Liderlar 1.0 arxivi
MAXMUDOVA FARIDA MA’MURJON QIZI
Bo‘lajak dasturchi | Yosh jurnalist | Kitobxon | Xalqaro delegat | Ko‘ngilli va faol yosh

Maxmudova Farida Ma’murjon qizi
Bo‘lajak dasturchi | Yosh jurnalist | Kitobxon | Xalqaro delegat | Ko‘ngilli va faol yosh
Tug‘ilgan sana: 2009-yil 13-may
Tug‘ilgan joy: Navoiy viloyati, Karmana tumani
Ta’lim bosqichi: 11-sinf o‘quvchisi
Tanlagan sohasi: Dasturlash va axborot texnologiyalari
Qo‘shimcha faoliyati: Jurnalistika, boshlovchilik, volontyorlik va ijod
Til sertifikatlari: Ona tilidan B+, ingliz tilidan B2
Qiziqishlari: Dasturlash, kitob mutolaasi, jurnalistika, xorijiy tillar, rassomchilik va musiqa
Hayotiy maqsadi: Xorijda sifatli ta’lim olib, o‘z bilim va tajribalarini O‘zbekiston yoshlariga ulashish
Shiori: “Bilim — sen bilan umr bo‘yi qoladigan yagona boylik. Uni hech kim o‘g‘irlay olmaydi, hech qanday sinov uni sendan tortib ololmaydi.”
Maxmudova Farida Ma’murjon qizi — yosh bo‘lishiga qaramay, axborot texnologiyalari, jurnalistika, kitobxonlik, xorijiy tillar, volontyorlik va ijod kabi bir-biridan farqli yo‘nalishlarni o‘z hayotida uyg‘unlashtira olgan shijoatli va maqsadli yoshlardan biridir.
Uning hayot yo‘li faqat bitta sohaga bog‘lanib qolmagan. Farida aniq fanlarga qiziqadi, dasturlashni kelajak kasbi sifatida tanlagan, shu bilan birga san’at, jurnalistika, nutq, musiqa va rassomchilik yo‘nalishlarida ham o‘z qobiliyatlarini namoyon etib kelmoqda.
U 6-sinfdan boshlab teleko‘rsatuvlarda boshlovchilik qilib, jurnalistika bo‘yicha uch yillik amaliy tajriba orttirgan. Dasturlashga oid tanlov va kurslarda qatnashgan, respublika bosqichigacha yetib borgan, xakatonda faxrli o‘rin olgan, yuzdan ortiq kitob mutolaa qilgan va xalqaro tadbir delegati sifatida tanlangan.
Faridaning asosiy kuchi uning allaqachon ko‘plab yo‘nalishlarda natija ko‘rsatganida emas. Uning kuchi — har bir yangi imkoniyatni o‘rganish, xato qilishdan qo‘rqmaslik va biror natijaga erishmaguncha harakatdan to‘xtamaslik qobiliyatidadir.
“Maqsadlaringiz uchun hamma narsadan keching, ammo nimadir uchun maqsadingizdan zinhor kechmang.”
Bu fikr Faridaning hayotiy qarashlarini yaqqol ifodalaydi. U maqsadni shunchaki orzu yoki vaqtinchalik istak deb emas, insonni oldinga boshlaydigan umid, yo‘nalish va ichki kuch sifatida qabul qiladi.
Karmanadan katta maqsadlar sari
Farida 2009-yil 13-may kuni Navoiy viloyatining Karmana tumanida tug‘ilgan.
U bugungi kunda umumiy o‘rta ta’lim maktabining 11-sinfida tahsil olmoqda. Maktab davrida Farida o‘zini faqat darslikdagi bilimlar bilan cheklab qo‘ymadi. U turli fanlar, tanlovlar, loyihalar, ko‘rsatuvlar va jamoatchilik faoliyatida o‘z imkoniyatlarini sinab ko‘rdi.
Yoshligidan bir nechta sohaga qiziqqani uning shaxs sifatida kengroq shakllanishiga yordam berdi. U ba’zan aniq fanlar bilan shug‘ullansa, boshqa paytda sahna, televideniye, ijod yoki kitob mutolaasiga vaqt ajratdi.
