XOLTOYEVA MARJONA ALISHER QIZI

Xoltoyeva Marjona Alisher qizi

Ijodkor | Jurnalistika yo‘nalishi talabasi | “Tabiatga oshno bu qalb” she’riy to‘plami muallifi | Erkin Vohidov nomidagi ijod maktabi bitiruvchisi | Adabiyot va samimiyat bilan ulg‘ayayotgan yosh qalam sohibasi

Tug‘ilgan sana: 12-yanvar, 2007-yil

Tug‘ilgan joy: Farg‘ona viloyati, Farg‘ona tumani

Hozirgi yashash joyi: Toshkent shahri

Ta’lim: Erkin Vohidov nomidagi ijod maktabi bitiruvchisi

Hozirgi ta’limi: O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti talabasi

Faoliyat yo‘nalishi: Jurnalistika, ijod, she’riyat, hikoyachilik va yoshlar tashabbuslari

Xoltoyeva Marjona Alisher qizi — ijod, adabiyot, jurnalistika, badiiy tafakkur va samimiyatni hayotining ajralmas qismiga aylantirgan yosh qalam sohibalaridan biridir. U bugungi kunda O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat institutida tahsil olib, jurnalistika sohasida o‘z faoliyatini davom ettirish bilan birga, she’r va hikoyalar yozish orqali adabiyot maydonida ham o‘z ovozini shakllantirib bormoqda.

Farg‘ona viloyatida tug‘ilib voyaga yetgan Marjona ijodga juda erta oshno bo‘lgan. Uning aytishicha, faoliyati boshlang‘ich sinflardanoq boshlangan. Bu esa uning qalbida so‘zga, kitobga, she’rga va hayotni badiiy ko‘rishga bo‘lgan qiziqish bolalikdan shakllanganini ko‘rsatadi.

Marjona uchun ijod — shunchaki she’r yoki hikoya yozish emas. Ijod — inson qalbini tinglash, tabiat bilan suhbatlashish, hayotdagi og‘riq va quvonchlarni so‘zga aylantirish, o‘quvchi qalbiga samimiy yetib borish san’atidir. U o‘z ijodida adabiyotga mehr, tabiatga yaqinlik, insoniylik va hayotga umid bilan qarash tuyg‘ularini uyg‘unlashtirishga intiladi.

Ijod maktabidan boshlangan adabiy yo‘l:

Marjonaning shakllanishida Erkin Vohidov nomidagi ijod maktabining o‘rni alohida. Bu maskan unga nafaqat bilim, balki ijodiy muhit, so‘zga mas’uliyat, badiiy tafakkur va adabiy tarbiya berdi.

Ijod maktabi — oddiy ta’lim dargohi emas. Bu yerda yosh qalblar fikrlashni, kuzatishni, so‘z tanlashni, hisni ifodalashni va milliy adabiyotga hurmat bilan qarashni o‘rganadi. Marjona ham ana shu muhitda o‘zining ijodiy qobiliyatini charxladi, adabiyotga bo‘lgan mehrini mustahkamladi va kelajakdagi yo‘lini yanada aniqroq ko‘ra boshladi.

Bugun u O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat institutida tahsil olib, jurnalistika sohasi orqali ijodiy fikrini kengroq maydonga olib chiqishni maqsad qilmoqda. Jurnalistika va adabiyot uning hayotida bir-birini to‘ldiradi: jurnalistika unga hayotni ko‘rish, voqelikni anglash va jamiyat bilan muloqot qilishni o‘rgatsa, adabiyot unga qalbni tinglash, hisni so‘zga aylantirish va inson ruhiyatiga kirib borish imkonini beradi.

Bobodan meros kitoblar va adabiyotga mehr:

Marjonaning ijod va ilmga qiziqishida bobosining xizmatlari katta. U bolaligidan uylarida bobosining eski kitoblari, ranglari o‘chib borayotgan gazetalari ko‘pligini ko‘rib ulg‘aygan. Bobosi ularni doimo varaqlab, ko‘p narsalarni yoddan bilgan. Ana shu muhit Marjonaning qalbida kitobga, adabiyotga va badiiy so‘zga bo‘lgan mehrni uyg‘otgan.

Ba’zan bir uyda turgan eski kitoblar ham inson taqdiriga ta’sir qiladi. Chang bosgan sahifalar, sarg‘aygan gazeta varaqlari, avloddan avlodga o‘tgan kitoblar — bularning barchasi yosh qalbda adabiyotga nisbatan sirli bir muhabbat uyg‘otadi.

Marjona uchun bobosining kitoblari oddiy buyumlar emas edi. Ular uning ijodga kirib kelishidagi birinchi eshiklar, hayotga badiiy qarashni o‘rgatgan jim ustozlar edi. Onasining qo‘llab-quvvatlashi esa bu yo‘lda unga ruhiy tayanch bo‘ldi.

