Muslimbek Odiljonov Nodirjon o‘g‘li

U 2008-yil 18-sentabrda Andijon viloyati Asaka tumanida tug‘ilgan. Uning bolalik va dastlabki shakllanish muhiti Asaka tumani bilan bog‘liq bo‘lib, hozirda ham Andijon viloyati Asaka tumani Yuqori Bo‘z MFYda yashaydi. Tug‘ilgan hudud va hozirgi yashash manzilining bir tuman doirasida ekanligi uning ta’lim va shaxsiy izlanishlari mahalliy muhit bilan uzviy davom etayotganini anglatadi.

Muslimbek Odiljonov Nodirjon o‘g‘lining biografik ma’lumotlarida oilasi yoki bolalik davrining batafsil voqealari keltirilmagan. Biroq uning o‘qishga qiziqishini uyg‘otgan hamda o‘z yo‘lini topishiga ta’sir ko‘rsatgan inson sifatida “opoqim” deb atagan shaxsni alohida tilga olishi, yaqin insonlarning yo‘naltiruvchi o‘rni uning qarashlarida muhim bo‘lganini ko‘rsatadi. U bu kishini hayotiga eng katta ta’sir ko‘rsatgan insonlardan biri deb biladi.

Yoshning bugungi yo‘li Asaka tumanidagi yashash muhiti, maktabdan keyingi ta’lim tanlovi va mustaqil qiziqishlari orqali shakllanmoqda. U turli manfaatlarni bir nuqtada jamlaydi: bir tomonda hisob-kitobga asoslangan kasbga tayyorgarlik, ikkinchi tomonda chet tili bilan muntazam shug‘ullanish, uchinchi tomonda esa shaxmat vositasida fikrlashni charxlash. Bu qiziqishlar uning kundalik mashg‘ulotlari tasodifiy emas, balki o‘zini rivojlantirish ehtiyojiga bog‘langanini ko‘rsatadi.

U o‘rta maktabni bitirgan. Maktab bosqichi uning keyingi yo‘nalishini aniqlashda muhim davr bo‘lgan, chunki hisob-kitob sohasi bilan bog‘liq qiziqishi aynan 10-sinfdan boshlangan. Bu holat kasb tanlovi birdan yuzaga kelmaganini, balki umumta’lim maktabining yuqori sinflarida shakllana boshlaganini bildiradi.

10-sinfda uyg‘ongan qiziqish keyinchalik oliy ta’limdagi tanlovga aylangan. Hozir u Andijon davlat universitetining Buxgalteriya yo‘nalishida tahsil oladi. Mazkur yo‘nalish tartibli ishlash, raqamlar va moliyaviy jarayonlarga e’tibor, qabul qilinadigan qarorlarning oqibatini tushunishni talab qilishi mumkin. Uning liderlik haqidagi qarashlarida javobgarlikning markaziy o‘rinda turishi tanlangan ta’lim yo‘li mazmuni bilan hamohang ko‘rinadi.

Universitetda tahsil olish uning kasbiy maqsadi uchun tayanch vazifasini bajaradi. U kelajakda o‘z sohasi bo‘yicha eng yirik mutaxassislardan biri bo‘lishni niyat qilgan. Bu maqsad faqat oliy ta’lim muassasasida o‘qishning o‘zi bilan cheklanmasdan, bilimni izchil oshirish, sohadagi talablarni anglash va amaliy mas’uliyatni his etishni talab qiladi. Uning o‘z shiori sifatida tanlagan fikri aynan murakkablik oldida ortga chekinmaslik kayfiyatini ifodalaydi.

Hisob va moliya bilan bog‘liq ta’lim yo‘liga qiziqishning 10-sinfdan boshlangani uning kasb tanlash jarayoni maktab davridayoq aniqroq tus olganini ko‘rsatadi. Bu qiziqish haqida alohida qayd etilishi muhim: u o‘z yo‘nalishini shunchaki tasodifiy tanlov sifatida emas, avvalroq yuzaga kelgan moyillikning davomiy natijasi sifatida ko‘radi.

Buxgalteriya odatda aniqlik, hujjatlar va hisob-kitoblarga ehtiyotkor munosabatni talab qiladigan soha sifatida qaraladi. Muslimbekning liderlik haqidagi fikrida qarorning oqibatini o‘z zimmasiga olish, qiyin vaziyatda avval javobgarlikni olish va xatoni tan olish kabi jihatlarning ko‘rsatilishi uning kasbiy-axloqiy mezonlari borligini anglatadi. Bu yondashuv uning o‘qiyotgan sohasi bo‘yicha kelajakdagi faoliyatida ishonchlilikka intilish uchun asos bo‘lishi mumkin.

