Turgʻunova Zilolaxon Voxidjon qizi

Zilolaxon Voxidjon qizining tugʻilgan sanasi — 1995-yil 6-fevral, tugʻilgan joyi esa Chortoq tumani. Ushbu aniq boshlangʻich nuqta uning tarjimai holidagi taʼlim, kasbiy izlanish va oilaviy hayot bilan bogʻlangan keyingi bosqichlarga zamin bo‘ladi. Hozirgi yashash manzili Davlatobod tumani ekani qayd etilgan. U tugʻilgan va yashayotgan hududlari bilan bogʻliq holda, viloyatdagi maktab, davlat muassasasi va oliy taʼlim maskanlari bilan kasbiy aloqalarini davom ettirib kelmoqda.

Nomzod haqida berilgan dastlabki strukturali maʼlumotda uning ismi “Turgʻunova Zilola Voxidjon qizi” tarzida keltirilgan bo‘lsa, toʻliq ism haqidagi javobida “Turgʻunova Zilolaxon Voxidjon qizi” deb yozilgan. Mazkur biografik maqolada toʻliq ism haqidagi bevosita javob asos qilib olindi. Bu ism bilan uning oʻqituvchi, tadqiqotchi va ona sifatidagi qirralari bogʻlanadi.

Uning qisqa biografik yorliqlari tasodifiy tanlanmagan: oʻqituvchilik uning asl kasbi sifatida ko‘rsatilgan; mustaqil tadqiqotchilik ilmiy izlanishga bo‘lgan davomli eʼtiborini anglatadi; matematika yoʻnalishi esa bazaviy oliy tayyorgarligini ifodalaydi. Seysmologiya magistranti degan taʼrif mutaxassislik yoʻnalishidagi keyingi qadamni bildiradi. Egizak farzandlar onasi ekani esa uning kundalik hayotida kasbiy vazifalar bilan bir qatorda oilaviy tarbiya va vaqt masalasi ham alohida oʻrin tutishini ko‘rsatadi.

U tortinchoq ekanini aytadi, biroq odamlar bilan yaxshi chiqishib ketishini ham taʼkidlaydi. Bu ikki jihat bir-biriga zid emas: sokinroq feʼl-atvor jamoaga moslasha olmaslikni anglatmaydi. Aksincha, uning taʼrifida vazminlik va insonlar bilan murosa qila bilish yonma-yon turadi. Davlat muassasasidagi ish yuritish hamda avvalgi pedagogik tajriba aynan muloqot va masʼuliyat talab qiladigan vazifalar sirasiga kiradi.

Shaxsiy qarashlarida shukronalik alohida oʻrin egallaydi. U qachondir ayrim narsalarga duo qilganini eslaydi va hozirgi barcha neʼmatlari uchun shukr deydi. Bu yondashuv uning bugungi holatni faqat natija deb emas, balki avvalgi niyatlar, mehnat va sabr bilan bogʻliq jarayon sifatida qabul qilishini anglatishi mumkin. Shu ruh uning yoshlarga qaratilgan tavsiyasida ham davom etadi: har kimning oʻz sinovi va oʻz vaqti borligini eʼtirof etish insonni o‘z yoʻlidan chalgʻimaslikka undaydi.

Nomzod Namangan davlat universitetining matematika yoʻnalishida tahsil olgan. Ushbu tayyorgarlik uning dastlabki kasbiy faoliyatida ham yaqqol aks etdi: u maktabda matematika va informatika fanlaridan dars bergan. Demak, oliy taʼlimda egallangan bilimlar pedagogik amaliyotga bevosita tatbiq etilgan. Aniq fanlar bilan ishlash uning kasbiy boshlanishida markaziy o‘rin egallagan.

