Sobitova Muxlisa Ulugʻbek qizi

Muxlisa 03.04.2007 kuni Namangan viloyati Chust tumanida tug‘ilgan. U hozirda ham Namangan viloyati Chust tumanida yashaydi. Tug‘ilgan va yashayotgan hududining birligi uning hayot yo‘li ayni muhit bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi: u o‘zining kasbiy izlanishlari va kundalik mehnatini shu yerda davom ettirmoqda. Biografiyasida joy nomi shunchaki ma’lumot emas, balki u shakllanayotgan hamda tajriba orttirayotgan ijtimoiy makon sifatida namoyon bo‘ladi.

Uning hayotiga katta ta’sir ko‘rsatgan voqea otasining erta vafot etganidir. Nomzod bu holat uni kuchli, sabrli va maqsadlari sari intiluvchan bo‘lishga undaganini bildiradi. Bu tajriba uning qarashlarida sabrning mavhum tushuncha emas, hayotiy zarurat sifatida qabul qilinishiga ta’sir etgan bo‘lishi mumkin. U bugungi harakatlari va erishayotgan natijalari orqali oilasi ishonchini oqlashga intiladi.

Oila ishonchini oqlash istagi uning o‘z oldiga qo‘ygan vazifalarida ham seziladi. U o‘qishni faqat diplom olish bosqichi deb emas, keyinchalik pedagog va tadqiqotchi sifatida shakllanish imkoniyati deb ko‘radi. Shuning uchun ham uning hayotida bilim olish, amaliy tajriba to‘plash, maqolalar tayyorlash va yangi ko‘nikmalarni egallash bir-biridan ajralgan mashg‘ulotlar emas. Ular umumiy maqsad — o‘z imkoniyatlarini rivojlantirish va jamiyatga foyda keltirish niyati bilan bog‘langan yo‘nalishlardir.

U Namangan davlat pedagogika institutining Maktabgacha ta’lim yo‘nalishida tahsil oladi. Ushbu mutaxassislik uning kelajakda pedagog sifatida ishlash haqidagi maqsadlari bilan uzviy bog‘liq. Bolalarning dastlabki rivojlanishi, tarbiyasi va sifatli bilim olishi bilan aloqador sohani tanlagani uning yosh avlodga e’tibor qaratishini anglatadi. U o‘zini aynan shu yo‘nalishda malakali mutaxassis sifatida ko‘rishni istaydi.

Talabalik uning faoliyatidagi boshlang‘ich davr bo‘ldi. U mazkur davrda faqat o‘quv dasturi bilan cheklanib qolmasdan, maqolalar yozish va turli anjumanlarda qatnashishga ham kirishdi. Bu yo‘l nazariy bilimlarni mustaqil izlanish orqali boyitishga bo‘lgan intilishni ko‘rsatadi. Akademik mavzulardagi fikrlarni yozma shaklda ifodalash hamda ularni konferensiya muhitiga olib chiqish talaba uchun fikrlash va muloqot tajribasini kengaytiradigan yo‘nalishdir.

Kasb tanlovining mazmuni uning uzoq muddatli rejalarida yanada aniqroq ko‘rinadi. U magistratura bosqichida tahsil olishni, malakali pedagog va ilmiy tadqiqotchi bo‘lishni maqsad qilgan. Bu niyat hozirgi institut davrini yakuniy manzil emas, keyingi kasbiy bosqich uchun poydevor sifatida ko‘rishini bildiradi. Uning kelgusidagi rejalari bolalar bilan ishlashga oid sohada innovatsion loyihalarni amalga oshirish, izlanishlarini rivojlantirish hamda sifatli tarbiya va bilim orqali jamiyat ravnaqiga hissa qo‘shishga qaratilgan.

Muxlisa faoliyatini talabalik davridan boshlagan. U o‘qishi bilan bir qatorda ilmiy maqolalar yozadi va respublika hamda xalqaro konferensiyalarda faol ishtirok etib kelmoqda. Bunday ishtirok uning kasbiy mavzularga oid qarashlarini faqat auditoriya doirasida saqlab qolmaslikka, ularni kengroq muhokama maydoniga olib chiqishga harakat qilayotganini ko‘rsatadi. Maqola muallifligi uning biografiyasida aniq qayd etilgan faoliyat yo‘nalishidir.

