Taylakova Moxinur Nematovna

Moxinur 2002-yil 18-iyunda Samarqand viloyati Payariq tumanida tug‘ilgan. Ushbu sana va hudud uning tarjimai holidagi boshlang‘ich nuqta bo‘lsa, keyingi yillarda uning yo‘li til, adabiyot va o‘qitish bilan bog‘liq aniq tanlovlar orqali davom etdi. Tug‘ilgan yurti haqidagi ma’lumot biografiyasida faqat geografik belgi emas, balki ta’lim va kasb sari boshlangan yo‘lning ildizi sifatida ko‘rinadi.

Bugun u Samarqand shahri, Qorasuv massivi, 74-uy, 1-xonadonda yashaydi. Samarqanddagi hayoti magistratura mashg‘ulotlari, o‘qituvchilik mas’uliyatlari va o‘quvchilar bilan ishlash ritmi bilan kechmoqda. Uning kundalik faoliyatida o‘qish va o‘qitish bir-birini to‘ldiradi: bir tomondan u o‘z mutaxassisligi bo‘yicha bilimini chuqurlashtirsa, ikkinchi tomondan bu bilimlarni ta’lim oluvchilarga yetkazadi.

Uning shaxsiy pozitsiyasini belgilagan muhim ichki turtkilardan biri qiz bolaning o‘qishi va yutuqqa erishishi haqidagi stereotiplarga munosabatidir. U qiz bola o‘qigani bilan hech narsaga erisha olmaydi, deganlarga bu fikr xato ekanini isbotlamoqchi. Bu qarash uning ta’limga intilishi shaxsiy natijadan kengroq ma’noga ega ekanini, ya’ni bilim orqali mavjud cheklovchi tasavvurlarga amaliy javob berish istagini anglatadi.

Mazkur niyat balandparvoz da’vo sifatida emas, balki o‘z ustida ishlashga undovchi yo‘nalish sifatida namoyon bo‘ladi. U erishmoqchi bo‘lgan natijaga yetmagunicha qayta-qayta urinishi bilan o‘zini qat’iyatli inson deb hisoblaydi. Bunday yondashuv uning o‘qishdagi va murabbiylikdagi izchilligi uchun muhim ichki tayanch bo‘lishi mumkin.

Uning oliy ta’limdagi dastlabki bosqichi Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetida kechgan. U yerda filologiya, tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishida bakalavr tahsilini olgan. Bu yo‘nalish tilni nazariy jihatdan o‘rganish bilan bir qatorda uni o‘qitish masalalarini ham qamrab olishi bilan uning keyingi kasbiy yo‘liga mos tushadi.

Bakalavr bosqichidagi tanlov Moxinurning ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi sifatidagi faoliyatiga zamin yaratdi. Tilni o‘rganish va uni boshqalarga tushuntirish bir-biridan ajralmas jarayonlar ekanini uning ta’lim hamda mehnat yo‘li ko‘rsatadi. U faqat bir fan bo‘yicha ma’lumot berish bilan cheklanmay, o‘quvchilarning sertifikat maqsadlari sari tayyorlanishiga ham ko‘maklashib kelmoqda.

Hozirda u Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetida lingvistika: o‘zbek tili yo‘nalishi bo‘yicha magistratura talabasi. Magistratura tanlovi uning o‘zbek tili bilan bog‘liq bilimlarini ilmiyroq va chuqurroq darajada davom ettirishga intilishini bildiradi. Bu bosqich avvalgi pedagogik tajribasini nazariy izlanish bilan boyitish imkonini ham beradi.

Uning ta’lim yo‘li ikki oliy o‘quv yurti, ikki bosqich va bir-birini davom ettiruvchi mutaxassislik yo‘nalishlarini birlashtiradi. Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetidagi filologik tayyorgarlik hamda Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidagi lingvistik izlanishlar uning kasbiy qarashlarida til, adabiyot va o‘qitish masalalari uzviy bog‘langanini ko‘rsatadi.

Moxinur o‘z mehnat faoliyatini 2020-yilda Ielts arena o‘quv markazida abituriyentlarni tayyorlashdan boshlagan. Bu boshlanish uning o‘qituvchilikka erta kirib kelganini hamda nazariy bilimni o‘quvchilar ehtiyoji bilan bog‘lashga harakat qilganini ko‘rsatadi. Abituriyent bilan ishlashda mavzuni bilishning o‘zi yetarli bo‘lmaydi; tayyorgarlik jarayonini rejalashtirish, tushuntirish va o‘quvchining maqsadini tushunish ham muhim bo‘ladi.

Uning faoliyati ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi sifatidagi o‘rnini belgilaydi. Ushbu fanlar doirasida ishlash unga o‘zbek tiliga oid bilimlarni amaliy ta’lim jarayoniga olib kirish imkonini beradi. Magistratura talabasi sifatidagi izlanishlar bilan pedagoglikni birga olib borishi esa o‘rganayotgan bilimlari dars jarayonidan uzilib qolmasligiga xizmat qilishi mumkin.