U o‘z kelajagini keng miqyosdagi professional o‘sish bilan bog‘laydi. “Eng yirik mutaxassislardan biri” bo‘lish haqidagi maqsad uning o‘ziga qo‘ygan talabini ko‘rsatadi, ammo bu maqsad hali amalga oshirilgan natija sifatida emas, balki intilish sifatida baholanishi kerak. Hozirgi bosqichda u mazkur niyatni oliy ta’limdagi o‘qishi, bilim olishga qiziqishi va o‘zini tartibli rivojlantirishga undovchi qarashlari orqali davom ettirmoqda.

Uning shaxsiy rivojlanishidagi muhim yo‘nalishlardan biri til o‘rganishdir. Bo‘sh vaqtini ko‘proq aynan shu mashg‘ulotga bag‘ishlashi bu qiziqish uning kundalik hayotida sezilarli o‘rin tutishini bildiradi. Til o‘rganish uning kelajakda ko‘plab davlatlarning tarixi, tili va madaniyatlarini o‘rganish rejasi bilan ham bevosita bog‘lanadi: boshqa xalqlar haqidagi bilimga til orqali chuqurroq kirish mumkin.

Bu yo‘nalishdagi aniq natijasi — IELTS imtihonidan 6.0 ball olganidir. Ushbu natija uning til bo‘yicha qilayotgan izlanishlari muayyan mezon asosida ham sinovdan o‘tganini ko‘rsatadi. U tilga oid savollar bilan murojaat qiladigan boshqalarga javob bera olishini ham aytadi. Bu holat o‘rganayotgan bilimini faqat o‘zi uchun saqlamasdan, atrofidagilarga tushuntira olishga intilishini anglatadi.

Boshqalarning savollariga javob bera olish ayniqsa o‘rganish jarayonida foydali ko‘nikmadir. Biror mavzuni izohlash zarurati uning mazmunini qayta ko‘rib chiqish, tushunarli ifodalash va bilimdagi bo‘shliqlarni anglashga yordam berishi mumkin. Shunday ekan, Muslimbek uchun til o‘rganish sertifikat yoki baho bilan yakunlanadigan vazifa emas; u muloqot qilish, bilim almashish va kelajakdagi madaniy qiziqishlarini kengaytirish vositasi hamdir.

U bo‘sh vaqtida shaxmat o‘ynaydi. Ushbu mashg‘ulot uning ta’lim va til o‘rganishdan tashqari qiziqishlaridan biridir. Shaxmatdagi yurishlarni oldindan baholash, variantlarni solishtirish hamda vaziyatning keyingi oqibatlarini hisobga olish odati tahliliy fikrlashni mashq qildirishga xizmat qilishi mumkin.

Uning hayotiy va liderlik qarashlari bilan shaxmatga qiziqishi o‘rtasida ehtiyotkorlik bilan ma’lum mushtaraklikni ko‘rish mumkin. U qaror uchun javob berishni muhim deb biladi; shaxmatda esa har bir yurish o‘yin vaziyatiga ta’sir qiladi. Albatta, shaxmatdagi tajriba uning professional fazilatlarini to‘liq belgilamaydi, biroq bu mashg‘ulot o‘ylab qaror qilishga qiziqishini ifodalovchi shaxsiy mashg‘ulot sifatida e’tiborga loyiqdir.

Til o‘rganish va shaxmat uning vaqtini mazmunli tashkil etishga intilishini ko‘rsatadi. Birida yangi so‘zlar, nutq va tushunish ustida ishlash talab qilinsa, ikkinchisida mantiqiy reja va diqqat muhim bo‘ladi. U bu ikki qiziqishni oliy ta’lim bilan birga olib boradi. Natijada uning biografik portretida faqat bitta akademik yo‘nalishga qaratilgan emas, turli aqliy mashg‘ulotlar orqali o‘z salohiyatini kengaytirishga harakat qilayotgan yosh ko‘rinadi.

Uning hayotiga eng katta ta’sir ko‘rsatgan, o‘qishga bo‘lgan qiziqishini uyg‘otgan hamda o‘z yo‘lini topishiga katta ta’sir qilgan eng muhim insonlardan biri — uning “opoqim” deb atagan shaxsidir. Bu ta’rifda mazkur insonning ismi yoki kasbi keltirilmagan, lekin uning o‘rni aniq ifodalangan: u yoshning bilimga munosabatiga va yo‘nalish topishiga ta’sir qilgan. Shaxsning o‘qish istagini uyg‘otish ko‘pincha aniq maslahat, ishonch yoki shaxsiy namuna bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Muslimbekning hayotiy shiori: “Yo‘ling qiyin bo‘lsa, demak maqsading arziydi.” Ushbu fikr qiyinchilikni faqat to‘siq deb emas, balki maqsadning qiymati va unga erishishdagi mehnat bilan bog‘liq holat deb qabul qilishni anglatadi. Maktabdan keyin oliy ta’limni davom ettirishi, til bo‘yicha o‘z ustida ishlashi va katta kasbiy niyatlarni saqlashi ushbu shior uning qarashlarida shunchaki bezakli jumla emasligini ko‘rsatishi mumkin.