Respublika va xalqaro konferensiyalardagi qatnashuv uning o‘z izlanishlarini turli darajadagi tadbirlarda namoyish etish tajribasiga ega ekanini anglatadi. Berilgan ma’lumotlarda ushbu anjumanlarning nomi, sanasi yoki maqolalarning mavzulari keltirilmagan bo‘lsa-da, ishtirokning muntazamligi uning o‘qish jarayoniga faol yondashishini ko‘rsatadi. U uchun bunday tadbirlar o‘rganish, fikr almashish va o‘zini sinab ko‘rish maydoni bo‘lishi mumkin.

Ilmiy maqola yozish Muxlisaning bo‘sh vaqtiga ham bog‘langan qiziqishlaridan biridir. U kitob o‘qishni, maqolalar yozishni, ingliz tilini o‘rganishni va o‘z ustida ishlashni yoqtiradi. Bu mashg‘ulotlar o‘zaro uyg‘un: mutolaa yangi fikrlar va qarashlar bilan tanishishga, yozish fikrni tartibga solishga, til o‘rganish esa yangi manbalar hamda muloqot imkoniyatlariga yo‘l ochishi mumkin. Uning kundalik odatlarida intellektual mehnatga ehtiyoj va izchillik seziladi.

U “Type Master” loyihasi muallifi bo‘lib, hozirda loyiha ustida ishlamoqda. Nomzodning o‘zi bu tashabbusni ta’lim va rivojlanishga qaratilgan yo‘nalish sifatida ta’riflaydi. Loyiha mazmuni, amalga oshirish bosqichlari yoki ishtirokchilari haqida qo‘shimcha tafsilotlar berilmagan, biroq uning mualliflik maqomi Muxlisaning tayyor imkoniyatlardan foydalanish bilangina cheklanmasdan, o‘z tashabbusini shakllantirishga urinayotganini ko‘rsatadi.

Talabalik davrida loyiha ustida ishlash nazariy tayyorgarlik va tashabbuskorlikni birlashtiradigan jarayondir. Uning o‘qish, maqola yozish, konferensiyalarda ishtirok etish va loyiha bilan shug‘ullanishi bir-birini to‘ldiradi. Ushbu mashg‘ulotlar orqali u o‘rganayotgan sohasidagi g‘oyalarni amaliy yo‘nalishga olib chiqishga intilayotgani anglashiladi. Bunda eng muhimi, loyiha uning professional qiziqishlarining alohida ko‘rinishi sifatida qayd etilganidir.

“Type Master” bilan bog‘liq ishlari uning kelgusida innovatsion loyihalarni amalga oshirish niyati bilan hamohang. U bolalar tarbiyasi va rivojlanishiga oid sohada yangicha tashabbuslarni hayotga tatbiq etishni rejalashtiradi. Bu reja hozirgi loyiha tajribasini keyingi maqsadlar bilan bog‘laydi. U o‘z tashabbuslarini jamiyatga foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan mazmun bilan to‘ldirishni istaydi; bu esa uning kasbiy rejalari yakka muvaffaqiyatdan kengroq ma’noga ega ekanini anglatadi.

Hozirda u Chust Academy xususiy o‘quv markazida kompyuter savodxonligidan dars beradi. Bu ish uning talabalik paytidayoq o‘rgangan bilimlari va ko‘nikmalarini boshqalarga yetkazish tajribasini olayotganini bildiradi. O‘qituvchilik amaliyoti tushuntirish, tinglovchi ehtiyojini anglash va mas’uliyatni his etishni talab qiladi. Shu ma’noda, u egallayotgan kasbiy yo‘nalish bilan mavjud dars berish tajribasi bir-birini boyitishi mumkin.

Kompyuter savodxonligi bo‘yicha mashg‘ulot olib borish uning faoliyatidagi muhim amaliy yo‘nalishlardan biridir. U pedagogik institutda o‘qib, xususiy markazda dars berishi orqali nazariy tayyorgarlik va o‘qitish amaliyotini yonma-yon olib bormoqda. Bu holat uning bilimni ulashish masalasiga e’tiborini ko‘rsatadi. Dars berish tajribasi, ayniqsa, kelgusida malakali pedagog bo‘lish niyatiga mos keladi.