Keyingi taʼlim bosqichi OʻzMUning seysmologiya va seysmometriya magistratura yoʻnalishi bilan bogʻliq. Bu tanlov avvalgi yoʻnalishdan farqli soha sifatida qayd etilgan. Biroq nomzod uni keskin uzilish sifatida emas, magistraturada mutaxassisligini boshqa soha boʻyicha davom ettirish deb izohlaydi. Shunday qilib, uning taʼlim yoʻli bir tayanch fan bilan boshlanib, yer haqidagi ilmiy yoʻnalishga qiziqish tomon kengaygan.

Bu oʻzgarishga akademik Oʻtkir Roziqovning “Matematika va turmush” kitobi taʼsir qilgan. Nomzod mazkur kitobni oʻqigach, magistraturada boshqa sohani tanlaganini bildirgan. Biografik maʼlumotda kitobning aynan qaysi gʻoyasi yoki boblari unga taʼsir qilgani batafsil bayon etilmagan. Shunga qaramay, bitta asar uning keyingi taʼlim qaroriga turtki bergani kitobxonlikni oddiy hordiq emas, qarash va tanlovlarga taʼsir qiluvchi omil sifatida namoyon qiladi.

Oʻqituvchilikdan magistraturadagi yangi ixtisoslikka oʻtish uning ilmiy qiziqishi bir joyda toʻxtab qolmaganini ko‘rsatadi. U aniq fanlar asosida shakllangan tajribani yangi yoʻnalishdagi oʻqish bilan davom ettirmoqda. Bunday yoʻl tayyor qolipga ergashishdan ko‘ra, o‘qigan manbasi va qiziqishidan kelib chiqib keyingi qadamni belgilashga urinish sifatida talqin qilinishi mumkin.

Ayni paytda u Namangan davlat pedagogika institutining mustaqil tadqiqotchisi hamdir. Mazkur maqom uning ish joyi va oʻqishidan tashqari, ilmiy mavzular ustida alohida izlanish olib borayotganini bildiradi. Boʻsh vaqtida ham ilmiy ishi boʻyicha izlanishi uning bu mashgʻulotni faqat rasmiy talab doirasida emas, shaxsiy eʼtibor talab qiladigan jarayon deb bilishini ko‘rsatadi. U tanlagan yoʻnalishi boʻyicha yetuk kadr bo‘lishni maqsad qilgani ham aynan mana shu taʼlimiy va tadqiqotchi yoʻlning davomidir.

U mehnat faoliyatini 2017-yilda Chortoq tumanidagi 10-sonli maktabda matematika va informatika oʻqituvchisi sifatida boshlagan. Bu sana uning amaliy kasbiy yoʻlining aniq boshlanish nuqtasidir. Maktabdagi vazifa ikki fan — matematika hamda informatika bilan bogʻlangan bo‘lib, u o‘z mutaxassisligi va unga yaqin yoʻnalishdagi bilimlarini oʻquvchilarga yetkazish masʼuliyatini olgan.

Nomzod o‘zining asl kasbini oʻqituvchilik deb belgilaydi. Bu taʼrif uning hozirgi lavozimi boshqa mazmunda bo‘lsa ham, pedagogik tajriba kasbiy o‘zligini belgilashda saqlanib qolganini anglatadi. Oʻqituvchi sifatidagi boshlangʻich faoliyati keyinchalik olib borayotgan ilmiy izlanishlar bilan ham maʼlum maʼnoda tutashadi: u bilimni egallash, tartibga solish va boshqalarga yetkazish jarayonlari bilan turli shakllarda bogʻlangan.

Maktabdagi tajribasi mental arifmetika boʻyicha sertifikatlarga egaligi bilan ham mazmunan yaqin turadi. Sertifikatlarning berilgan sanasi, ularni bergan tashkilot yoki darajasi ko‘rsatilmagan, ammo nomzod bu hujjatlarni o‘z muhim yutuqlari qatorida tilga olgan. Mental arifmetika bo‘yicha tayyorgarlik uning sonlar va hisoblash bilan bog‘liq pedagogik yoʻnalishlariga qoʻshimcha eʼtibor qaratganidan darak beradi.