Uning boshqa yoshlar uchun bildirgan motivatsion fikri ham mehnatning ko‘rinmaydigan, ammo hal qiluvchi tomoniga e’tibor qaratadi: “Muvaffaqiyat bir kechada kelmaydi. U hech kim ko‘rmayotgan paytdagi sabr, intizom va mehnatdan quriladi.” Bu fikrda tezkor natija kutishdan ko‘ra muntazam harakatga urg‘u berilgan. Til bo‘yicha tayyorgarlik, universitetdagi o‘qish va shaxsiy qiziqishlarni birga olib borish ham sabr hamda intizomni talab qiladigan jarayonlardandir.

Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — mas’uliyat. Bu qarash liderlikni lavozim, buyruq berish huquqi yoki tashqi ko‘rinish bilan emas, qabul qilingan qarorning natijasi uchun javob bera olish bilan bog‘laydi. Uning ta’rifida haqiqiy lider avvalo o‘z qarorining oqibatini o‘z zimmasiga oladigan insondir.

U qiyin paytda boshqalardan oldin javobgarlikni o‘ziga olishni ham muhim deb hisoblaydi. Bundan tashqari, xato yuz bersa, bahona izlamasdan uni tan olish lozimligini ta’kidlaydi. Bu yondashuvda xato faqat salbiy holat emas, balki tan olinishi va undan tegishli xulosa chiqarilishi zarur bo‘lgan vaziyat sifatida ko‘rinadi. Bunday qarash jamoaviy ishonch uchun ahamiyatli bo‘lishi mumkin.

Uning nazarida boshqalarni buyruq bilan emas, o‘z namunasi bilan ergashtirish hamda jamoa manfaatini o‘ylash liderlikning zarur qismlaridir. Demak, uning tasavvuridagi yetakchilik individual muvaffaqiyat bilan cheklanmaydi; unda boshqalarga munosabat va umumiy manfaat ham bor. Bu prinsiplar kelajakda qaysi jamoa yoki ish muhitida faoliyat yuritishidan qat’i nazar, uning o‘zini tutish mezonlari bo‘lib qolishi mumkin.

Uning uzoq muddatli rejalari ikki katta yo‘nalishni qamrab oladi. Birinchisi, o‘z sohasi bo‘yicha eng yirik mutaxassislardan biri bo‘lishdir. Bu niyat uning universitetdagi ta’lim tanlovi bilan bevosita bog‘langan. O‘ninchi sinfdan boshlangan qiziqish va hozirgi tahsil bosqichi ushbu maqsadga tomon tashlangan dastlabki qadamlar sifatida qaralishi mumkin.

Ikkinchi muhim niyat — ko‘plab davlatlarning tarixi, tili va madaniyatlarini o‘rganish. Bu reja uning til o‘rganishga vaqt ajratishi, IELTS imtihonidagi natijasi va boshqa odamlarga tilga oid savollarda yordam bera olishi bilan mazmunan tutashadi. Tarix, til va madaniyatni birgalikda o‘rganishga intilishi dunyoga bir-biri bilan bog‘liq jarayonlar sifatida qarashga qiziqishini anglatadi.

Bugungi kundagi yo‘li hali ta’lim, tayyorgarlik va izlanish bosqichidadir. Ammo uning maqsadlari aniq: kasbida malakali bo‘lish, bilim doirasini kengaytirish va o‘rganganlarini boshqalar bilan bo‘lisha olish. Bu yo‘lda unga qiyinchilikni maqsadning qadri bilan bog‘laydigan shiori, intizom va mehnatga doir qarashi hamda javobgarlikni birinchi o‘ringa qo‘yadigan prinsip yordam berishi mumkin.

Muslimbek Odiljonov Nodirjon o‘g‘lining bugungi biografik yo‘li Asaka tumanidagi hayot muhiti, o‘rta maktabdan so‘ng Andijon davlat universitetida davom etayotgan ta’lim, 10-sinfdan boshlangan kasbiy qiziqish va muntazam shaxsiy izlanishlar bilan belgilanadi. U tanlagan yo‘nalishida yuksalishni istar ekan, til o‘rganish, shaxmat va turli mamlakatlar haqidagi bilimlarga ham ochiqligini saqlab qolmoqda.

Uning kelajak haqidagi qarashlari katta niyatlarni o‘z ichiga oladi, biroq bu niyatlar sabr, intizom, mehnat va javobgarlik zarurligi haqidagi realistik tushuncha bilan birga keladi. “Yo‘ling qiyin bo‘lsa, demak maqsading arziydi.” degan shior uning oldidagi murakkab vazifalarga munosabatini ifodalaydi. Kasbiy bilimini chuqurlashtirish, til imkoniyatlarini kengaytirish va madaniy ufqlarni o‘rganish orqali u o‘z maqsadlariga tomon izchil harakat qilishni ko‘zlaydi.