2023-yildan buyon u Yurist akademiyasi o‘quv markazida faoliyat yuritib kelmoqda. Bu yerda u 500 dan ziyod o‘quvchining sertifikat olishiga ko‘maklashgan. Mazkur raqam uning vazifasi yakka tartibdagi darslar doirasidan kengroq ekanini, ko‘plab yoshlarning belgilangan natijaga tayyorlanish jarayonida ishtirok etganini anglatadi.

Sertifikat olishiga ko‘maklashish — o‘quvchi o‘rniga natijani bajarish emas, balki unga tayyorgarlik yo‘lida yo‘nalish berishdir. Moxinurning amaliy tajribasi aynan shu jarayonga — bilimni aniq maqsadga yo‘naltirishga — bog‘langan. U boshqalar undan hayotiy tajribalar hamda ona tili va adabiyot fanidan bilimlarni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi.

Uning bilim va faoliyat yo‘lidagi aniq ko‘rsatkichlardan biri ona tili va adabiyot fanidan A+ daraja sertifikatiga egaligidir. Bu sertifikat uning o‘zi dars beradigan fan bo‘yicha tayyorgarligi va belgilangan baholash darajasidan o‘tganini tasdiqlovchi muhim natija sifatida qayd etiladi. O‘qituvchi uchun o‘z fanidagi malakani davomli ravishda namoyon etish alohida ahamiyat kasb etadi.

Moxinur turk tilidan B2 sertifikatini ham olgan. Bu natija uning qiziqishi faqat bir til doirasi bilan cheklanmasligini ko‘rsatadi. O‘zbek tili mutaxassisligi bilan birga turk tilidan B2 darajasini qayd etishi uning til o‘rganishga e’tibori va qo‘shimcha ko‘nikmalarni shakllantirishga intilishini bildiradi.

U “SCIENTIFICACADEMY” Ilm-ma’rifat markazi tomonidan “Vatan iftixori” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. Ushbu e’tirof uning biografiyasida alohida o‘rin egallaydi va qisqa ta’rifida “Vatan iftixori sohibasi” sifatida ifodalanishiga asos bo‘ladi. Shuningdek, u “Zukko talaba 2024” nishoniga ham ega.

Bu sertifikatlar va nishonlar bir-biridan mazmunan farq qiladi: A+ daraja sertifikati fan bo‘yicha tayyorgarlikni, turk tilidan B2 sertifikati til ko‘nikmasini, “Vatan iftixori” va “Zukko talaba 2024” nishonlari esa uning faoliyati hamda talabalik yo‘lidagi e’tiroflarni aks ettiradi. Ularni birlashtirib turuvchi jihat — bilim olish va unga amaliy munosabatning izchil davom etishidir.

Moxinur liderlik haqida aniq qarashga ega: uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — vaziyatni boshqara olish. Bu yondashuv rahbarlikni faqat mavqe yoki ko‘rinish bilan emas, balki turli holatlarda mas’uliyatni qo‘lga olish va to‘g‘ri yo‘l tutish qobiliyati bilan bog‘laydi. O‘qituvchilik va murabbiylikda ham vaziyatni anglash, vaqtni taqsimlash va o‘quvchi ehtiyojiga mos ishlash muhim bo‘lishi tabiiy.

Uning o‘zi haqidagi muhim ta’rifi — qat’iyatidir. U erishmoqchi bo‘lgan narsasiga erishmagunicha qayta-qayta urinadi. Bu sifat uning maqsadlarni bir urinishda amalga oshadigan jarayon sifatida emas, balki izlanish, xatodan saboq olish va davom etishni talab qiladigan yo‘l sifatida qabul qilishini ko‘rsatadi.

Uning hayotiy shiori: “Hayot o‘zi qiyin, uni qiyinlashtirmaslikka harakat qil. Kelajakda qiynalmaslik uchun esa hozirdan ilm ol!” Ushbu fikr bugungi mehnat bilan ertangi imkoniyat o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydi. Unda qiyinchilikni inkor etish emas, balki uni bilim va oqilona harakat orqali orttirmaslik kerakligi haqidagi qarash mujassam.

Yoshlar uchun bildirgan motivatsion fikrida ham tashqi raqobatdan ko‘ra shaxsiy o‘sish ustuvor qo‘yiladi: “Boshqalarning muvaffaqiyatiga shunchaki havas qiling - belashish kerak boʻlsa, faqat kechagi oʻzingiz bilan bellashing !” Bu murojaat boshqaning yutug‘ini salbiy qiyoslashga aylantirmasdan, undan ilhom olish va insonning o‘z kechagi holatidan yaxshiroq bo‘lishga intilishini targ‘ib qiladi.

