga, maqola va ilmiy ishlar yozishga intiladi.

O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi uning uchun faqat o‘quv dasturi emas, balki o‘zini rivojlantirish maydonidir. U ona tili va adabiyotning mazmunini chuqurroq anglash, so‘z san’atini o‘rganish va bu bilimlarni boshqalarga yetkazish istagini birlashtiradi. Talabalik jarayonida olib borayotgan izlanishlar uning kelajakda yetuk mutaxassis va fidoyi ustoz bo‘lish haqidagi maqsadiga tayanch bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Madina ilm va ijodni bir-biridan ajralmas tushunchalar deb biladi. Bu qarash uning faoliyatida o‘z aksini topadi: adabiyot bo‘yicha maqolalar yozishi ilmiy-ijodiy qiziqishni ifodalasa, she’r yozishi badiiy tafakkurini davom ettirishini ko‘rsatadi. Shu tariqa, oliy ta’lim uning maktab yillarida boshlangan intilishlarini yanada aniq kasbiy yo‘nalishga yo‘naltirmoqda.

Madinaning ijodiy faoliyati maktab davrida she’r yozishdan boshlangan. U she’riyatni fikr va kechinmalarini ifodalash vositasi sifatida qabul qiladi. Bu qiziqish vaqt o‘tishi bilan saqlanib qolgan: u bugun ham she’rlar yozadi, ijodiy loyihalar ustida ishlaydi va she’riyatdagi faoliyatini rivojlantirishni kelajak rejalarining muhim qismi deb biladi.

She’riyat bilan bir qatorda, u adabiyot bo‘yicha bir nechta maqola yozgan. Maqolachilik uning o‘zbek tili va adabiyotiga oid bilimlarini yozma shaklda ifodalashga intilayotganini ko‘rsatadi. Shuningdek, u ilmiy ishlar yozish bilan ham shug‘ullanadi. Ushbu izlanishlar adabiyotga faqat kitobxon yoki ijodkor sifatida emas, balki o‘rganuvchi va tahlil qiluvchi nuqtayi nazaridan ham yondashishini anglatadi.

Uning ijodiy faoliyatidagi aniq e’tiroflardan biri viloyat miqyosida o‘tkazilgan “Ilhom” mukofotida 1-o‘rinni egallaganidir. Shuningdek, u she’riyat tanlovlarida faxrli o‘rinlarni qo‘lga kiritgan. Bu natijalar uning she’riyatga qiziqishi izlanish va tanlovlardagi ishtirok bilan mustahkamlanganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, mavjud ma’lumotlarda tanlovlarning aniq nomlari va sanalari keltirilmaganligi sababli, ularning tafsilotlari kengaytirilmaydi.

Madina kelajakda she’riyat va maqolachilikdagi ijodiy faoliyatini rivojlantirishni, o‘z kitoblarini nashr etishni orzu qiladi. Bu maqsad bugungi yozish amaliyoti bilan bog‘langan: she’rlar, maqolalar va ilmiy ishlar uning kelgusi kitob loyihalari uchun tajriba maydoni bo‘lishi mumkin. Uning niyatida ijod shaxsiy ifoda bilan cheklanmaydi; u adabiyot rivojiga ilmiy va ijodiy ishlari orqali hissa qo‘shishni ham istaydi.

Madina nazariy ta’lim bilan bir qatorda amaliy pedagogik tajriba ham orttirmoqda. U Start 21 o‘quv markazida 1 yildan beri ona tili va adabiyot o‘qituvchisi sifatida faoliyat yuritadi. Bu faoliyat uning o‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishidagi ta’limini bevosita o‘quvchilarga bilim berish tajribasi bilan bog‘laydi.

O‘qituvchilik uning kelajak rejalari bilan hamohang. U o‘zbek tili va adabiyoti sohasida yetuk mutaxassis va fidoyi ustoz bo‘lishni maqsad qilgan. Ona tili hamda adabiyotdan dars berishi uning ushbu maqsad yo‘lida amaliy qadam tashlayotganini anglatadi. Pedagogik faoliyat unga bilimni o‘zlashtirish bilan birga uni tushuntirish, ulashish va ta’lim jarayonida qo‘llash imkonini beradi.

Madina olgan bilimlari faqat o‘zi uchun emas, boshqalarga ham foyda beradigan darajaga yetishini istaydi. Bu istak uning ustozlik faoliyati va kelajakda yoshlar uchun foydali ta’limiy loyihalar yaratish rejasida namoyon bo‘ladi. U bilimni shaxsiy yutuq sifatida emas, balki ulashilganda kengroq mazmun kasb etadigan qadriyat deb ko‘radi.

Uning fikricha, haqiqiy lider faqat boshqalarga yo‘l ko‘rsatmaydi, avvalo o‘zi namuna bo‘ladi. Liderlikdagi eng muhim fazilat sifatida mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishni ko‘rsatadi. U qarorlar oqibatini anglash, jamoani tinglash, qiyinchiliklarda ortga chekinmaslik va boshqalarning rivojlanishiga yordam berishni liderlikning muhim jihatlari deb biladi. Bu qarashlar pedagog uchun ham ahamiyatli bo‘lib, uning ustozlikka munosabatida mas’uliyat va namuna ko‘rsatish tamoyillari muhimligini bildiradi.

