Qosimova Zebiniso Qahramonbek qizi

Qosimova Zebiniso Qahramonbek qizi 2009-yil 24-avgustda Ibn Sino mahallasidagi Beklar qishlog‘ida tug‘ilgan. Uning hozirgi yashash hududi Buxoro viloyatining Jondor tumani bilan bog‘liq. Biografiyasidagi ushbu geografik asos uning ta’lim va qiziqishlar yo‘lidagi boshlang‘ich nuqtani belgilaydi. Zebiniso hayoti haqida berilgan ma’lumotlarda aynan oilaviy muhit adabiyotga bo‘lgan munosabatning muhim omili sifatida tilga olinadi.

Uning oilasida adabiyot ixlosmandlari ko‘p ekani Zebinisoning kitob va badiiy so‘zga qiziqishi tasodifiy emasligini ko‘rsatadi. Bunday muhitda adabiyot faqat maktab fanigina bo‘lib qolmay, mutolaa, she’riyat va badiiy asarlar bilan muloqot qilishning tabiiy qismiga aylangan. Oiladagi bu munosabat Zebinisoning keyingi ta’lim tanlovi hamda suxandonlikka qiziqishida seziladi.

Uning hayotiga katta ta’sir ko‘rsatgan insonlardan biri onasidir. Onasi Zebinisoning yoshligidan kitob va adabiyotga mehr qo‘yishida sababchi bo‘lgan, uning qiziqishlarini qo‘llab-quvvatlab, rag‘batlantirib kelgan. Shu qo‘llab-quvvatlash natijasida Zebinisoning she’riyat, kitoblar va badiiy asarlarni mutolaa qilishga bo‘lgan ishtiyoqi tobora ortgan. Bu hol uning adabiyotga munosabatida yaqin insonning ishonchi va rag‘batining o‘rni katta ekanini namoyon qiladi.

Zebiniso uchun onasining ta’siri faqat kitob o‘qishga undash bilangina cheklanmagan. U adabiyotga mehr qo‘yishi va shu sohada o‘z yo‘lini tanlashida ham onasining o‘rni muhim deb biladi. Bunday qarash uning shaxsiy rivojlanishida oilaviy tarbiya, izchil rag‘bat va qiziqishni asrash muhimligini anglatadi. Keyinchalik u tanlagan filologiya yo‘nalishi hamda suxandonlikka intilishi aynan shu ilk ma’naviy asos bilan bog‘lanadi.

Zebinisoning she’riyat va adabiyotga qiziqishi maktab davridan boshlangan. Ayniqsa, 5-sinfdan e’tiboran adabiyot darsi unda bu sohaga alohida mehr uyg‘otgan. Bu davr uning hayotida adabiy matnni o‘qish, she’r mazmunini his etish va badiiy so‘zning imkoniyatlariga qiziqish shakllangan bosqich sifatida ajralib turadi.

Adabiyot darsining Zebiniso uchun ahamiyati ta’lim dasturi doirasidagina qolmagan. U she’riyatga qiziqishi bilan birga, she’r aytish va she’rlarni ifodali o‘qishni ham yaxshi ko‘radi. Demak, adabiyotga bo‘lgan qiziqish unda o‘qish, yodlash hamda tinglovchiga yetkazish ehtiyoji bilan birga rivojlangan. Suxandonlikka bo‘lgan keyingi intilish ham shu jarayon bilan uzviy bog‘liqdir.

Yoshligidan turli she’rxonlik tanlovlarida faxriy o‘rinlarni egallagani uning mazkur qiziqishni amaliy sinovlarda ham namoyon etganini ko‘rsatadi. Tanlovlardagi faxriy o‘rinlar she’rxonlik uning uchun shunchaki bo‘sh vaqt mashg‘uloti emas, balki mehnat va tayyorgarlik talab qiladigan faoliyat bo‘lganidan dalolat beradi. Biroq berilgan ma’lumotlarda tanlovlarning nomi, sanasi va o‘rinlari keltirilmaganligi sababli bu yutuqlar umumiy ko‘rinishda qayd etiladi.