U abituriyentlarni tayyorlagani sababli bo‘sh vaqti deyarli yo‘qligini aytadi. Bu holat uning kundalik tartibida murabbiylik faoliyati katta o‘rin egallashini ko‘rsatadi. O‘quvchilar bilan ishlash, magistratura mas’uliyatlari va shaxsiy tayyorgarlikni bir paytda olib borish vaqtni ehtiyotkorlik bilan taqsimlashni talab etadi.

Shunga qaramay, bo‘sh vaqti qolsa, u sayohat qilishga harakat qiladi. Sayohat uning qisqa biografik tavsifidagi asosiy qiziqishlardan biri sifatida qayd etilgan. Bu qiziqish faol ish jadvalidan tashqarida yangi manzaralar va taassurotlar izlashga intilishini anglatadi, biroq uning qayerlarga sayohat qilgani yoki sayohatlari soni haqida qo‘shimcha ma’lumot berilmaganligi sababli bu qiziqish aynan shu doirada baholanadi.

Sayohatga intilish va ilm bilan ishlash bir-biriga zid emas. Aksincha, uning hayotida muntazam mehnat talab qiladigan kasbiy vazifalar yonida dunyoni ko‘rishga qiziqish ham mavjud. Bu muvozanat uning kelgusida oila va ilmni teng olib borish haqidagi rejasiga mos keladigan qadriyatlaridan biri bo‘lishi mumkin.

Uning bo‘sh vaqtga munosabatida ham faol xarakter seziladi: vaqt yetarli bo‘lgan paytda uni sayohatga yo‘naltirishga harakat qiladi. Bu holat dam olishni ham maqsadli va mazmunli o‘tkazish istagini aks ettiradi. Biroq uning asosiy diqqat markazi hozircha ta’lim berish va ilmiy bosqichni davom ettirish bo‘lib qolmoqda.

Moxinurning aniq rejasiga ko‘ra, u 30 yoshigacha doktorantura bosqichini bitirishni maqsad qilgan. Bu niyat uning magistratura bilan cheklanib qolmasdan, ilmiy yo‘lni davom ettirishga qaror qilganini ko‘rsatadi. Lingvistika: o‘zbek tili yo‘nalishidagi hozirgi bosqich doktorantura sari rejalashtirilgan yo‘lning muhim qismi hisoblanadi.

Uning maqsadi faqat ilmiy darajaga erishishdan iborat emas. U oila va ilmni teng olib borishni ham rejalashtiradi. Bu yondashuv kasbiy hamda shaxsiy hayot mas’uliyatlarini birini ikkinchisiga qarshi qo‘ymasdan, har ikkisini uyg‘unlashtirish istagini bildiradi. Bunday niyat vaqt, mehnat va izchillikni talab qilishi uning shioridagi hozirdan bilim olish haqidagi fikr bilan hamohangdir.

Bugungi kunda u magistratura talabasi, ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi, shuningdek, abituriyentlar murabbiyi sifatida bir nechta vazifani olib bormoqda. Yurist akademiyasi o‘quv markazida 500 dan ziyod o‘quvchining sertifikat olishiga ko‘maklashgani uning kelajakdagi ilmiy rejalaridan oldin ham bilimni boshqalarga yetkazish tajribasi shakllanganini bildiradi.

Uning bundan keyingi yo‘li doktorantura maqsadi, o‘qituvchilik tajribasi va o‘zbek tili bo‘yicha izlanishlarni bir nuqtada jamlash ehtimolini kuchaytiradi. Qat’iyat, vaziyatni boshqara olish haqidagi qarash va yoshlarni o‘z kechagi holati bilan bellashishga chorlovchi fikr uning rejalari amaliy harakatlar bilan ta’minlanishiga xizmat qiladigan muhim tamoyillardir.

Taylakova Moxinur Nematovnaning bugungi yo‘li Payariq tumanida boshlangan hayot yo‘lidan Samarqanddagi magistratura, o‘qituvchilik va murabbiylik mas’uliyatlarigacha bo‘lgan izchil harakatni aks ettiradi. Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetidagi bakalavr tayyorgarligi, Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidagi magistratura, A+ daraja hamda B2 sertifikatlari, “Vatan iftixori” va “Zukko talaba 2024” nishonlari uning bilimga asoslangan rivojlanish yo‘lini belgilab turibdi.

Uning kasbiy tajribasida o‘quvchilarning natijasiga ko‘maklashish, shaxsiy qarashlarida esa qat’iyat va o‘zini kechagi holat bilan qiyoslab rivojlantirish g‘oyasi markaziy o‘rin tutadi. 30 yoshigacha doktorantura bosqichini tugatish hamda oila bilan ilmni muvozanatda olib borish rejasi uning keyingi manzilini aniq belgilaydi. Bu maqsad sari u o‘qituvchilikdagi amaliyoti, lingvistik izlanishlari va qayta-qayta urinishga tayyor xarakteri bilan bormoqda.