“Tabiatga oshno bu qalb” — ilk ijodiy parvoz:

Marjonaning muhim ijodiy yutuqlaridan biri — 2022-yilda “Tabiatga oshno bu qalb” nomli she’riy to‘plamining nashrdan chiqqanidir. Bu kitob uning yosh ijodkor sifatidagi ilk jiddiy qadamlaridan biri bo‘lib, qalbidagi tuyg‘ular, tabiatga mehr va badiiy izlanishlarining mahsuli sifatida ahamiyatlidir.

She’riy to‘plam muallifi bo‘lish yosh ijodkor uchun katta mas’uliyat. Chunki kitob — shunchaki sahifalar yig‘indisi emas. Bu — ijodkorning qalbi, kechinmalari, kuzatuvlari, orzulari va hayotga bo‘lgan munosabatining ifodasidir.

“Tabiatga oshno bu qalb” nomining o‘zi ham Marjonaning ichki dunyosini ochib beradi. U tabiat bilan yaqinlikni, go‘zallikni his qilishni, inson qalbidagi sokinlik va ohangni qadrlaydi. Tabiat unga ilhom beradi, qalbini tozalaydi va ijodiga ruh bag‘ishlaydi.

Yutuqlar va e’tiroflar:

Marjona “O‘zbekiston iftixori” ko‘krak nishoniga sazovor bo‘lgan. Bu e’tirof uning yosh bo‘lishiga qaramay, ijodiy va ijtimoiy faoliyatda o‘zini namoyon eta olganini ko‘rsatadi.

U ona tili va adabiyot, tarix hamda ingliz tili fanlaridan milliy sertifikatlarga ega. Bu natijalar uning adabiyot, milliy tafakkur, tarixiy dunyoqarash va xorijiy til bilimlariga jiddiy yondashishini bildiradi. Ijodkor uchun ona tili va adabiyot — asosiy poydevor. Tarix — badiiy tafakkurni chuqurlashtiradigan xotira. Ingliz tili esa dunyo adabiyoti va xalqaro tajribaga yo‘l ochadigan vositadir.

Marjona Besh tashabbus doirasida o‘tkazilgan “Mushoira” tanlovining viloyat bosqichi hamda bir nechta ijodiy tanlovlar g‘olibi va sovrindori bo‘lgan. Bu uning she’riyat maydonida faol ishtirok etayotganini, o‘z so‘zini aytishga intilayotganini va badiiy ifoda borasida tajriba orttirib borayotganini ko‘rsatadi.

Shuningdek, u Farg‘ona yoshlar sammitining tashkilotchisi sifatida ham faoliyat olib borgan. Bu esa uning faqat ijod bilan cheklanib qolmay, yoshlar muhitida tashabbuskorlik, tashkilotchilik va ijtimoiy faollik ko‘rsatayotganini bildiradi.

Jurnalistika va ijod uyg‘unligi:

Marjona jurnalistika sohasida faoliyat yuritishni tanlagan. Shu bilan birga, she’r va hikoyalar yozadi. Bu ikki yo‘nalish uning shaxsiyatida bir-birini boyitadi.

Jurnalistika unga jamiyatni ko‘rishni, odamlar hayotini anglashni, voqealar ortidagi sabablarni tushunishni va fikrni aniq yetkazishni o‘rgatadi. Ijod esa unga voqelikni qalb ko‘zi bilan ko‘rish, insoniy kechinmalarni his qilish va so‘zga badiiy rang berish imkonini beradi.

Kelajakda kuchli jurnalist va ijodkor bo‘lish uchun aynan mana shu ikki qobiliyat zarur: haqiqatni ko‘ra olish va uni ta’sirli ifoda eta olish. Marjona shu yo‘lda izlanmoqda.

Hayotiy shiori va ichki matonati:

“Yiqitgan g‘olib emas, yiqilsa ham o‘rnidan turishga harakat qilgan mutlaq g‘olibdir.”

Marjonaning bu hayotiy shiori uning hayotga bo‘lgan qarashini juda aniq ifodalaydi. U g‘oliblikni hech qachon yiqilmaslikda emas, balki yiqilgandan keyin yana turishga jur’at topishda ko‘radi.

Ijod yo‘lida ham, hayotda ham inson turli sinovlarga duch keladi. Ba’zan tanqid, ba’zan tushunilmaslik, ba’zan ichki charchoq, ba’zan esa mag‘lubiyat bo‘ladi. Ammo haqiqiy kuch — ana shu holatlardan keyin ham yo‘lni davom ettirishda.

Marjona uchun yiqilish yakun emas. Bu — qayta turish, o‘zini sinash va yana kuchliroq bo‘lish imkonidir.

Bo‘sh vaqt — tabiat va yangi manzillar bilan:

Marjona bo‘sh vaqtida tabiat bilan hamnafas bo‘lishni, yangi joylarga borishni yoqtiradi. Bu uning ijodiy ruhiga juda mos. Chunki tabiat ijodkor qalbi uchun eng katta ilhom manbalaridan biridir.

