Liderlar 1.0 arxivi
AKRAMOV XURSHIDJON XAYOTJONOVICH
Yoshlar yetakchisi | Volontyorlik harakati asoschisi | Xalqaro yoshlar loyihalari ishtirokchisi | “Yil volontyori” sovrindori | Inklyuziv jamiyat va yoshlar imkoniyatlari uchun kurashayotgan ijtimoiy faol

Akramov Xurshidjon Xayotjonovich
Yoshlar yetakchisi | Volontyorlik harakati asoschisi | Xalqaro yoshlar loyihalari ishtirokchisi | “Yil volontyori” sovrindori | Inklyuziv jamiyat va yoshlar imkoniyatlari uchun kurashayotgan ijtimoiy faol
Tug‘ilgan sana: 11-mart, 1994-yil
Tug‘ilgan joy: Farg‘ona viloyati, Qo‘qon shahri
Hozirgi yashash joyi: Farg‘ona viloyati, Qo‘qon shahri
Ta’lim: 2009–2012-yillar — Qo‘qon temir yo‘l transporti kasb-hunar kolleji; 2023-yildan hozirga qadar — Toshkent amaliy fanlar universiteti, Tarix yo‘nalishi, 3-bosqich talabasi
Faoliyati: Yoshlar yetakchiligi, volontyorlik, xalqaro loyihalar, inklyuziv jamiyat rivoji, mahalla yoshlari bilan ishlash
Mehnat faoliyati: 2012–2025-yillar — “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ Qo‘qon mintaqaviy temir yo‘l uzeli unitar korxonasida faoliyat; hududiy yoshlar yetakchilari kengashi koordinatori
Hozirgi faoliyati: 2026-yildan — Yoshlar ishlari agentligi Qo‘qon bo‘limi mahalla yoshlar yetakchisi
Asos solgan tashabbusi: “Qo‘qon volontyorlari harakati”
Hayotiy prinsipi: “Imkoniyatlar topilmaydi, ular yaratiladi.”
Akramov Xurshidjon Xayotjonovich — Qo‘qon shahrida yoshlar yetakchiligi, volontyorlik, xalqaro loyihalar, inklyuziv jamiyat va ijtimoiy tashabbuslar orqali o‘z yo‘lini yaratgan fidoyi insonlardan biridir. U 1994-yil 11-mart kuni Farg‘ona viloyatining Qo‘qon shahrida tavallud topgan. Bugungi kunda ham Qo‘qon shahrida yashab, yoshlar bilan ishlash, volontyorlik harakatini rivojlantirish va ehtiyojmand insonlarga ko‘mak berish yo‘lida faoliyat yuritmoqda.
Xurshidjonning faoliyat yo‘li oddiy mehnatdan, real hayotiy tajribadan, odamlar bilan ishlashdan va jamiyatga foyda keltirish istagidan boshlangan. U 2012-yildan 2025-yilgacha “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ Qo‘qon mintaqaviy temir yo‘l uzeli unitar korxonasida faoliyat yuritgan. Bu yillar unga mehnat intizomi, tizim, mas’uliyat va jamoa bilan ishlash tajribasini berdi. Shu bilan birga, u hududiy yoshlar yetakchilari kengashi koordinatori sifatida yoshlar muammolari, ularning imkoniyatlari va tashabbuslarini yanada yaqindan his qila boshladi.
2026-yildan esa u Yoshlar ishlari agentligi Qo‘qon bo‘limida mahalla yoshlar yetakchisi sifatida faoliyatini davom ettirmoqda. Bu lavozim Xurshidjon uchun shunchaki ish emas — bu jamiyatga xizmat, yoshlar dardini eshitish, ularga yo‘l ko‘rsatish va imkoniyat yaratish mas’uliyatidir.
Karantin davrida boshlangan katta harakat:
Xurshidjonning ijtimoiy faoliyatida 2020-yil alohida burilish nuqtasi bo‘lgan. Kuchli karantin davrida u “Mehr va Saxovat” markaziga ko‘ngilli sifatida yordamga borgan. O‘sha davrda har kuni aholiga oziq-ovqat mahsulotlarini tayyorlab, yetkazish ishlari tashkil qilinar edi.
Avvaliga u oddiy ko‘ngilli sifatida 2–3 kun yordam bergan. Ammo tez orada uning mas’uliyati, tashabbuskorligi va tashkilotchilik qobiliyati ko‘rinib, u markazda tashkilotchi sifatida faol ishlay boshlagan. Ramazon oyida ikki smenada ishlashga to‘g‘ri kelgan paytlar ham bo‘lgan. Lekin charchashga vaqt yo‘q edi — chunki yordamga muhtoj oilalarga oziq-ovqat yetkazish zarur edi.