Faridaning fikricha, yosh inson qaysi sohaga qobiliyati borligini bilishi uchun avvalo turli imkoniyatlarni sinab ko‘rishi kerak. Birinchi urinishdayoq mukammal natija ko‘rsatmaslik yoki xato qilish esa tabiiy jarayondir.
Uning hayotida ham ayrim natijalar darhol qo‘lga kiritilmagan. Farida muvaffaqiyatga ba’zan xato qilish, o‘sha xatolarni tahlil etish va ulardan to‘g‘ri xulosa chiqarish orqali erishgan.
Bu jarayonda ota-onasining qo‘llab-quvvatlashi katta ahamiyat kasb etdi. Ular Faridaning turli sohalarda o‘zini sinab ko‘rishiga to‘sqinlik qilmagan, aksincha, uning qiziqishlari va qobiliyatlarini topishi uchun imkoniyat yaratgan.
Ana shu ishonch Faridaning kelajakdagi maqsadlariga qo‘yilgan eng mustahkam poydevorlardan biriga aylandi.
Dasturlash — tanlangan kelajak yo‘li
Farida o‘zining kelajak kasbi sifatida dasturlash sohasini tanlagan.
Axborot texnologiyalari uning uchun faqat kompyuter yoki mobil qurilmalardan foydalanish emas. Dasturlash — muammoni tahlil qilish, unga mantiqiy yechim topish va g‘oyani amaliy mahsulotga aylantirish imkonini beradigan katta sohadir.
Bugungi dunyoda dasturchilar ta’lim, tibbiyot, bank, transport, ekologiya, davlat boshqaruvi va kundalik hayotning ko‘plab yo‘nalishlari uchun raqamli yechimlar yaratmoqda. Farida ham kelajakda ana shunday zamonaviy va foydali loyihalar ustida ishlaydigan mutaxassis bo‘lishni maqsad qiladi.
U IT va dasturlash bo‘yicha maxsus kurslarni tamomlagan. Shuningdek, “Besh million dasturchi” loyihasi doirasidagi ta’lim kursini ham yakunlagan.
Kurslar davomida olgan bilimlari unga dasturlashning asosiy tushunchalari, texnologiyalar bilan ishlash va raqamli muammolarga yangicha qarash imkonini berdi.
Farida dasturlashni o‘rganishda faqat nazariya bilan cheklanib qolmaydi. U o‘z bilimini sinab ko‘rish, yangi loyihalarda qatnashish va amaliy tajriba orttirishga intiladi.
Uning fikricha, IT sohasida muvaffaqiyatga erishish uchun inson doimo yangiliklarni kuzatishi kerak. Chunki dasturlash tillari, texnologiyalar, vositalar va ish usullari tez sur’atlarda rivojlanadi.
Bugun o‘rganilgan bilim ertaga yangi bilimlar bilan boyitilmasa, mutaxassis zamondan ortda qolishi mumkin. Shu sababli Farida dasturlashni bir marta o‘rganib tugatiladigan yo‘nalish emas, balki doimiy rivojlanishni talab qiladigan hayotiy jarayon deb biladi.
ICT4GIRLS — respublika bosqichigacha yetgan ishtirok
Faridaning axborot texnologiyalari sohasidagi muhim natijalaridan biri — ICT4GIRLS tanlovining respublika bosqichida ishtirok etganidir.
Bu ishtirok uning ITga qiziqishi va o‘rganayotgan bilimlarini tanlov muhitida sinab ko‘rishga tayyor ekanini ko‘rsatadi.
Respublika bosqichiga chiqish yosh ishtirokchidan tayyorgarlik, bilim, tashabbus va o‘z g‘oyasiga ishonchni talab qiladi. Bunday tanlovlar nafaqat g‘oliblik, balki boshqa yosh dasturchilar bilan tajriba almashish, yangi texnologiyalar bilan tanishish va o‘z imkoniyatlarini baholash uchun ham katta maktab hisoblanadi.
Farida mazkur tanlovda qatnashish orqali IT sohasida qizlarning ham katta natijalarga erisha olishini o‘z faoliyati bilan namoyon etdi.
Uningcha, texnologiya sohasi insonlarni jinsi, yashash hududi yoki yoshiga qarab ajratmaydi. Bu yo‘nalishda asosiy mezon — bilim, mantiq, mehnat va yangilik yaratishga bo‘lgan intilishdir.
