Xasan Fayazov Jaxongir o’g’li
Xasan Fayazov Jaxongir o‘g‘li 2009-yil 6-yanvarda Toshkent shahrida tug‘ilgan. U Toshkent shahri, Olmazor tumanida yashaydi. Xasan ALTSUE — Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti akademik litseyida 2024–2026-yillarda tahsil oladi. Uning yo‘nalishi behavioral economicsdir.
U behavioral economicsga qiziqishni iqtisodiyot va psixologiyaning inson qarorlariga qanday ta’sir qilishini tushunishga bo‘lgan qiziqishidan boshlagan. Shu yo‘nalishni mustaqil o‘rganib, Duke University tomonidan taqdim etilgan Coursera’dagi Behavioral Finance kursini sotib olib, o‘rgangan. Kurs davomida prospect theory, loss aversion, anchoring va boshqa behavioral biaslar bilan yaqindan tanishgan.
Xasan keyinchalik bu qiziqishini amaliy faoliyatga aylantirgan. Hozir u behavioral economics, economics va psychology mavzularida 8 tilda maqolalar tayyorlamoqda hamda ularni yoshlar uchun sodda, hayotiy misollar orqali tushuntirishga harakat qilmoqda. Shu bilan birga, behavioral economics bilan bog‘liq tadqiqotlar olib bormoqda. Jumladan, o‘quvchilarning kitob o‘qish o‘rniga sun’iy intellektdan foydalanishiga ta’sir qiluvchi psixologik va xulq-atvor omillarini o‘rganmoqda.
U UNICOM academy asoschisi, C.A.S.E. Research hammuassisi hamda Toshkentdagi American Corner huzuridagi SAT Club asoschisidir. Shuningdek, Research Map tadqiqot klubi asoschisi, Agora debat klubi asoschisi va prezidenti, Econ Mind iqtisodiyot klubi asoschisi va prezidenti hisoblanadi. U “That’s so Econ!”da behavioral economics bo‘yicha kontent muallifi bo‘lib faoliyat yuritadi, bankda amaliyot o‘tagan, ALTSUEda behavioral economics fanidan tutorlik qiladi hamda mustaqil tadqiqotlar olib boradi. Bilimlyning Toshkent shahri bo‘yicha koordinatori sifatida ham faoliyat yuritadi.
Xasanning SAT natijasi 1490, IELTS natijasi 7.0. U matematika bo‘yicha milliy sertifikatdan C, C, C, rus tili bo‘yicha milliy sertifikatdan C+ natijalarini olgan. U suzish bilan 4 yil shug‘ullangan va nemis tilini 9 yil o‘rgangan. Dekabr oyida TMCI’da TEDx spikeri sifatida ishtirok etadi yoki etganligi ko‘rsatilgan, biroq yil aniqlashtirilishi lozim.
Unga eng ko‘p ta’sir qilgan omillardan biri — o‘zidagi overthinking odati. U qaror qabul qilishdan oldin turli variantlarni, “agar shunday bo‘lsa-chi?” degan ehtimollarni va har bir qarorning oqibatlarini uzoq o‘ylab chiqadi. Avvaliga buni kamchilik deb o‘ylagan, ammo keyinchalik inson qarorlarining ortidagi psixologik omillar unga qiziq bo‘la boshlagan. Bu qiziqish uni behavioral economicsga olib kelgan. Hozir u overthinkingni insonlarning risk, noaniqlik va tanlovlarga munosabatini tushunishga yordam beradigan kuzatuv sifatida ko‘radi.
Bo‘sh vaqtida Xasan iqtisodiyot, psixologiya va behavioral economics bo‘yicha kitoblar o‘qiydi, turli maqolalarni ko‘rib chiqadi. Ingliz tilini rivojlantirish uchun inglizcha filmlar va multfilmlar tomosha qiladi. Ba’zan dam olish uchun film yoki multfilm ko‘radi. Bo‘sh vaqtining katta qismini o‘qish, o‘rganish va o‘zini rivojlantirishga sarflaydi.
Uning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish. U lider faqat boshqalarga vazifa beradigan yoki oldinda yuradigan inson emas, deb hisoblaydi. Jamoada muammo yuzaga kelganda lider aybni boshqalardan izlamasdan, avvalo o‘zidan boshlashi va yechim topishga harakat qilishi kerakligini ta’kidlaydi.
Xasanning kelajakdagi eng katta maqsadi — dunyoning kuchli universitetlaridan birida iqtisodiyot va behavioral economics yo‘nalishida chuqur ta’lim olish. Keyinchalik olgan bilim va tajribasini O‘zbekistonga olib kelib, bu yo‘nalishning rivojlanishiga o‘z hissasini qo‘shishni xohlaydi. U yoshlar uchun tadqiqot qilish, xalqaro tajriba orttirish va o‘z g‘oyalarini rivojlantirish imkoniyatlarini ko‘paytirishni istaydi. Kelajakda behavioral economics asosida tadqiqotlar olib borish, yangi loyihalar yaratish va O‘zbekistonda hali yetarlicha rivojlanmagan bu sohada o‘z izini qoldirish uning asosiy maqsadlaridan biridir.
Xasan o‘zidan izlanish, mustaqil o‘rganish va imkoniyat yaratishni o‘rganish mumkin, deb hisoblaydi. U biror mavzuga qiziqsa, faqat o‘qib qo‘yish bilan cheklanmay, uni tadqiq qilishga, boshqalar bilan bo‘lishishga va amalda qo‘llashga harakat qiladi. Behavioral economicsga bo‘lgan qiziqishini kitoblar o‘qish, Coursera orqali o‘rganish, tadqiqotlar olib borish va bir nechta tillarda maqolalar tayyorlash orqali rivojlantirmoqda. U “imkoniyatni kutmasdan, uni o‘zingiz yaratish” fikrini muhim deb biladi.
U haqidagi muhim jihatlardan biri — qiziqishini shunchaki qiziqish sifatida qoldirmasdan, uni real faoliyatga aylantirishga harakat qilishidir. U yangi hamkorlar va spikerlarni izlaydi, tadbirlar va darslar tashkil qiladi. Ba’zan biror loyiha haqida kechqurun fikr keladi va ertasi kuni uni qanday amalga oshirishni o‘ylay boshlaydi.
“Hech kim sizga ‘qila olmaysiz’ demasin.
Imkoniyat topilmasa, o‘zingiz uni yarating.”