Madina ijodiy va ta’limiy faoliyati davomida turli tanlov va loyihalarda ishtirok etib, o‘z ustida muntazam ishlab keladi. Uning erishgan natijalari orasida eng aniq qayd etilgani — viloyat miqyosida o‘tkazilgan “Ilhom” mukofotining 1-o‘rin sohibasi bo‘lganidir. Ushbu e’tirof uning adabiyot va ijod bilan bog‘liq izlanishlari munosib baholanganini bildiradi.

She’riyat tanlovlarida faxrli o‘rinlarni egallagani ham Madinaning ijodiy tajribasidagi muhim jihatdir. Maktabda boshlangan she’r yozish mashg‘uloti keyinchalik tanlovlarda ishtirok etish hamda natijalarga erishish bilan davom etgan. Ijodiy musobaqalardagi bunday qatnashuvlar unga o‘z asarlari va salohiyatini sinovdan o‘tkazish imkonini bergan bo‘lishi mumkin.

Maqola yozishi uning faoliyatidagi boshqa bir yo‘nalishni tashkil qiladi. Adabiyot bo‘yicha bir nechta maqola yozgan Madina badiiy ijod va tahliliy yozuvni birga olib bormoqda. Bu ikki shakl — she’r va maqola — so‘z bilan ishlashning turli imkoniyatlarini beradi: biri hissiyot hamda kechinmalarni ifodalashga, ikkinchisi esa adabiy masalalarni o‘rganish va bayon etishga xizmat qiladi.

U yutuqlarini yakuniy nuqta sifatida emas, o‘z ustida ishlashni davom ettirish uchun asos sifatida ko‘radi. Uning hayotiy qarashlarida muntazam harakat, ilm olish, izlanish va ijod qilish ustuvor. Shuning uchun “Ilhom” mukofotidagi 1-o‘rin, she’riyat tanlovlaridagi faxrli o‘rinlar hamda maqolachilik tajribasi kelgusi ilmiy va ijodiy rejalar bilan bog‘liq jarayonning muhim bekatlari sifatida namoyon bo‘ladi.

Madina bo‘sh vaqtida kitob o‘qiydi, she’r va maqolalar yozadi, yangi bilimlarni o‘rganadi. Kitob mutolaasi uning o‘zbek tili va adabiyotiga bo‘lgan qiziqishi bilan uyg‘un: u adabiyotni chuqur o‘rganishga intilar ekan, o‘qish jarayoni bilim va ijodiy fikrni boyituvchi muhim mashg‘ulot bo‘lib qoladi.

U tillarni o‘rganishga ham vaqt ajratadi. Tillarni puxta o‘rganish uning kelajakdagi katta maqsadlari qatorida tilga olingan. Mavjud ma’lumotlarda qaysi xorijiy yoki mahalliy tillarni o‘rganayotgani ko‘rsatilmagan bo‘lsa-da, uning yangi bilimlarni egallashga va til ko‘nikmalarini rivojlantirishga qiziqishi aniq qayd etilgan.

O‘zbek tili va adabiyoti bo‘yicha bilimlarini oshirish Madinaning kundalik intilishlaridan biridir. U talaba sifatida tahsil olayotgani, o‘qituvchi sifatida dars berayotgani va maqolalar yozayotgani ushbu intilishni turli shakllarda davom ettirish imkonini beradi. Ijodiy loyihalar ustida ishlash ham uning bo‘sh vaqtini faqat dam olish bilan emas, maqsadli izlanish bilan tashkil etishini ko‘rsatadi.

Madina uchun xato taslim bo‘lish uchun sabab emas, balki o‘sish uchun imkoniyatdir. U boshqalar undan qiyinchiliklarga qaramay harakat qilishni, o‘z ustida ishlashni va orzular sari intilishdan to‘xtamaslikni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu qarash uning muntazam mutolaa, yozish, yangi bilim va tillarni o‘rganishga qaratilgan odatlarida amaliy ifodasini topadi.

Madinaning shiori: “Har kuni kechagidan yaxshiroq bo‘lishga harakat qil.” Ushbu fikr uning o‘zini rivojlantirishga doir qarashlarini jamlaydi. U har kuni oz bo‘lsa-da oldinga qadam tashlashni muhim deb biladi va imkoniyatni kutib o‘tirish o‘rniga izlanish hamda mehnatni tanlaydi.

U muvaffaqiyatni birdaniga katta natijaga erishish deb emas, qiyinchiliklarga qaramay yo‘ldan to‘xtamaslik deb tushunadi. Bu yondashuv uning ta’lim va faoliyat yo‘lida muhim ma’no kasb etadi: maktabdagi she’riyat qiziqishidan oliy ta’limga, maqolachilikka va o‘qituvchilikka tomon bosqichma-bosqich yo‘l olishi aynan davomiy harakatning ifodasidir.