Farida kelajakda ham axborot texnologiyalariga oid respublika va xalqaro tanlovlarda qatnashib, o‘z bilimlarini yanada yuqori bosqichlarda sinab ko‘rishni maqsad qiladi.
IT GIRLS HACKATHON 2024 — faxrli uchinchi o‘rin
Faridaning dasturlash yo‘nalishidagi e’tiborga molik yutuqlaridan yana biri — IT GIRLS HACKATHON 2024 musobaqasida faxrli uchinchi o‘rinni qo‘lga kiritganidir.
Xakaton oddiy bilim sinovi emas. Unda ishtirokchilar cheklangan vaqt ichida muammoni o‘rganishi, g‘oya ishlab chiqishi, jamoa bilan ishlashi va amaliy yechim taqdim etishi kerak bo‘ladi.
Bunday musobaqalarda dasturlash ko‘nikmasidan tashqari tez fikrlash, vaqtni boshqarish, jamoaviy qaror qabul qilish, g‘oyani himoya qilish va bosim ostida ishlash qobiliyati ham sinovdan o‘tadi.
Faridaning uchinchi o‘ringa sazovor bo‘lishi uning nafaqat nazariy bilimga, balki amaliy fikrlash va natija ko‘rsatish salohiyatiga ham ega ekanini anglatadi.
U bu yutuqni yakuniy marrasi deb hisoblamaydi. Aksincha, u xakaton tajribasini yanada katta loyihalar, yangi jamoalar va xalqaro texnologik maydonlarga tayyorgarlik sifatida qabul qiladi.
Farida uchun har bir tanlov g‘oliblik yoki mag‘lubiyat bilan tugaydigan alohida voqea emas. Har bir ishtirok uning bilimiga yangi tajriba, xarakteriga esa yangi qat’iyat qo‘shadi.
Jurnalistika sari erta boshlangan qadamlar
Faridaning faoliyati faqat dasturlash bilan cheklanmaydi. U yosh jurnalist sifatida ham muhim tajribaga ega.
U 6-sinfdan boshlab ko‘rsatuvlarda boshlovchilik qilgan va jurnalistika yo‘nalishida uch yillik amaliy tajriba orttirgan.
Yoshligidan kamera qarshisida chiqish qilish Faridadan nutq ustida ishlash, fikrni ravon ifodalash, auditoriya bilan aloqa o‘rnatish va o‘z hayajonini boshqarishni talab qilgan.
Boshlovchilik tashqaridan oddiy va quvonchli faoliyatdek ko‘rinishi mumkin. Aslida esa har bir ko‘rsatuv ortida tayyorgarlik, matn bilan ishlash, mavzuni o‘rganish, mehmonlar bilan muloqot qilish va tomoshabinga mazmunli axborot yetkazish mas’uliyati turadi.
Farida jurnalistikadagi tajribasi orqali sahnada yoki kamera qarshisida o‘zini tutish, savollar berish, suhbatdoshni tinglash va axborotni tushunarli ifodalash ko‘nikmalarini shakllantirdi.
Bu tajribalar uning kelajakdagi dasturchilik faoliyati uchun ham foydali bo‘lishi mumkin. Chunki zamonaviy mutaxassis faqat texnik bilimga ega bo‘lish bilan cheklanmaydi. U o‘z g‘oyasini tushuntira olishi, jamoa bilan ishlashi va yaratgan mahsulotining ahamiyatini auditoriyaga yetkazishi kerak.
Faridaning jurnalistik tajribasi uning ana shu kommunikativ jihatini kuchaytirib bormoqda.
“Zukko kitobxon” ko‘rsatuvidagi boshlovchilik
Farida Navoiyda tashkil etilgan “Zukko kitobxon” nomli ko‘rsatuvda boshlovchilik qilgan.
Kitobxonlikka bag‘ishlangan ko‘rsatuvda faoliyat olib borishi uning hayotidagi ikki muhim qiziqish — jurnalistika va mutolaani birlashtirdi.
Farida kitob haqida shunchaki tayyor matnni o‘qib bermadi. U asarlar, mualliflar, kitobxonlarning fikri va mutolaaning inson hayotidagi ahamiyati haqida suhbat yuritish imkoniga ega bo‘ldi.
Ko‘rsatuvdagi faoliyat uning nutq madaniyatini, auditoriya bilan ishlash qobiliyatini va kitoblar haqidagi fikrlarini shakllantirishiga xizmat qildi.
