Sayoxat Saida’zamova Abdumurod qizi

Sayoxat Saida’zamova 2004-yil 16-yanvarda Samarqand viloyatining Payariq tumanida tug‘ilgan. Uning tug‘ilib-o‘sgan hududi haqidagi ma’lumotlar hayot yo‘lining boshlang‘ich nuqtasini belgilasa, bugungi faoliyati Toshkent shahri Yangihayot tumanidagi yashash manzili bilan bog‘langan. Samarqand viloyatidan poytaxtdagi faol jamoatchilik va axborot maydoniga yo‘l olishi uning ta’lim hamda faoliyat orqali imkoniyatlarini kengaytirishga intilganini ko‘rsatadi.

U ziyoli oilada ulg‘aygan va oiladagi eng katta qiz farzanddir. Bu o‘rin Sayoxat uchun shunchaki oilaviy maqom emas, balki o‘zini tutish mezoni hamdir. U ukasi va singlisiga namunali opa, ota-onasiga esa faxrlanarli qiz farzand bo‘lishni muhim deb biladi. Oilasi mas’uliyati yelkasida ekanini his qilishi uning shaxsiy qarorlari va maqsadlarida ham aks etadi.

Sayoxat o‘z hayoti haqida gapirar ekan, hech qachon siqilib yig‘lab, hamma narsani ichiga yutmaganini aytadi. Bu fikr uning qiyinchilikka munosabatida ochiqlik va ichki harakatni tanlashini anglatadi. U kimdir uni kuldirishini kutib o‘tirmasligini ham ta’kidlaydi. Bunday qarash uning keyinchalik faol loyihalarga ariza yuborishi, bir vaqtning o‘zida bir nechta topshiriq bilan ishlashi va natijaga tezroq erishishga urinishida namoyon bo‘ladi.

Sayoxat oliy ma’lumotli bo‘lib, O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetida tahsil olgan. U maktabni Oltin medal bilan tamomlagan, universitetni esa qizil diplom bilan tugatgan. Bu ikki natija uning ta’lim bosqichlarida yuqori akademik ko‘rsatkichlarga intilganini bildiradi hamda bugungi jurnalistika va siyosiy tahlil sohasidagi faoliyati uchun muhim tayyorgarlik vazifasini o‘tagan.

Universitetdagi ilk davr uning o‘ziga talabini yanada kuchaytirgan muhim sinov bilan esda qolgan. Sayoxat 1-kurs vaqtida sessiyada ustozidan 4 baho olgan. Uning o‘zi bu vaziyatni “breyk-shot” deb ataydi; u bu atamani billiarddagi piramidani sochib yuboradigan birinchi zarba ma’nosida izohlaydi. O‘sha baho unda qizil diplomga erisha olmasligi mumkinligi haqidagi tuyg‘uni uyg‘otgan.

Biroq bu holat Sayoxat uchun to‘xtash nuqtasi bo‘lmagan. Aksincha, u o‘qishi oxirigacha boshqa 4 baho olmaslik uchun kuchliroq harakat qilishga undovchi omilga aylangan. U kun kelib shunday natijalarga erishishni istaganki, ustozim menga 4 baho qo‘yganidan afsuslanadi, deb ayta olsin. Yakunda universitetni qizil diplom bilan tamomlagani mazkur ichki talab va qat’iyatning aniq natijasi sifatida ko‘rinadi.

U o‘z yutuqlarini Instagram highlightlarida jamlab boradi. O‘zini omadsiz yoki ishi yurishmayotgandek his qilgan paytlarda u aynan shu highlightlarni ko‘rib chiqadi va avvalgi natijalarini o‘ziga eslatadi. Bunday paytda uning o‘ziga aytadigan gapi: “40 ga chidagan 41 ga chidaydi”. Bu ibora Sayoxatning avval yengib o‘tilgan qiyinchiliklarni keyingi murakkab vaziyatlarda ruhiy tayanch sifatida qabul qilishini ko‘rsatadi.

Sayoxat jurnalistika va siyosiy tahlil sohasida faoliyat yuritadi. Uning amaliy faoliyati 2023-yilda UzLiDeP qoshidagi Yosh siyosatchilar ligasiga qo‘shilishdan boshlangan. Yosh siyosatchilar bilan bog‘liq ushbu maydon unga siyosiy jarayonlarga qiziqishini amaliy ishtirok bilan bog‘lash imkonini bergan dastlabki bosqich bo‘ldi.