U turli tanlov va konferensiyalarda ishtirok etgan. Maʼlumotlarda mazkur tanlovlar va konferensiyalarning nomi hamda o‘tkazilgan vaqti ochiqlanmagan, lekin ular uning kasbiy va ilmiy maydonlardagi qatnashuvini ko‘rsatadigan faktlar sifatida keltirilgan. Bunday maydonlar odatda tajriba almashish, mavzularni muhokama qilish va yangiliklardan xabardor bo‘lish imkonini beradi; nomzodning o‘zi esa boshqalardan ko‘proq oʻrganish kerakligini taʼkidlaydi.

U “7 avlod sammiti”da ham qatnashgan. Ushbu tadbir uning ishtirok etgan aniq nomli loyihalaridan biridir. Nomzodning undagi roli, maʼruzasi yoki natijasi haqida qoʻshimcha maʼlumot berilmaganligi sababli, mazkur ishtirokni aynan tadbirda qatnashganligi doirasida baholash o‘rinlidir. Shunga qaramay, sammit, tanlov va konferensiyalardagi qatnashuv uning faoliyatini faqat kundalik ish bilan cheklamasdan, muloqot va tajriba maydonlariga ham olib chiqqanini bildiradi.

Hozirda Zilolaxon Voxidjon qizi Namangan viloyati hokimligi huzuridagi Fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlarining malakasini oshirish markazi davlat muassasasida ish yurituvchi kotiba bo‘lib ishlaydi. Muassasa nomining o‘zi uning faoliyati fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari malakasini oshirish bilan bogʻliq tizimda kechayotganini ko‘rsatadi. Uning lavozimi ish yurituvchi kotiba sifatida belgilangan.

Ish yuritish vazifasi pedagogik kasbidan mazmunan farq qilsa-da, bu ikki faoliyat nomzodning hayotida bir-birini inkor etmaydi. U o‘qituvchilikni asl kasbi deya tan oladi, amaldagi ish joyida esa hujjatlar va tashkiliy jarayonlar bilan bogʻliq lavozimni bajaradi. Shu bilan birga, pedagogika institutidagi tadqiqotchi maqomi uning ilmiy izlanishdan uzilmaganini ko‘rsatadi. Natijada uning bugungi yoʻli taʼlim, amaliy ish va tadqiqotning bir vaqtda davom etishi bilan tavsiflanadi.

Maqolalari chop etilgani nomzodning ilmiy yoki kasbiy qarashlari yozma shaklda ham ifodalanganini tasdiqlaydi. Biroq maqolalarning nomi, nashr joyi va soni berilmagan. Shu sababli ular haqida ortiqcha xulosa chiqarish mumkin emas. Mavjud faktning o‘zi esa uning izlanishlari faqat shaxsiy tayyorgarlik bilan cheklanmay, chop etilgan materiallar orqali ham namoyon bo‘lganini ko‘rsatadi.

Uning eng soʻnggi ishtirok etgan tadbiri “Yosh seysmologlar maktabi” deb ko‘rsatilgan. Bu tadbir magistratura yoʻnalishi bilan bevosita bogʻliq bo‘lib, sohadagi o‘rganish va ilmiy muloqot jarayonining navbatdagi qadami sifatida qaralishi mumkin. Tadbirning sanasi, manzili va dasturi haqida maʼlumot berilmagan, ammo uning “eng soʻnggi” qatnashgan tadbir sifatida alohida qayd etilishi nomzodning mazkur yoʻnalishdagi faolligi davom etayotganini anglatadi.

Ilmiy ish bo‘yicha boʻsh paytlarda izlanish olib borishi ham bu davomiylikni to‘ldiradi. U kasbiy majburiyatlari, oilaviy eʼtibori va tadqiqotni bir vaqtning oʻzida rejalashtirishga harakat qiladi. Bu yerda gap tayyor natijalarni daʼvo qilish haqida emas, muntazam o‘rganish va malaka oshirishga yoʻnaltirilgan pozitsiya haqida ketadi. Uning “yetuk kadr bo‘lish” maqsadi ham aynan amaldagi ish, o‘qish va izlanishning istiqboldagi umumiy yoʻnalishini belgilaydi.