Maktab davridan boshlangan ushbu qiziqish Zebinisoning bugungi o‘quv yo‘nalishiga mantiqiy zamin yaratgan. U ona tili va adabiyot bilan bog‘liq ta’limni tanlar ekan, bolalik va o‘smirlik chog‘ida shakllangan mutolaa odati, she’r yodlash hamda ifodali o‘qishga mehrini davom ettirmoqda. Uning yo‘lida adabiyot darsi ilk turtki bo‘lgan bo‘lsa, keyingi bosqichlarda bu turtki aniq ta’limiy va kasbiy maqsadlarga ulanmoqda.

Zebiniso hozirda Buxoro davlat universitetining Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishida tahsil oladi. U ona tili va adabiyot yo‘nalishining 1-kurs talabasi sifatida qayd etilgan. Bu ta’lim tanlovi uning maktab davridan shakllangan adabiyotga mehrini tizimli bilimlar bilan boyitishga qaratilganini anglatadi.

Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishi Zebiniso qiziqadigan ona tili, adabiyot va badiiy nutq masalalariga yaqin sohadir. U uchun ta’limdagi nazariy bilimlar she’r aytish va badiiy asarlarni o‘qish amaliyoti bilan tutashadi. Tilning imkoniyatlarini anglash, adabiy asarni o‘qish va nutq ravonligi ustida ishlash uning turli qiziqishlarini bir yo‘nalishda jamlaydi.

Uning o‘quv yo‘lidagi muhim natijalaridan biri B2 CEFR sertifikatini qo‘lga kiritganidir. Bundan tashqari, u ona tilidan B+ sertifikatiga ham ega. Ushbu sertifikatlar Zebinisoning til va ona tili bo‘yicha o‘z bilimlarini baholash imkoniyatlaridan foydalanganini ko‘rsatadi. Ular uning filologik ta’limini davom ettirishida alohida tayanch bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

1-kurs talabasining bugungi vazifasi o‘z qiziqishlarini chuqur bilim va muntazam amaliyot bilan mustahkamlashdan iborat. Zebiniso o‘zining bo‘sh vaqtini ham bu yo‘lga uyg‘un mashg‘ulotlarga ajratadi: kitob mutolaa qiladi, she’r yodlaydi va suxandonlik mahoratini oshiradi. Shunday tartibda uning universitetdagi o‘qishi shaxsiy qiziqishlaridan ajralmaydi, balki ular bilan bir-birini to‘ldiradi.

Zebiniso suxandonlik bo‘yicha faoliyat yuritadi. Uning bu yo‘nalishga qiziqishi she’riyatni sevishi, she’r aytishi hamda she’rlarni ifodali o‘qishni yoqtirishi bilan chambarchas bog‘langan. Suxandonlik uning biografiyasida alohida tanlangan yo‘nalish bo‘lib, u til va adabiyotdagi qiziqishlarini jonli nutq vositasida ifodalashga intiladi.

Ifodali o‘qish badiiy matnning ma’nosi, kayfiyati va ohangini tinglovchiga yetkazishni talab qiladi. Zebiniso aynan she’r aytish va she’rlarni ifodali o‘qishga alohida qiziqishini bildiradi. Uning yoshligidan she’rxonlik tanlovlarida faxriy o‘rinlar egallagani ham bu qiziqishning ma’lum tajriba bilan boyiganini ko‘rsatadi. U o‘z nutqi ustida ishlashni davom ettirar ekan, bu sohadagi salohiyatini muntazam rivojlantirishga e’tibor qaratadi.

Bo‘sh vaqtlarida suxandonlik mahoratini oshirish bilan shug‘ullanishi Zebinisoning bu yo‘nalishga jiddiy munosabatini bildiradi. U uchun mazkur mashg‘ulotlar bilimni boyitish, nutqni rivojlantirish va dunyoqarashni kengaytirish bilan bog‘liq. Demak, suxandonlik faqat chiqish qilish ko‘nikmasi sifatida emas, balki o‘qish, yodlash, mushohada yuritish va o‘zini ifodalash jarayoni sifatida ham ahamiyat kasb etadi.