Farida uchun “Zukko kitobxon” oddiy boshlovchilik tajribasidan ko‘ra kengroq ma’noga ega. Ushbu loyiha orqali u yoshlarni kitob o‘qishga qiziqtirish, bilim olishni targ‘ib qilish va mutolaa madaniyatini rivojlantirishga o‘z hissasini qo‘shdi.
Uning fikricha, yoshlar orasida kitobxonlikni rivojlantirish uchun faqat “kitob o‘qing” deyish yetarli emas. Kitobning inson tafakkuriga, nutqiga va kelajagiga qanday ta’sir ko‘rsatishini qiziqarli va zamonaviy shaklda ko‘rsata olish kerak.
Farida kelajakda yozishni rejalashtirayotgan kitobi orqali ham ana shu maqsadga xizmat qilishni istaydi.
Yuzdan ortiq kitob — yuzdan ortiq yangi dunyo
Farida bugungi kungacha yuzdan ortiq kitob mutolaa qilgan.
Uning uchun har bir kitob shunchaki sahifalar to‘plami emas. Har bir asar boshqa insonning hayoti, g‘oyasi, tajribasi va dunyoqarashiga ochilgan yangi eshikdir.
Farida bo‘sh vaqtining asosiy qismini kitob mutolaasi bilan o‘tkazadi. U bir oy davomida kamida uchta kitob o‘qib tugatishga harakat qiladi.
Bu odat undan intizom, vaqtni to‘g‘ri taqsimlash va mutolaaga jiddiy munosabatda bo‘lishni talab qiladi.
Muntazam kitob o‘qish Faridaning lug‘at boyligini oshirish, yozma va og‘zaki nutqini rivojlantirish, insonlarni chuqurroq tushunish va turli vaziyatlarga kengroq nuqtai nazardan qarashiga yordam bermoqda.
Badiiy asarlar uning tasavvurini boyitsa, ilmiy va ommabop kitoblar yangi bilimlar beradi. Biografik asarlar esa mashhur insonlarning muvaffaqiyat ortidagi mehnati va sinovlarini tushunishga yordam beradi.
Farida kitobni inson bilan umr bo‘yi qoladigan ma’naviy boylik deb biladi.
“Bilim — sen bilan umr bo‘yi qoladigan yagona boylik. Uni hech kim o‘g‘irlay olmaydi, hech qanday sinov uni sendan tortib ololmaydi.”
Uningcha, moddiy boylik yo‘qolishi, sharoit o‘zgarishi yoki insonning oldida turli to‘siqlar paydo bo‘lishi mumkin. Ammo chin dildan o‘zlashtirilgan bilim insonning fikrlashida, qarorlarida va hayotga munosabatida saqlanib qoladi.
Ona tili va ingliz tilidagi natijalar
Farida ta’lim jarayonida tillarni o‘rganishga ham katta e’tibor qaratadi.
U ona tilidan B+ darajadagi sertifikat, ingliz tilidan esa B2 darajadagi sertifikatga ega.
Ona tilini chuqur bilish uning jurnalistik faoliyati, esse yozishi, boshlovchilik va kelajakdagi kitob yaratish rejalari uchun muhim poydevor hisoblanadi.
Fikrni to‘g‘ri, ta’sirchan va mazmunli ifodalash uchun inson avvalo o‘z ona tilining imkoniyatlarini chuqur o‘rganishi zarur.
Faridaning turli esse tanlovlarida faxrli birinchi, ikkinchi va uchinchi o‘rinlarni qo‘lga kiritib kelgani ham uning til, tafakkur va yozma nutq borasidagi qobiliyatini ko‘rsatadi.
Ingliz tilidan B2 darajaga ega bo‘lishi esa unga xalqaro manbalar, xorijiy ta’lim dasturlari va texnologiyalarga oid resurslardan foydalanish imkonini beradi.
Axborot texnologiyalari sohasidagi katta hajmdagi bilim va hujjatlarning ingliz tilida ekanini hisobga olganda, bu ko‘nikma uning kelajakdagi kasbiy faoliyatida alohida ahamiyat kasb etadi.
Farida ingliz tili darajasini yanada oshirish, xalqaro muhitda erkin ta’lim olish va xorijiy mutaxassislar bilan muloqot qila olishni maqsad qilgan.