Uning raqamli savodxonlik sohasidagi mehnati o‘z ustida ishlash odati bilan ham bog‘liq. Hozirda ingliz tilini o‘rganayotgani yangi bilim va ko‘nikmalarga ochiqligini bildiradi. Til o‘rganish, yozish, o‘qish va dars berishni bir vaqtda davom ettirish izchillikni talab etadi. Muxlisaning bu mashg‘ulotlarni birlashtira olishi uning vaqtini mazmunli yo‘naltirishga, kelajakdagi imkoniyatlarini kengaytirishga intilayotganini ko‘rsatadi.

Muxlisa turli sertifikat va tashakkurnomalar bilan taqdirlangan. Berilgan ma’lumotlarda bu hujjatlarning nomi, berilgan sanasi yoki ularni taqdim etgan tashkilotlar ko‘rsatilmagan. Shunga qaramay, ular uning maqolalar, konferensiyalar va tashabbuslar bilan bog‘liq faoliyati e’tiborsiz qolmaganini ifodalaydi. Sertifikat hamda tashakkurnomalar uning mehnatiga berilgan rasmiy rag‘bat shakli sifatida ahamiyatlidir.

Uning muhim yutuqlari haqida so‘z borganda, maqola muallifligi, respublika va xalqaro konferensiyalarda faol qatnashgani, loyiha muallifligi hamda mazkur e’tirof hujjatlari alohida tilga olinadi. Bu natijalar bitta tanlov yoki bitta mukofot bilan cheklanmagan faol yo‘lni tasvirlaydi. Ular o‘qish davrida izlanish, tashabbus va amaliy tajribani birlashtirishga urinish borligini ko‘rsatadi.

Muxlisa erishilgan natijalarga munosabatida davomiy harakatni ustun qo‘yadi. Uning hayotiy prinsipi: “Muvaffaqiyat tasodif emas, u mehnat, sabr va qat’iyat natijasidir.” Ushbu iqtibos sertifikat va tashakkurnomalarni yakuniy manzil deb emas, mehnatning muayyan natijasi sifatida qabul qilishini anglatadi. Otasining erta vafoti ortidan shakllangan sabr va maqsadga intilish qarashi ham uning mazkur prinsipida ma’lum darajada aks etadi.

Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — mas’uliyatdir. Chunki haqiqiy lider nafaqat o‘zi, balki jamoasi va atrofidagi insonlar uchun ham javobgarlikni his qiladi. Bu qarash liderlikni mavqe yoki buyruq berish bilan emas, avvalo burchni anglash bilan bog‘lashini ko‘rsatadi. Uning tushunchasida boshqaruvga da’vogarlikdan ko‘ra, o‘z xatti-harakatlari oqibatiga javob berish ustunroq turadi.

Mas’uliyat haqidagi bu fikr uning amaliy mashg‘ulotlari bilan ham mos keladi. Talaba sifatida maqolalar yozish, konferensiyalarda qatnashish, loyiha ustida ishlash va o‘quv markazida dars berishning har biri muntazamlikni talab qiladi. Ayniqsa, bilim berish jarayonida o‘qituvchi o‘zining tayyorgarligi va tinglovchilarga munosabati uchun javobgar bo‘ladi. Shuning uchun uning liderlik haqidagi qarashi shaxsiy tajriba bilan mustahkamlangan yondashuv bo‘lishi mumkin.

U boshqalar undan sabrli bo‘lishni, o‘z ustida ishlashdan charchamaslikni va har qanday vaziyatda ham oldinga intilishni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi. Uning nazarida muvaffaqiyatga erishish uchun eng avvalo ishonch va mehnat kerak. Bu fikrlar uning shaxsiy hayotidagi sinovlar, o‘qishdagi faolligi hamda kelajakni rejalashtirish usuli bilan bog‘lanadi. U qiyinchiliklarni chekinish sababi sifatida emas, ichki kuch va qat’iyatni tarbiyalaydigan tajriba sifatida anglaydi.

Bo‘sh vaqtlarida kitob o‘qish Muxlisaning muhim qiziqishlaridan biridir. Mutolaa uning maqola yozishga bo‘lgan qiziqishi bilan tabiiy ravishda tutashadi: kitob o‘qish fikriy doirani kengaytirsa, yozish o‘sha fikrlarni ifoda etish va tartibga keltirish imkonini beradi. U bu mashg‘ulotlarni majburiyat emas, yoqtirgan faoliyati sifatida tilga oladi. Shu jihat ularning kundalik hayotidagi barqaror o‘rnini anglatadi.