Kelajak rejasida teleradiokompaniyada boshlovchi bo‘lib ishlash istagining mavjudligi uning bugungi mashqlariga yo‘nalish beradi. Boshlovchilik istagi Zebinisoning filologik ta’limi va nutq madaniyatiga qiziqishini yagona maqsadda birlashtiradi. U shu sohada o‘z o‘rnini topishni xohlaydi; buning uchun esa hozirdanoq she’r yodlash, mutolaa qilish va ifodali nutq ustida ishlashni davom ettirmoqda.

Kitob mutolaasi Zebinisoning kundalik qiziqishlari orasida muhim o‘rin tutadi. Uning adabiyotga qiziqishi onasining rag‘batlari va oilasidagi adabiyot ixlosmandlari muhiti bilan kuchaygani bois, mutolaa uning shaxsiy dunyoqarashini shakllantiruvchi mashg‘ulotlardan biriga aylangan. U badiiy asarlarni o‘qishni yaxshi ko‘radi.

Zebiniso bo‘sh vaqtlarida she’r yodlashni ham yoqtiradi. Bu odat uning she’r aytish va ifodali o‘qish qiziqishi bilan to‘liq uyg‘unlashadi. She’rni yod olish badiiy matn bilan chuqurroq ishlashni talab qilsa, uni aytish va o‘qish esa nutqdagi ifoda, ohang va mazmunni yetkazishga xizmat qiladi. Shu sababli uning kitobxonligi, she’riyatga mehri va suxandonlik mashqlari bir yo‘lning turli ko‘rinishlaridir.

U mazkur mashg‘ulotlar uning bilimini boyitib, nutqi va dunyoqarashini rivojlantirishini ta’kidlaydi. Bu qarash Zebinisoning o‘z ustida ishlashni faqat rasmiy o‘qish bilan cheklamasligini ko‘rsatadi. Uning uchun mutolaa o‘rganish vositasi, she’r yodlash xotira va badiiy sezgini charxlash mashqi, suxandonlik esa nutq ustidagi amaliy izlanishdir.

Zebiniso boshqalar undan, eng avvalo, o‘z oldiga maqsad qo‘yib, unga intilish, doimo izlanish va qiyinchiliklarga qaramay o‘z ustida ishlashni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Bu fikr uning o‘z faoliyatiga ham mos keladi: u ta’lim, sertifikatlar, she’rxonlik tajribasi va nutq mahoratini oshirishni bir-biridan alohida emas, balki davomiy rivojlanishning tarkibiy qismlari sifatida ko‘radi.

Zebinisoning hayotiy prinsipi: “Buyuk natijalar doimo kichik, ammo ishonchli qadamlardan boshlanadi.” Ushbu fikr uning katta maqsadlarga birdaniga emas, balki izchil harakat, sabr va ishonch orqali erishish mumkinligi haqidagi qarashini ifodalaydi. Uning maktab davridan adabiyotga qiziqib, bugun shu yo‘nalishda ta’lim olayotgani ham mazkur prinsip bilan uyg‘un ko‘rinadi.

U lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat mas’uliyat, deb hisoblaydi. Zebinisoning talqinida haqiqiy lider nafaqat o‘z so‘zlari, balki qilgan ishlari uchun ham javobgarlikni his qilishi kerak. Shuningdek, u jamoasiga o‘rnak bo‘la olishi lozim. Bu qarashda yetakchilik baland mavqe yoki faqat boshqaruv bilan emas, avvalo, shaxsiy mas’uliyat va namuna ko‘rsatish bilan bog‘lanadi.

Mas’uliyatga berilgan bunday baho uning o‘z oldiga qo‘ygan o‘quv va kasbiy maqsadlari uchun ham muhim. Filologiya yo‘nalishida tahsil olish, nutq mahoratini rivojlantirish, sertifikatlar olish va kelajakda boshlovchi bo‘lish istagi muntazam mehnatni talab qiladi. Zebinisoning qarashlarida o‘z so‘zi va ishi uchun javob berish qobiliyati ana shunday uzoq muddatli intilishlarni barqaror davom ettirishga xizmat qiladigan fazilat sifatida namoyon bo‘ladi.