Liderlik borasida u mas’uliyatni bosh mezon deb hisoblaydi. Uning qarashicha, lider qarorlarining oqibatini anglaydi, jamoasini tinglaydi, murakkab vaziyatlarda ortga chekinmaydi va boshqa insonlarning rivojlanishiga yordam beradi. Bunday yondashuv rahbarlikni faqat boshqaruv emas, balki namuna, javobgarlik va hamkorlik sifatida talqin etadi.

Madina boshqa yoshlar uchun quyidagi fikrni bildiradi: “Bugun qilgan kichik harakatingiz ertangi katta yutug‘ingizning boshlanishi bo‘lishi mumkin. O‘zingizga ishoning, ilm izlang va hech qachon imkoniyatingizdan kichikroq orzu qilmang.” Ushbu murojaat uning o‘z hayotiy tamoyillari bilan mos: ilmga qiziqish, kitob o‘qish, ijod qilish va o‘rganilgan bilimni boshqalar bilan bo‘lishish inson rivojiga xizmat qiladi, degan ishonch uning qarashlarida markaziy o‘rin tutadi.

Madina kelajakda o‘zbek tili va adabiyoti sohasida yetuk mutaxassis va fidoyi ustoz bo‘lishni maqsad qilgan. Bu niyat uning hozirgi faoliyati bilan bevosita bog‘langan: Namangan davlat pedagogika institutida shu yo‘nalishda tahsil olishi va Start 21 o‘quv markazida ona tili hamda adabiyot fanidan dars berishi kelajakdagi kasbiy yo‘liga amaliy tayyorgarlik bo‘lib xizmat qilmoqda.

U ilmiy izlanishlar olib borib, ilmiy va ijodiy ishlari bilan adabiyot rivojiga hissa qo‘shishni istaydi. Adabiyotga oid yozilgan bir nechta maqola hamda ilmiy ishlar bu maqsadning dastlabki tajribalari sifatida ko‘rinadi. Kelgusida u o‘zbek tili va adabiyotini chuqur o‘rganishni davom ettirib, bu sohada o‘z bilim va ijodiy imkoniyatlarini kengaytirishga intiladi.

She’riyat va maqolachilikdagi faoliyatini rivojlantirish, o‘z kitoblarini nashr etish uning ijodiy orzulari qatoridan o‘rin olgan. Bu reja maktabdan beri davom etayotgan she’r yozish odati va hozirgi maqolachilik tajribasi bilan uyg‘un. Uning kitob nashr etish istagi ijodiy mehnatini tizimli va kengroq o‘quvchi doirasiga yetkazish maqsadini anglatadi.

Yoshlar uchun foydali ta’limiy loyihalar yaratish ham Madinaning kelajak tasavvuridagi muhim yo‘nalishdir. U tillarni puxta o‘rganish, doimiy o‘z ustida ishlash va olgan bilimlarini boshqalarga foyda beradigan darajaga yetkazishni istaydi. Demak, uning rejalari shaxsiy kasbiy o‘sish, ijodiy mahsuldorlik va ta’lim orqali jamiyatga foyda keltirish istagini birlashtiradi.

Mehmonjonova Madina Rahmonberdi qizining bugungi yo‘li Uychi tumanidagi maktab yillarida boshlangan she’riyat qiziqishi, Namangan davlat pedagogika institutidagi o‘zbek tili va adabiyoti ta’limi, Start 21 o‘quv markazidagi ustozlik amaliyoti hamda maqolachilik va ilmiy izlanishlar bilan shakllanmoqda. Viloyat miqyosidagi “Ilhom” mukofotida 1-o‘rinni egallagani va she’riyat tanlovlaridagi faxrli o‘rinlari uning ijodiy intilishlari natija berayotganini ko‘rsatadi.

U ilm va ijodni bir-biridan ajralmas deb biladi. Shu sababli uning kelajak maqsadlari ham bir necha yo‘nalishni bog‘laydi: o‘zbek tili va adabiyotida puxta mutaxassis bo‘lish, fidoyi ustoz sifatida ishlash, ilmiy hamda ijodiy ishlari bilan adabiyotga hissa qo‘shish, o‘z kitoblarini nashr etish va yoshlar uchun foydali ta’limiy loyihalar yaratish. Bu niyatlar uning bugungi o‘qishi, dars berishi va yozishdagi izlanishlariga mantiqiy davom bo‘la oladi.

“Har kuni kechagidan yaxshiroq bo‘lishga harakat qil” shiori Madinaning kelajak sari qarashini ifodalaydi. U katta maqsadlarga kichik, ammo izchil qadamlar bilan borishni, bilimni boshqalar bilan bo‘lishishni va qiyinchiliklar oldida to‘xtamaslikni qadrlaydi. Ana shu yondashuv uning o‘zbek tili va adabiyoti, pedagogika hamda ijod sohalaridagi navbatdagi izlanishlariga mustahkam yo‘nalish beradi.