Keyinchalik u Yoshlar ishlari agentligining Toshkent shahar hududiy kengashida faoliyat yuritgan. Shuningdek, Yoshlar ittifoqining Toshkent shahar bo‘limidagi faoliyati uning yoshlar masalalari, jamoaviy tashabbuslar va shahar miqyosidagi tashkilotlar ishiga yaqinroq bo‘lishiga xizmat qilgan. Ushbu tajribalar Sayoxatning yoshlar bilan ishlash yo‘nalishidagi tasavvurini kengaytirgan bo‘lishi mumkin.

Uning faoliyatidagi siyosiy yo‘nalish Oliy Majlis Qonunchilik palatasi matbuot xizmatidagi tajriba bilan alohida ifodalanadi. Matbuot xizmati jurnalistika va siyosiy tahlil kesishadigan maydon bo‘lgani sababli, bu tajriba uning tanlagan sohasi bilan bevosita bog‘liqdir. Siyosiy institut faoliyatini axborot nuqtayi nazaridan kuzatish va yoritish bilan aloqador muhit Sayoxatning kelajakdagi jurnalistik niyatlariga hamohang ko‘rinadi.

Sayoxat O‘zbekiston butunjahon yoshlar assotsiatsiyasida ham faoliyat yuritgan. Bir qarashda turli tashkilotlarda shakllangan bu tajribalar uning faqat bitta mavzu doirasida qolib ketmasdan, yoshlar siyosati, jamoatchilik ishlari, media va xalqaro yo‘nalishlar kesishmasida tajriba orttirganini ko‘rsatadi. Uning keyinchalik Prezident administratsiyasida ishlash maqsadi ham aynan davlat va jamoatchilik jarayonlariga qiziqishi bilan bog‘liq.

Sayoxat faoliyat yuritgan tashkilotlar orasida BIZ TV telekanali ham bor. Telekanaldagi faoliyat uning jurnalistika yo‘nalishidagi amaliy tajribasi bilan bog‘lanadi. U o‘zini jurnalist va siyosiy tahlilchi sifatida ko‘rar ekan, media muhitidagi ishtirok bu ikki yo‘nalish orasidagi bog‘liqlikni mustahkamlaydi: bir tomonda axborotni yetkazish, ikkinchi tomonda siyosiy jarayonlarga e’tibor qaratish mavjud.

Uning xalqaro tajribasida 2022-yilda Malayziyada o‘tkazilgan “Youth International Network” tanlovida ishtirok etgani muhim fakt hisoblanadi. Bu ishtirok Sayoxatning 2023-yildan boshlangan siyosiy-jamoatchilik faoliyatidan avval xalqaro yoshlar maydonidagi tanlovda qatnashganini ko‘rsatadi. Tanlovdagi natijasi haqida qo‘shimcha ma’lumot berilmagan bo‘lsa-da, Malayziyada o‘tkazilgan ushbu tadbirda ishtirok etgani uning faol yo‘lida alohida tajriba sifatida qayd etiladi.

Sayoxatning dunyo liderlari bilan yakkama-yakka uchrashib, jurnalist sifatida ulardan intervyu olish orzusi uning media tajribasi va siyosiy qiziqishlarini bir nuqtada birlashtiradi. Bu maqsad oddiy suhbat olish istagidan kengroq mazmunga ega: u dunyo miqyosidagi qaror qabul qiluvchi shaxslar bilan bevosita muloqot qilishni ko‘zlaydi. BIZ TV telekanali va Oliy Majlis Qonunchilik palatasi matbuot xizmatidagi faoliyati bunday niyat uchun o‘zi tanlagan sohada tajriba to‘plashga qaratilgan yo‘lning muhim qismlaridir.

Sayoxatning hayotiy prinsipi uning insonlarga munosabatini ham, o‘zining bosib o‘tgan yo‘liga qarashini ham ifodalaydi: “Balchiq tagida ham oltin yaraqlaydi. Hech nimang bo‘lmaganida harakat qilib ko‘tarilgansan, unutma. Boshqalar ham xuddi shunday. Sen ularni nimagadir hukm qilishga yoki jirkanishga, o‘zingdan itarishga yoki past nazar bilan qarashga haqqing yo‘q. Sen o‘zing uchun yaxshi odam bo‘l. Qanday qilib balchiqning tagidan chiqib olganingni sezmay qolasan shunda.”