Yangi joylarga borish esa dunyoqarashni kengaytiradi. Har bir yangi manzil yangi taassurot, yangi obraz, yangi fikr va yangi ijodiy turtki beradi. Marjona tabiatdan sokinlik, manzaralardan ilhom, sayohatdan esa yangi hislar oladi.

Bu jihat uning she’riy to‘plami nomi bilan ham uyg‘un: uning qalbi tabiatga oshno, so‘zi esa ana shu oshnolikdan kuch oladi.

Liderlik — samimiyatni yo‘qotmasdan oldinga yurish:

Marjonaning fikricha, hayotda nima bo‘lishidan qat’i nazar, ortga qarab bir kulib qo‘ygan holda oldinga harakatlanish va samimiylikni yo‘qotmaslik kerak.

Bu qarash uning liderlik falsafasini ham ochib beradi. Uning nazarida haqiqiy yetakchi qiyinchiliklar oldida qattiqlashib, qalbini sovutib qo‘ymaydi. Aksincha, u sinovlardan o‘tganidan keyin ham samimiy qoladi, odamiyligini asraydi va oldinga yurishda davom etadi.

Samimiyat ijodkor uchun ham, lider uchun ham eng muhim fazilatlardan biridir. Chunki so‘z samimiy bo‘lmasa, o‘quvchi qalbiga yetib bormaydi. Yetakchi samimiy bo‘lmasa, odamlar unga ishonmaydi.

Kelajak sari — jahon adabiyoti bilan tenglashadigan asarlar orzusi:

Marjonaning kelajakdagi eng katta maqsadi — jahon adabiyoti bilan tenglasha oladigan asarlar yozishdir. Bu orzu uning ijodga bo‘lgan munosabati qanchalik jiddiy ekanini ko‘rsatadi.

Jahon adabiyoti bilan tenglashadigan asar yozish uchun faqat iste’dod yetarli emas. Buning uchun ko‘p o‘qish, chuqur kuzatish, inson ruhiyatini anglash, til ustida ishlash, milliy ildizni his qilish va universal mavzularni badiiy ifoda eta olish zarur.

Marjona bu yo‘lga allaqachon kirgan: u ijod maktabida tahsil olgan, she’riy to‘plam nashr ettirgan, adabiy tanlovlarda qatnashgan, milliy sertifikatlarga ega va jurnalistika yo‘nalishida o‘qimoqda. Bularning barchasi uning katta ijodiy orzulari uchun poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

Boshqalarga o‘rnak bo‘ladigan jihati:

Marjona boshqalar undan adabiyotni sevishni o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi. Bu juda go‘zal va muhim fikr.

Adabiyotni sevish — faqat kitob o‘qish emas. Bu — insonni tushunish, hayotga teran qarash, tilni qadrlash, go‘zallikni his qilish va qalbni tarbiyalashdir. Adabiyot insonni muloyim qiladi, fikrini kengaytiradi va dunyoga boshqacha nazar bilan qarashga o‘rgatadi.

Marjonaning o‘zi ham adabiyot orqali shakllanayotgan, so‘z orqali o‘zini anglayotgan va boshqalarni ham kitobga, ijodga yaqinlashtirishni istaydigan yosh ijodkordir.

Yoshlar uchun aytadigan so‘zi:

Marjona yoshlarga doimo to‘g‘riga qarab harakatlanishni, aslo va hech qachon yiqilishdan yoki mag‘lub bo‘lishdan qo‘rqmaslikni maslahat beradi.

“Yiqilishdan qo‘rqmang. Muhimi — yana turishga jur’at topish.”

Bu fikr uning hayotiy shiori bilan uyg‘un. Chunki insonni mag‘lub qiladigan narsa yiqilish emas, qayta turishdan voz kechishdir.

Xoltoyeva Marjona Alisher qizi o‘z hayoti bilan bitta haqiqatni ko‘rsatmoqda: adabiyotga oshno qalb hech qachon sukutda qolmaydi — u bir kun albatta o‘z so‘zini aytadi.

U bugun Erkin Vohidov nomidagi ijod maktabi bitiruvchisi, O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti talabasi, “Tabiatga oshno bu qalb” she’riy to‘plami muallifi, “O‘zbekiston iftixori” ko‘krak nishoni sohibasi, “Mushoira” tanlovi viloyat bosqichi g‘olibi va Farg‘ona yoshlar sammiti tashkilotchisi sifatida o‘zini namoyon etayotgan yosh ijodkordir.

Aynan shuning uchun ham Marjona o‘zini faqat talaba yoki yosh ijodkor sifatida emas, balki adabiyot, jurnalistika, tabiat, samimiyat va qat’iyatni birlashtirib, kelajakda jahon adabiyoti bilan tenglasha oladigan asarlar yaratishni maqsad qilgan yangi avlod qalam sohibasi sifatida namoyon etmoqda.