Ana shu og‘ir, ammo insoniylik eng kuchli ko‘ringan davrda Xurshidjon **“Qo‘qon volontyorlari harakati”**ga asos soldi. Bu tashabbus vaqtinchalik yordam emas, balki davomli ezgulik yo‘liga aylandi. Harakat bugungi kunga qadar faoliyatini davom ettirib kelmoqda.
“Qo‘qon volontyorlari harakati” — ezgulikni tizimga aylantirgan tashabbus:
Xurshidjon asos solgan “Qo‘qon volontyorlari harakati” oddiy ko‘ngillilik guruhidan kengroq ma’noga ega. Bu harakat yoshlarni ezgulik, jamiyatga xizmat, jamoaviy mas’uliyat va insoniylik atrofida birlashtirgan tashabbusdir.
Volontyorlik — insonning ichki madaniyatini ko‘rsatadigan faoliyat. Unda maoshdan ko‘ra ma’no, lavozimdan ko‘ra mas’uliyat, nomdan ko‘ra insoniylik ustun turadi. Xurshidjon aynan shu ruhni yoshlar orasida shakllantirishga harakat qilmoqda.
Uning jamoasi respublikamizda tashkil etilgan ko‘plab xalqaro forum va festivallarda tashkilotchi sifatida faol ishtirok etib kelmoqda. Jumladan, Qo‘qon xalqaro hunarmandlar festivalining 2- va 3-bosqichlari, Qashqadaryodagi Yoshlar turizm qurultoyi, Qo‘qondagi Turkiy tilli yoshlar festivali hamda 100 dan ortiq mahalliy tadbirlarda jamoaviy ishtirok bunga yorqin misoldir.
Bu faoliyatlar Xurshidjonning shaxsiy tashabbusi faqat o‘zi bilan cheklanib qolmay, atrofidagi yoshlarni ham harakatga keltira olganini ko‘rsatadi.
Xalqaro e’tiroflar va volontyorlikdagi yutuqlar:
Xurshidjonning volontyorlik va yoshlar bilan ishlash yo‘lidagi mehnati bir qator muhim e’tiroflar bilan mustahkamlangan. 2023-yilda u UNICEF tomonidan 30 000 AQSH dollari miqdoridagi grantni qo‘lga kiritgan. Bu uning tashabbuslari xalqaro tashkilotlar darajasida ham e’tibor qozonganini ko‘rsatadi.
2023-yilda Qozog‘istonning “Oltin Qanot” jamg‘armasi tomonidan “Eng yaxshi volontyor” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. 2024-yilda esa O‘zbekiston volontyorlari assotsiatsiyasi tomonidan “Yil volontyori” sovrindori bo‘lgan.
Shuningdek, 2024-yilda Sochi shahrida o‘tkazilgan Butunjahon yoshlar festivalida ishtirok etgan. O‘tgan yillar davomida u xorijdagi yoshlarga oid 6 ta turli xalqaro loyihada qatnashgan.
Bu yutuqlar Xurshidjonning volontyorlik faoliyati mahalliy doira bilan cheklanib qolmaganini, balki xalqaro tajriba, hamkorlik va global yoshlar muhitiga ulanib borayotganini ko‘rsatadi.
Yoshlar va inklyuziv jamiyat uchun fidoyilik:
Xurshidjonning faoliyatida eng muhim yo‘nalishlardan biri — yoshlar, ayniqsa nogironligi bo‘lgan yoshlar muammolari bilan ishlashdir. U bunday yoshlarni ochiq jamiyatga olib chiqish, ularga imkoniyat yaratish va inklyuziv muhitni shakllantirishga alohida e’tibor qaratadi.
Inklyuziv jamiyat — bu hech kim chetda qolmaydigan jamiyatdir. Unda insonning jismoniy holati, ijtimoiy sharoiti yoki imkoniyatlari cheklanganligi uning orzulari va jamiyatdagi o‘rniga to‘siq bo‘lmasligi kerak. Xurshidjon ana shu g‘oyani amaliy ishga aylantirishga intilmoqda.
Uning fikricha, yoshlar bilan ishlash faqat tadbir o‘tkazish yoki ro‘yxat tuzish emas. Bu har bir yoshning muammosini ko‘rish, eshitish, tushunish va unga mos imkoniyat yaratishdir. Ayniqsa nogironligi bo‘lgan yoshlarni jamiyatga faol jalb qilish — insoniylik, mas’uliyat va katta yurak talab qiladigan ishdir.