Mazkur prinsipda insonning boshlang‘ich sharoitidan qat’i nazar, harakat bilan yuksalishi mumkinligi haqidagi ishonch mujassam. Sayoxat hech nimasi bo‘lmagan paytda harakat qilib ko‘tarilganini unutmaslik kerak, deb hisoblaydi. Shu sabab u boshqalarni hukm qilish, ulardan jirkanish, o‘zidan itarish yoki past nazar bilan qarashga qarshi turadi. Bu qarash uning insoniy munosabatlarda hurmat va imkoniyat berish g‘oyasini muhim deb bilishini ko‘rsatadi.

Uning fikricha, inson avvalo o‘zi uchun yaxshi odam bo‘lishi kerak. Shunda u balchiq tagidan qanday chiqib olganini sezmay qolishi mumkin. Bu obraz Sayoxat uchun natijaga faqat tashqi mezonlar bilan emas, ichki odob va mehnat bilan yetishish fikrini anglatadi. Ta’limdagi yutuqlari, faol tashkilotlardagi ishtiroki hamda oilasiga nisbatan mas’uliyat hissi uning bu tamoyilni hayotiy maqsadlaridan ajratmasligini ko‘rsatadi.

Sayoxat liderlik borasida aniq va amaliy mezonni ilgari suradi. Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — 5 ta insonga 5 xil vazifa bera olishdir. Bu yondashuv rahbarlikni faqat umumiy topshiriq berish emas, balki jamoa a’zolarining individual imkoniyatlarini anglash sifatida talqin qiladi.

Uning qarashicha, agar besh insonning barchasi lider yonida bo‘lsa, bu ularning iqtidori xilma-xil ekanini anglatadi. Demak, ularni rivojlantirish uchun har biriga o‘z iqtidori va qobiliyatidan kelib chiqib topshiriq berish lozim. Sayoxat bu bilan jamoada bir xillikni emas, farqlarni e’tirof etish va ularni ish jarayonida to‘g‘ri yo‘naltirish kerakligini ta’kidlaydi.

Bunday qarash uning Yoshlar ishlari agentligining Toshkent shahar hududiy kengashi, Yoshlar ittifoqining Toshkent shahar bo‘limi va UzLiDeP qoshidagi Yosh siyosatchilar ligasidagi faoliyati bilan mazmunan uyg‘unlashadi. Yoshlar bilan ishlashga oid muhitlarda jamoa a’zolarining turli qiziqishi va iqtidori bo‘lishi tabiiy. Sayoxatning liderlik haqidagi fikri ana shunday turfa imkoniyatlarni ajratib, vazifalarni shunga qarab belgilashni muhim deb bilishini ko‘rsatadi.

Sayoxat boshqalar undan sabrsizlikni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi va o‘zini juda sabrsiz inson sifatida biladi. Biroq u bu xususiyatni faol harakatga aylantiradi: bir vaqtning o‘zida 4–5 ta topshiriqni bajaradi, ko‘plab loyihalarga ariza jo‘natadi va muvaffaqiyatga tezroq erishishga urinadi. Bu holat uning faqat imkoniyat kutib turmasdan, ularga intilishi bilan tavsiflanadi.

U orzu qilgan narsasiga albatta hamda tezroq erishishini ta’kidlaydi. Bunday qat’iylik universitetning 1-kursida olgan 4 bahosidan keyingi munosabatida ham ko‘rinadi: u bu bahoni keyingi akademik yo‘lini belgilagan turtki sifatida qabul qildi. Shuningdek, Instagram highlightlaridagi yutuqlarini qayta ko‘rib, qiyin paytlarda o‘ziga kuch berishi ham uning oldingi natijalarni yangi sa’y-harakat uchun zamin deb bilishini anglatadi.