Fransuz tilini o‘rganish — yangi ufqlar sari
Farida ingliz tili bilan cheklanib qolmasdan, hozirda fransuz tilini ham o‘rganmoqda.
Yangi til o‘rganish uning uchun faqat yangi so‘zlarni yodlash emas. Har bir til orqali yangi madaniyat, tarix va dunyoqarash bilan tanishish mumkin.
Fransuz tilini o‘rganishi Faridaning xalqaro ta’lim va sayohat imkoniyatlarini kengaytirishi, xorijiy adabiyotlar bilan yaqindan tanishishiga yordam berishi mumkin.
Til o‘rganish sabr va muntazamlikni talab qiladi. Bir necha kunlik kuchli tayyorgarlikdan ko‘ra, har kuni kichik bo‘lsa ham yangi bilim olish ko‘proq natija beradi.
Farida ham ushbu jarayonda doimiylikka e’tibor qaratadi. U yangi so‘zlar o‘rganish, matnlarni tushunish, tinglab anglash va nutq ko‘nikmalarini shakllantirishga harakat qiladi.
Uning kelajakdagi Italiyada ta’lim olish maqsadini hisobga olganda, xorijiy tillarga bo‘lgan qiziqishi uning dunyo bilan ochiq muloqot qilishga tayyorlanayotganini ko‘rsatadi.
Istanbul xalqaro Model BMT delegati
Faridaning xalqaro faoliyatidagi muhim bosqichlardan biri — Turkiyaning Istanbul shahrida o‘tkaziladigan Istanbul xalqaro Model Birlashgan Millatlar Tashkiloti tadbiriga delegat etib saylanganidir.
Model BMT tadbirlari yosh ishtirokchilarga xalqaro munosabatlar, diplomatiya, dunyodagi global muammolar va muzokara jarayonlarini amaliy shaklda o‘rganish imkonini beradi.
Delegatlar ma’lum bir davlat yoki tashkilot pozitsiyasini o‘rganib, xalqaro masalalar yuzasidan fikr yuritadi, munozaralarda qatnashadi va umumiy qarorlar ishlab chiqishga harakat qiladi.
Bunday tadbirda qatnashish ishtirokchidan xorijiy til bilimi, nutq, tahliliy fikrlash, mas’uliyat va xalqaro mavzularga qiziqishni talab qiladi.
Faridaning delegat sifatida tanlanishi uning bilim, faoliyat va kommunikativ qobiliyatlari xalqaro darajadagi imkoniyatlar uchun ham munosib ekanini ko‘rsatadi.
Istanbuldagi tadbir uning dunyoqarashini kengaytirishi, turli davlatlardan kelgan faol yoshlar bilan muloqot qilishiga va yangi do‘stlar orttirishiga yordam berishi mumkin.
Farida bu imkoniyatni faqat shaxsiy yutuq sifatida emas, balki O‘zbekiston yoshlari nomidan xalqaro muhitda munosib ishtirok etish mas’uliyati sifatida qabul qiladi.
Esse tanlovlaridagi yutuqlar
Farida turli mavzularda o‘tkazilgan esse tanlovlarida muntazam ishtirok etib, faxrli birinchi, ikkinchi va uchinchi o‘rinlarni qo‘lga kiritib kelgan.
Esse yozish insonning mavzuni tushunishi, fikrini tartibga solishi va uni o‘quvchiga ta’sirchan shaklda yetkazishini talab qiladi.
Yaxshi esse yozish uchun faqat imlo qoidalarini bilish yetarli emas. Muallifda mustaqil fikr, kuzatuvchanlik, dalillar bilan ishlash va o‘ziga xos uslub bo‘lishi kerak.
Faridaning kitobxonligi, jurnalistik tajribasi va ona tili bo‘yicha bilimlari uning esse yozishdagi yutuqlariga yordam bermoqda.
Har bir yangi mavzu unga hayot, jamiyat, yoshlar, ta’lim yoki kelajak haqida chuqurroq fikr yuritish imkonini beradi.
Kelajakda yoshlar uchun o‘z kitobini yozish niyati ham aynan shu adabiy va jurnalistik qobiliyatlarining tabiiy davomi hisoblanadi.
Ekologik mas’uliyat va tanlovdagi natija
Farida ekologiya bo‘yicha o‘tkazilgan tanlovning tuman bosqichida faxrli ikkinchi o‘rinni qo‘lga kiritgan.