Ehson, mehr va ijtimoiy mas’uliyat:
Xurshidjon va uning jamoasi har hafta ehtiyojmand oilalarga ehsonlar tashkil etadi. Bu uning volontyorlikni faqat katta forum yoki rasmiy tadbirlar bilan cheklamasligini ko‘rsatadi.
Haqiqiy volontyorlik ba’zan eng sokin joyda, eng oddiy ko‘rinishda namoyon bo‘ladi: bir oilaga oziq-ovqat yetkazish, bir bolaga quvonch ulashish, bir nogironligi bo‘lgan yoshga jamiyat eshigini ochish, bir ehtiyojmand insonning ko‘nglini ko‘tarish.
Xurshidjon uchun yordam — bir martalik harakat emas. Bu hayot tarziga aylangan qadriyatdir. U odamlarning lavozimi, ijtimoiy yoki moddiy holatiga qarab emas, balki insoniyligi, rostgo‘yligi va salohiyatiga qarab baho beradi.
Hayotiy falsafasi — imkoniyatni kutmaslik, yaratish:
“Imkoniyatlar topilmaydi, ular yaratiladi.”
Xurshidjon bu fikrga chin dildan ishonadi. Uning nazarida ko‘pchilik qulay vaqtni kutadi, ammo u tayyor bo‘lmagan paytida ham harakat qilishni afzal ko‘radi. Chunki tajriba aynan harakat davomida ortadi.
Bu qarash uning butun hayot yo‘liga mos keladi. Karantin davrida ko‘ngilli sifatida boshlagan faoliyati keyinchalik katta volontyorlik harakatiga aylandi. Oddiy yordam tashabbusi xalqaro e’tiroflar, grantlar, forumlar va yoshlar loyihalarigacha yetib bordi.
Xurshidjon uchun muvaffaqiyat — tayyor sharoitni kutish emas. Muvaffaqiyat — mavjud sharoitda ham yo‘l topish, odamlarni birlashtirish, mas’uliyat olish va imkoniyat yaratishdir.
U yana bir fazilatni o‘zida qadrlaydi: qanday holatda bo‘lmasin, kuchli iroda bilan tabassum qila olish, yiqilganda o‘rnidan turish va yo‘lni davom ettirish. Bu ruh uning ijtimoiy faoliyatida ham, shaxsiy hayotida ham asosiy tayanchlardan biridir.
O‘zini boricha qabul qilish va sahnadagi ishonch:
Xurshidjon o‘ziga bo‘lgan ishonchni, o‘zini boricha yaxshi ko‘rishni va liderlik ruhini shakllantirishda dunyo pop madaniyatidagi mashhur obrazlardan ham ilhom olganini aytadi. Xususan, Lady Gaga shaxsiyati va ijodidagi erkinlik, o‘ziga ishonch va sahnada o‘zligini yashirmaslik unga ta’sir qilgan.
Bu jihat Xurshidjonning dunyoqarashi ochiq, turli manbalardan ilhom ola oladigan va o‘zligini qabul qilishni qadrlaydigan inson ekanini ko‘rsatadi. Chunki haqiqiy lider avvalo o‘zini taniydi, o‘zini qabul qiladi va keyin boshqalarga ham o‘z salohiyatini ko‘rishga yordam beradi.
Uning faoliyatida ham shu ruh seziladi: insonlarni tashqi holatiga qarab emas, ichki salohiyati, insoniyligi va imkoniyatiga qarab baholash.
Bo‘sh vaqt — dam olish va mas’uliyat uyg‘unligi:
Xurshidjon bo‘sh vaqtida dam oladi, oilasi bilan vaqt o‘tkazadi, kitob o‘qiydi. Hozirda “Iblis qayg‘usi” nomli kitobni o‘qishni boshlagan va uni davom ettirmoqda.
Ammo uning bo‘sh vaqti ham ko‘pincha faol o‘tadi. Chunki tashkil etilishi kerak bo‘lgan tadbirlar, yechimini kutayotgan savollar, yoshlar muammolari va jamoaviy tashabbuslar doimo uning e’tiborida bo‘ladi.
Bu holat uning faoliyatini shunchaki ish emas, hayotiy missiya sifatida qabul qilishini ko‘rsatadi. U dam olishni ham, oilaviy vaqtni ham qadrlaydi, ammo jamiyat oldidagi mas’uliyatidan butunlay uzilib ketmaydi.