Sayoxatning tezkorlikka intilishi betartib shoshilish emas, u uchun bir vaqtning o‘zida bir necha imkoniyatni sinab ko‘rish usulidir. Loyihalarga ko‘p ariza yuborishi, bir necha topshiriqni parallel bajarishi va ta’limda yuqori natijani saqlashga intilishi shuni ko‘rsatadi. Uning yoshlarga qaratilgan murojaatida ham ayni ruh bor: “Yoshligingizni imkoniyatlarga aylantiring, bahonalarga emas. Har qiyinchilikda nolimasdan imkoniyat qidir”.

Sayoxatning bo‘sh vaqti deyarli bo‘lmaydi. Shunga qaramay, bo‘sh fursatlarda sport bilan shug‘ullanadi, ingliz tilida multfilmlar tomosha qiladi yoki uxlaydi. Bu mashg‘ulotlar uning serharakat faoliyati orasida dam olish va ruhiy tiklanish vositalari bo‘lib xizmat qiladi. Ingliz tilida multfilm tomosha qilishi uning qiziqishini til muhiti bilan ham bog‘laydi.

Uning eng sevimli mashg‘uloti uyda xotirjam ovqatlanayotganda “Pishloq yomg‘iri” multfilmini tomosha qilishdir. Sayoxat multfilm ko‘rishni juda yoqtiradi. Bu odat uning jiddiy siyosiy va jurnalistik maqsadlari ortida oddiy, samimiy dam olish lahzalarini qadrlaydigan shaxs borligini ko‘rsatadi. Sport va multfilm uning kundalik hayotidagi ikki turli, ammo bir-birini to‘ldiruvchi qiziqishdir.

Kelajakda Sayoxat magistraturada o‘qish davomida uni tushunadigan inson bilan oila qurishni rejalashtiradi. Keyin PhDda o‘qishni, so‘ng Prezident administratsiyasiga ishga kirishni maqsad qilgan. Bu rejalarda ta’limni davom ettirish, shaxsiy hayotni barpo etish va davlat boshqaruvi tizimida faoliyat yuritish istagi birlashgan.

Jurnalist sifatida dunyo liderlari bilan yakkama-yakka uchrashib, ulardan intervyu olish uning uzoq muddatli orzularidan biridir. Oltin medal, qizil diplom, siyosiy va media maydonidagi tajribalar, shuningdek, yoshligidan imkoniyat izlashga undovchi qarashlar Sayoxatning ushbu maqsadlar tomon izchil harakat qilishiga asos bo‘lib turadi.

Sayoxat Saida’zamovaning bugungi yo‘li Payariq tumanida boshlangan hayot, Toshkentdagi ta’lim va faoliyat, oilaviy mas’uliyat hamda o‘ziga qo‘yilgan yuqori talabning tutashuvidan iborat. U maktabni Oltin medal bilan, universitetni qizil diplom bilan yakunlagan bo‘lsa-da, o‘z yo‘lini tayyor va oson kechgan jarayon sifatida tasvirlamaydi. 1-kursdagi 4 bahoni “breyk-shot” deb qabul qilgani, uni yanada kuchliroq harakat qilishga undagani bunga misoldir.

UzLiDeP qoshidagi Yosh siyosatchilar ligasidan boshlangan faoliyati yoshlar tuzilmalari, televideniye, parlament matbuot xizmati va O‘zbekiston butunjahon yoshlar assotsiatsiyasigacha davom etdi. Bu tajribalar uning jurnalistika va siyosiy tahlilni kelajakdagi kasbiy yo‘nalish sifatida tanlaganini amaliy qadamlar bilan mustahkamlaydi. U liderlikni odamlarning turli iqtidorini ko‘ra bilish, har biriga mos vazifa bera olish deb tushunadi.

Magistratura, PhD, Prezident administratsiyasidagi faoliyat va dunyo liderlari bilan jurnalistik suhbatlar Sayoxatning kelajak uchun belgilagan muhim marralaridir. Uning “Yoshligingizni imkoniyatlarga aylantiring, bahonalarga emas. Har qiyinchilikda nolimasdan imkoniyat qidir” degan murojaati o‘z hayotiy uslubiga ham mos keladi. Tezroq natijaga erishishga intilishi, ko‘p vazifali ish uslubi va insonlarga past nazar bilan qaramaslikka chaqiruvchi prinsipi uning keyingi yo‘lida muhim ichki mezon bo‘lib qoladi.