Nomzod egizak farzandlar onasi. U boʻsh vaqtida farzandlari bilan ko‘proq vaqt oʻtkazishga va ular bilan shugʻullanishga harakat qilishini aytadi. Bu maʼlumot uning kun tartibida onalik vazifasi alohida o‘rin egallashini ko‘rsatadi. Kasbiy ish, ilmiy izlanish va magistratura bilan bir qatorda bolalar bilan shugʻullanishga intilishi hayotidagi ustuvorliklar muvozanatini ifodalaydi.

Uning bo‘sh vaqtdagi yana bir mashgʻuloti kitob oʻqishdir. Kitobxonlik nomzod hayotida faqat umumiy qiziqish sifatida qolmaganini akademik Oʻtkir Roziqov asaridan keyingi taʼlimiy qaror misolida ko‘rish mumkin. Oʻqigan kitobi uning magistraturadagi yoʻnalishini boshqa soha tomon davom ettirishiga sabab bo‘lgan. Bu holat mutolaa uning uchun fikr yuritish va imkoniyatlarni qayta ko‘rib chiqish manbai bo‘lishi mumkinligini anglatadi.

Boʻsh vaqtini u uch asosiy yoʻnalishda ko‘radi: kitob oʻqish, egizaklari bilan mashgʻulot va ilmiy ishi bo‘yicha izlanish. Ushbu uchlik uning shaxsiy ehtiyojlari, oilaviy masʼuliyati hamda kasbiy rivojlanishini bir-biridan ajratmasdan olib borishga urinayotganini bildiradi. U hordiqni ham, tarbiyani ham, ilmiy tayyorgarlikni ham eʼtibordan chetda qoldirmaslikka harakat qiladi.

Tortinchoqligi haqida aytgan fikri ham uning oilaviy va jamoaviy munosabatlarini tushunishda ahamiyatli. U sokinroq xarakterga ega bo‘lsa-da, odamlar bilan yaxshi chiqishib ketishini bildiradi. Bu xususiyat o‘qituvchi, kotiba va tadqiqotchi sifatidagi turli muhitlarda zarur bo‘ladigan muloqotga nisbatan uning o‘ziga xos yondashuvini anglatadi: u o‘zini balandparvoz taʼriflamaydi, biroq insonlar bilan til topisha olishini aniq qayd etadi.

Uning shukronalik hissi oila va mehnatga qarashini ham to‘ldiradi. Qachondir duo qilgan narsalarini eslash, hozirgi neʼmatlari uchun shukr aytish — kelajakdagi niyatni bugungi imkoniyatlarni qadrlash bilan bogʻlashdir. Bu qarash egizak farzandlariga eʼtibor, o‘qish va ilmiy izlanishga vaqt ajratishga intilish bilan birgalikda uning hayotida sabr va qadrlashning muhim tamoyil ekanini ko‘rsatadi.

Liderlik haqidagi savolga u eng muhim fazilat halollik ekanini aytgan. Bu qisqa javob uning boshqaruv yoki jamoa oldidagi masʼuliyatga qarashini aniq ifodalaydi. Halollikni birinchi mezon sifatida tanlashi natija, mavqe yoki tashqi ko‘rinishdan avval ishonch va vijdon masalasini qo‘yishini ko‘rsatadi. Davlat muassasasidagi ish yuritish vazifasi hamda o‘qituvchilik tajribasida bu fazilatning ahamiyati tabiiy ravishda seziladi.

Nomzodning oʻzini rivojlantirish haqidagi fikri ham eʼtiborlidir: uningcha, o‘zi ko‘proq boshqalardan oʻrganishi kerak. Bu fikr tanlovlar, konferensiyalar, sammit va soha maktabidagi ishtiroklar bilan mazmunan uygʻun. U bunday ishtiroklarni o‘zini tayyor mutaxassis sifatida ko‘rsatish vositasi emas, balki tajriba olish imkoniyati sifatida qabul qilishi mumkin. Kamtarlik va o‘rganishga tayyorlik uning kelajak rejasidagi asosiy ichki tayanchlardan biridir.