Liderlik haqidagi qarashi:
“Liderning eng muhim fazilati — ishonch uyg‘ota olish. Lavozim odamni lider qilmaydi. Agar insonlar siz yo‘q paytda ham siz boshlagan ishni davom ettirishsa, demak siz haqiqiy lider bo‘lgansiz. Lider buyruq bermaydi, maqsadga ishontiradi.”
Xurshidjonning liderlik haqidagi bu fikri juda teran. U liderlikni lavozim, unvon yoki rasmiy maqom bilan emas, ishonch uyg‘ota olish qobiliyati bilan o‘lchaydi.
Haqiqiy lider buyruq bermaydi — maqsadga ishontiradi. U odamlarni majburlamaydi — ilhomlantiradi. U o‘zi yo‘q paytda ham davom etadigan tizim yaratadi. Xurshidjonning “Qo‘qon volontyorlari harakati” ham aynan shunday liderlik ruhining natijasidir.
Agar bir tashabbus odamlar qalbida yashab qolsa, agar jamoa uni davom ettirsa, agar yoshlar bir-biriga yordam berishni odatga aylantirsa — bu liderlikning eng katta ko‘rsatkichidir.
Har bir loyihadan keyingi savol:
Xurshidjonning eng katta odatlaridan biri — har bir tadbir yoki loyiha tugagach o‘ziga bitta savol berish:
“Keyingi safar buni qanday qilib bundan ham mukammalroq qilaman?”
Bu savol uning doimiy rivojlanishga bo‘lgan ichki ehtiyojini ko‘rsatadi. Chunki haqiqiy faol inson faqat bajarilgan ish bilan qoniqib qolmaydi. U natijani tahlil qiladi, xatolarni ko‘radi, yaxshilash yo‘llarini izlaydi va keyingi safar yanada kuchliroq bo‘lishga intiladi.
Bu yondashuv Xurshidjonni oddiy tashkilotchidan tizimli fikrlaydigan, o‘z ustida ishlaydigan va jamoasini rivojlantira oladigan yetakchiga aylantirmoqda.
Kelajakdagi maqsadi — ortidan tizim va imkoniyat qoldirish:
Xurshidjonning maqsadi shunchaki muvaffaqiyatli inson bo‘lish emas. U ortidan tizim va imkoniyat qoldirishni xohlaydi. Bu juda muhim farq.
U Qo‘qon shahri va yondosh tumanlarda yoshlar uchun kuchli volontyorlik maktabini shakllantirishni, xalqaro darajadagi loyihalarni amalga oshirishni, shahridagi yoshlarning dunyoqarashini kengaytirishni hamda O‘zbekiston yoshlarining salohiyatini dunyoga namoyon etadigan tashabbuslar yaratishni maqsad qilgan.
Bu maqsad shaxsiy yutuqdan ko‘ra kengroqdir. Chunki tizim qoldirish — insonlardan keyin ham davom etadigan ish yaratish demakdir. Imkoniyat qoldirish — kelajakdagi yoshlar uchun yo‘l ochish demakdir.
Xurshidjonning orzusi — Qo‘qonda volontyorlik madaniyatini yangi bosqichga olib chiqish, yoshlarni xalqaro maydonlarga yaqinlashtirish va ijtimoiy faollikni jamiyat taraqqiyotining real kuchiga aylantirishdir.
Boshqalarga beradigan sabog‘i:
Xurshidjon boshqalar undan sharoitni bahona qilmaslikni o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi. Uning fikricha, har doim ham ideal imkoniyat bo‘lmaydi. Ammo qat’iyat, intizom, mas’uliyat va ishonch bilan oddiy imkoniyatni ham katta natijaga aylantirish mumkin.
Bu fikr uning hayotiy tajribasidan kelib chiqqan. Karantin davridagi ko‘ngillilik, volontyorlik harakatiga asos solish, xalqaro loyihalarda qatnashish, grant yutish, forumlarda ishtirok etish va yoshlar bilan ishlash — bularning barchasi tayyor sharoitdan emas, harakatdan tug‘ilgan natijalardir.
Xurshidjonning yo‘li shuni ko‘rsatadi: inson imkoniyat kutib o‘tirmasa, o‘zi atrofida imkoniyat yaratishni boshlasa, u nafaqat o‘z hayotini, balki boshqalarning hayotini ham o‘zgartirishi mumkin.