Uning boshqalarga oid fikri ham ushbu prinsipga yaqin: maqsad qo‘yish, unga intilish, izlanishni to‘xtatmaslik va qiyinchiliklar oldida o‘z ustida ishlashni davom ettirish. Bu yondashuv Zebiniso uchun natijadan tashqari, unga olib boradigan jarayon ham muhim ekanini ko‘rsatadi. U o‘zining kitobxonlik, she’r yodlash va suxandonlik mashqlarini aynan kichik, ammo ishonchli qadamlarning amaliy ko‘rinishi sifatida davom ettirmoqda.

Zebiniso kelajakda ona tili va adabiyoti yo‘nalishida tahsil olib, yetuk mutaxassis bo‘lishni orzu qiladi. Bu maqsad uning hozirgi Buxoro davlat universitetidagi ta’limi bilan bevosita bog‘langan. U o‘zbek tili va filologiya sohasidagi bilimlarini rivojlantirib, tanlagan yo‘nalishida puxta o‘rin egallashni istaydi.

Shu bilan birga, uning kasbiy rejasida teleradiokompaniyada boshlovchi bo‘lib ishlash istagi ham bor. Mazkur orzu Zebinisoning suxandonlikka bo‘lgan qiziqishini aniq faoliyat maydoni bilan bog‘laydi. She’rlarni ifodali o‘qish, nutqini rivojlantirish va badiiy asarlarni sevib mutolaa qilish kabi mashg‘ulotlar boshlovchilikka intilishida muhim o‘rin tutadi.

U suxandonlik sohasida o‘z o‘rnini topishni istaydi. Bu istak mavjud tajriba va hozirgi mashg‘ulotlar bilan qo‘llab-quvvatlanadi: yoshligidan she’rxonlik tanlovlarida faxriy o‘rinlarni egallashi, B2 CEFR va ona tilidan B+ sertifikatlarini olishi, nutq mahoratini oshirishga doimiy e’tibor berishi uning tanlagan yo‘lida izlanayotganini ko‘rsatadi.

Zebiniso o‘z qiziqishlarini rivojlantirib, o‘z sohasida ijodkor va faol inson bo‘lishni maqsad qilgan. Uning bugungi ta’limi, mutolaa odati va suxandonlik bo‘yicha amaliy ishlari bu niyatning poydevoridir. Kelajakdagi natijalar uning bilimini chuqurlashtirishi, nutq ustidagi izlanishlarini davom ettirishi va filologik hamda ijodiy qiziqishlarini uyg‘un rivojlantirishiga bog‘liq bo‘ladi.

Zebiniso Qosimova bugun adabiyotga bo‘lgan bolalik mehrini aniq ta’lim va kasbiy yo‘nalishga aylantirayotgan yoshdir. Ibn Sino mahallasidagi Beklar qishlog‘ida boshlangan hayot yo‘li, Jondor tumanidagi yashash muhiti, oilasidagi adabiyot ixlosmandlari va onasining rag‘batlari uning kitobxonlik hamda she’riyatga munosabatida mustahkam iz qoldirgan. 5-sinfdan boshlab uyg‘ongan adabiy qiziqish esa Buxoro davlat universitetidagi filologiya ta’limi, sertifikatlar, she’rxonlikdagi faxriy o‘rinlar va suxandonlik mashqlari bilan davom etmoqda.

Uning “Buyuk natijalar doimo kichik, ammo ishonchli qadamlardan boshlanadi.” degan prinsipi bugungi yo‘lini ham, ertangi rejasini ham ifodalaydi. Zebiniso ona tili va adabiyoti bo‘yicha yetuk mutaxassis bo‘lish hamda teleradiokompaniyada boshlovchi sifatida ishlashni niyat qilgan. Bu maqsadlar uning mavjud qiziqishlari — mutolaa, she’r yodlash, ifodali o‘qish va nutq ustida ishlash — bilan uzviy bog‘langan. Mas’uliyatni liderlikning asosiy fazilati deb biladigan Zebiniso o‘z yo‘lini izlanish, maqsadga intilish va o‘z ustida ishlash orqali davom ettirishga bel bog‘lagan.