Ingliz tilini o‘rganishi ham uning bugungi rivojlanish yo‘lining tarkibiy qismidir. Til o‘rganish uzoq muddatli mehnat, takrorlash va sabrni talab qiladi; bu esa uning hayotiy prinsipida aytilgan mehnat va qat’iyat g‘oyasi bilan mos tushadi. U o‘zining bo‘sh vaqtini ham bilim olishga yo‘naltirishni ma’qul ko‘radi. Bu odat uning akademik va kasbiy maqsadlariga xizmat qiladigan tayyorgarlik sifatida baholanishi mumkin.

Yoshlar uchun bildirgan fikrida u o‘z kunlarini bilim olish va o‘z ustida ishlashga bag‘ishlashini ochiq ifodalaydi: “Orzularimga erishish yo‘lida har bir kunimni bilim olish va o‘z ustimda ishlashga bag‘ishlayman. Insonning haqiqiy boyligi uning bilimi, tarbiyasi va jamiyat uchun qilgan ezgu amallaridadir.” Bu murojaat uning shaxsiy rejalari bilan axloqiy qarashlarini birlashtiradi. Bilim, tarbiya va ezgu amalni bir butun qadriyat sifatida ko‘rishi uning kelajakda jamiyatga hissa qo‘shish niyatining mazmunini ochib beradi.

Muxlisaning asosiy rejasida magistratura bosqichida tahsil olish turadi. U bu orqali pedagog hamda ilmiy tadqiqotchi sifatida malakasini oshirishni ko‘zlagan. Bu maqsad uning institutdagi hozirgi o‘qishi, maqolalar yozishi va konferensiyalardagi ishtirokining mantiqiy davomidir. U bilimini chuqurlashtirishni hamda tanlagan sohasida puxta mutaxassis bo‘lib shakllanishni istaydi.

U kelgusida maktabgacha ta’lim sohasida innovatsion loyihalarni amalga oshirishni rejalashtiradi. Shuningdek, izlanish faoliyatini rivojlantirish uning muhim niyatlaridan biridir. Bu o‘rinda “Type Master” ustida ishlayotgan bugungi tajribasi tashabbuslarni shakllantirishga bo‘lgan qiziqish borligini ko‘rsatadi. Kelajakda amalga oshirmoqchi bo‘lgan loyihalarining aniq ko‘lami keltirilmagan bo‘lsa-da, ularning bolalar rivoji va sifatli tarbiya masalalari bilan bog‘lanishi maqsadning ijtimoiy yo‘nalishini belgilaydi.

U yosh avlodga sifatli ta’lim va tarbiya berish orqali jamiyat rivojiga hissa qo‘shishni maqsad qilgan. Bu niyat uning ish va o‘qishdagi barcha yo‘nalishlarini umumlashtiradi: pedagogika bo‘yicha tahsil, o‘quv markazidagi darslar, izlanishlar, mutolaa va o‘zini rivojlantirishga intilish shu maqsadga xizmat qilishi mumkin. Uning qarashida kasbiy muvaffaqiyat faqat shaxsiy natija emas, balki jamiyat uchun bajarilgan foydali ishlar bilan ham o‘lchanadi.

Bugun Sobitova Muxlisa Ulugʻbek qizi Namangan davlat pedagogika institutida tahsil olayotgan, maqolalar yozayotgan, konferensiyalarda ishtirok etayotgan va Chust Academyda kompyuter savodxonligidan dars berayotgan yosh mutaxassislik yo‘li vakilidir. U hayotidagi og‘ir sinovni sabr va maqsadga intilish manbaiga aylantirishga harakat qilmoqda. Uning “Muvaffaqiyat tasodif emas, u mehnat, sabr va qat’iyat natijasidir.” degan prinsipi bugungi mashg‘ulotlarida amaliy ifoda topadi.

Magistraturada o‘qish, pedagog va tadqiqotchi sifatida shakllanish, innovatsion tashabbuslarni amalga oshirish hamda yosh avlod uchun sifatli imkoniyatlar yaratish uning yo‘l xaritasini belgilaydi. Mutolaa, yozish, til o‘rganish va bilim berishni birlashtirgan bu yo‘l hali davom etmoqda. Uning kelajakdagi natijalari aynan bugun tanlagan izchil mehnat, mas’uliyat va jamiyatga foyda keltirish istagi bilan bog‘liq bo‘ladi.