Uning kasbiy maqsadi tanlagan yoʻnalishi bo‘yicha yetuk kadr bo‘lishdir. Bu niyat umumiy ibora boʻlib qolmaydi: uning ortida oliy taʼlimdagi bazaviy tayyorgarlik, 2017-yildan boshlangan pedagogik mehnat, mental arifmetika sertifikatlari, chop etilgan maqolalar, tadqiqotchilik maqomi va seysmologiya hamda seysmometriya magistraturasidagi oʻqish turibdi. Maqsad uning egallayotgan turli tajribalarini bir istiqbolga — malakani chuqurlashtirishga yoʻnaltiradi.

Yoshlarga murojaatida u shunday deydi: “Hech kimning hayotiga havas qilib yashamang. Har kimning o‘z sinovi, o‘z vaqti bor. O‘zingizga ishoning, sekin bo‘lsa ham oldinga yuravering — mehnat qilgan odamning kuni albatta keladi.” Ushbu fikr shaxsiy yoʻlni boshqalarning hayoti bilan solishtirishdan voz kechish, o‘z vaqtini kutish va harakatni to‘xtatmaslik gʻoyasiga qurilgan. Undagi “sekin bo‘lsa ham oldinga yuravering” degan chaqiriq tezkor natijadan ko‘ra izchil mehnatni qadrlashni anglatadi.

Uning bugungi faoliyati ana shu maslahat mazmuni bilan uygʻunlashadi: pedagogik kasb, ish yuritish, tadqiqot, magistratura va onalik bir vaqtda davom etayotgan yoʻnalishlardir. U kelajakda yetuk kadr boʻlish niyatini baland daʼvolar bilan emas, oʻrganishga ochiqlik, halollikni qadrlash, ilmiy izlanish va mehnatga ishonch bilan bogʻlaydi. Bu esa uning navbatdagi qadamlari uchun real asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Turgʻunova Zilolaxon Voxidjon qizining tarjimai holi 1995-yil 6-fevralda Chortoq tumanida boshlangan yoʻlning bugun bir necha mazmunli yo‘nalishda davom etayotganini ko‘rsatadi. Namangan davlat universitetidagi matematika tayyorgarligi, 2017-yilda 10-sonli maktabda boshlangan oʻqituvchilik, OʻzMU magistraturasidagi seysmologiya va seysmometriya yoʻnalishi, davlat muassasasidagi ish yurituvchi kotiba lavozimi hamda Namangan davlat pedagogika institutidagi tadqiqotchilik uning tajribasini tashkil etadi.

Uning yoʻlida mental arifmetika sertifikatlari, “7 avlod sammiti”, tanlov va konferensiyalar, chop etilgan maqolalar hamda “Yosh seysmologlar maktabi”dagi ishtirok kabi aniq nuqtalar bor. Bularning barchasi uning o‘rganishga intilishi bilan birga keladi. U o‘zini ko‘proq boshqalardan oʻrganishi kerak deb biladi va liderlikning bosh fazilati sifatida halollikni ko‘rsatadi.

Egizak farzandlari bilan vaqt o‘tkazish, kitob o‘qish va ilmiy ishga eʼtibor berish uning hayotidagi turli masʼuliyatlarning bir-biriga ulanib ketganini anglatadi. U hozirgi neʼmatlari uchun shukr aytadi, kelajakda esa tanlagan yoʻnalishi boʻyicha yetuk kadr bo‘lishni ko‘zlaydi. Uning “sekin bo‘lsa ham oldinga yuravering” degan fikri bugungi izlanishlari va istiqboldagi maqsadini bogʻlaydigan, mehnat hamda sabrga asoslangan real hayotiy mezon bo‘lib qoladi.