Yoshlarga murojaati:
“Hech qachon o‘zingizni boshqalar bilan solishtirmang. Kechagi o‘zingiz bilan bugungi o‘zingizni solishtiring. Hayotda eng katta raqib — bu kechagi siz. Agar har kuni atigi bir foiz yaxshilansangiz, bir yil o‘tib butunlay boshqa inson bo‘lasiz. Esda tuting: sizning kelajagingizni iste’dodingiz emas, har kuni takrorlaydigan odatlaringiz belgilaydi.”
Xurshidjonning bu murojaati bugungi yoshlar uchun juda kuchli hayotiy saboqdir. Chunki ko‘p inson boshqalar bilan solishtirish sabab o‘z yo‘lidan chalg‘iydi. Aslida esa har bir insonning yo‘li, imkoniyati, sinovi va vaqti boshqacha.
Muhimi — kechagi o‘zingdan bugun yaxshiroq bo‘lish. Har kuni bir foiz o‘sish kichikdek tuyulishi mumkin. Ammo davomiy o‘sish insonni mutlaqo yangi darajaga olib chiqadi.
U yana bir muhim fikrni ilgari suradi: odamlarga emas, insonlarga yaxshilik qilish. Bu ibora uning insoniylikka, samimiyatga va ichki qiymatga bergan bahosini ko‘rsatadi. Yaxshilik tashqi ko‘rinish, maqom yoki manfaat uchun emas, insonning qadri uchun qilinishi kerak.
Volontyorlik, ishonch va imkoniyat bilan qurilayotgan yo‘l:
Akramov Xurshidjon Xayotjonovich — Farg‘ona viloyati Qo‘qon shahrida tug‘ilgan, Qo‘qon temir yo‘l transporti kasb-hunar kollejini tamomlagan, Toshkent amaliy fanlar universitetining Tarix yo‘nalishida tahsil olayotgan, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ tizimida uzoq yillar faoliyat yuritgan, hududiy yoshlar yetakchilari kengashi koordinatori bo‘lgan va bugungi kunda mahalla yoshlar yetakchisi sifatida xizmat qilayotgan ijtimoiy faol shaxsdir.
U 2020-yil karantin davrida “Mehr va Saxovat” markazidagi ko‘ngillilik orqali faol volontyorlik yo‘lini boshlagan, keyinchalik “Qo‘qon volontyorlari harakati”ga asos solgan. 2023-yilda UNICEF tomonidan 30 000 AQSH dollari miqdoridagi grantni qo‘lga kiritgan, Qozog‘istonning “Oltin Qanot” jamg‘armasi tomonidan “Eng yaxshi volontyor” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan, 2024-yilda O‘zbekiston volontyorlari assotsiatsiyasining “Yil volontyori” sovrindori bo‘lgan va Sochidagi Butunjahon yoshlar festivalida ishtirok etgan.
Uning jamoasi xalqaro forum va festivallarda, jumladan Qo‘qon xalqaro hunarmandlar festivali, Yoshlar turizm qurultoyi, Turkiy tilli yoshlar festivali va 100 dan ortiq mahalliy tadbirlarda tashkilotchi sifatida qatnashib kelmoqda. Xurshidjon ayniqsa nogironligi bo‘lgan yoshlarni ochiq jamiyatga olib chiqish, ular uchun inklyuziv muhit yaratish va ehtiyojmand oilalarga muntazam yordam tashkil etishga katta e’tibor qaratadi.
Xurshidjon o‘z hayoti bilan bir haqiqatni isbotlamoqda: imkoniyat kutib topilmaydi — u mas’uliyat, qat’iyat, ishonch va harakat bilan yaratiladi.
Bugun u yoshlar yetakchisi, volontyorlik harakati asoschisi, xalqaro loyihalar ishtirokchisi va inklyuziv jamiyat targ‘ibotchisi sifatida shakllangan bo‘lsa, ertaga Qo‘qon va unga yondosh hududlarda kuchli volontyorlik maktabi yaratgan, yoshlarning dunyoqarashini kengaytirgan va O‘zbekiston yoshlarining salohiyatini xalqaro maydonda namoyon etgan yetakchilardan biri sifatida yanada katta natijalarga erishishi mumkin.
Aynan shuning uchun ham Xurshidjonning yo‘li bugungi yoshlarga shuni eslatadi: lavozim insonni lider qilmaydi; odamlar ishonib davom ettiradigan ish, yaratilgan imkoniyat va ortda qoladigan tizim haqiqiy liderlikning eng yorqin belgisidir.