Ushbu natija uning qiziqishlari faqat texnologiya yoki ijod bilan cheklanmasligini ko‘rsatadi. U atrof-muhit, tabiatni asrash va ekologik muammolarga ham e’tiborli.
Bugungi kunda texnologiya va ekologiya bir-biri bilan tobora yaqinlashib bormoqda. Dasturiy ta’minotlar orqali havo va suv holatini kuzatish, chiqindilarni boshqarish, energiya sarfini tahlil qilish va tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha ko‘plab raqamli yechimlar yaratilmoqda.
Farida kelajakda dasturlash bo‘yicha olgan bilimlarini ekologik yoki ijtimoiy muammolarni hal etishga xizmat qiladigan loyihalarda ham qo‘llashi mumkin.
Uning ekologik tanlovdagi ishtiroki tabiatga nisbatan mas’uliyat, kuzatuvchanlik va jamiyatdagi dolzarb masalalarga befarq emasligini ko‘rsatadi.
Volontyorlik — jamiyat uchun beg‘araz xizmat
Farida turli marafonlar va tadbirlarda ko‘ngilli sifatida faoliyat olib borgan.
Volontyorlik insonning moddiy manfaat kutmasdan, jamiyatga foyda keltirish istagini namoyon etadi.
Katta tadbir yoki marafonning muvaffaqiyatli o‘tishi uchun ko‘plab ko‘ngillilarning mehnati talab etiladi. Ishtirokchilarni kutib olish, yo‘nalish ko‘rsatish, tashkiliy vazifalarni bajarish va favqulodda vaziyatlarda tezkor yordam berish ko‘ngillilardan intizom va mas’uliyatni talab qiladi.
Farida volontyorlik faoliyati orqali turli insonlar bilan muloqot qilish, jamoada ishlash va vazifalarni o‘z vaqtida bajarish bo‘yicha tajriba orttirdi.
Uningcha, insonning jamiyatga foydasi faqat katta lavozim yoki ulkan loyihalar bilan o‘lchanmaydi. Ba’zan oddiy yordam, samimiy munosabat yoki beg‘araz xizmat ham boshqalar hayotida muhim o‘zgarish yasashi mumkin.
Ota-ona — imkoniyat va ishonch manbai
Farida hayotida qo‘lga kiritgan barcha natijalarida ota-onasining hissasi katta ekanini ta’kidlaydi.
U yoshligidan ko‘plab sohalarga qiziqqan. Ba’zan jurnalistika bilan shug‘ullangan, ba’zan dasturlashni o‘rgangan, kitob o‘qigan, ijod qilgan yoki tanlovlarda qatnashgan.
Ota-onasi uning turli yo‘nalishlarda o‘zini sinab ko‘rishiga imkon bergan va hech qachon qiziqishlariga to‘siq qo‘ymagan.
Bu erkinlik Faridaning o‘z qobiliyatlarini topishiga yordam berdi. U ba’zan muvaffaqiyatga erishdi, ayrim paytlarda esa xato qildi. Ammo ota-onasining ishonchi unga xatoni mag‘lubiyat emas, tajriba sifatida qabul qilish imkonini berdi.
Farida ota-onasining umidi va cheksiz ishonchini katta mas’uliyat deb biladi.
Ular uni faqat shaxsiy muvaffaqiyatga intiladigan emas, balki jamiyatga foydasi tegadigan inson bo‘lib ulg‘ayishga undagan.
Faridaning kelajakda xorijda o‘qib, o‘z bilimlarini O‘zbekiston yoshlariga ulashish istagi ham oilasidan olgan shu tarbiyaning davomidir.
“Ularning umidi va menga bergan cheksiz ishonchi hamisha meni qo‘llab-quvvatlab kelgan. Ota-onam meni jamiyatga foydasi tegadigan shaxs sifatida tarbiyalagan.”
Liderlik — avvalo insoniy fazilatlar
Faridaning fikricha, liderlik mansab, mashhurlik yoki boshqalarga buyruq berish bilan belgilanmaydi.
Lider bo‘lish uchun inson avvalo o‘zidagi insoniy fazilatlarni go‘zal shakllantirishi kerak.
U halol, e’tiborli, mas’uliyatli, sabrli va adolatli bo‘lishi lozim. Chunki jamoa ko‘pincha rahbarning aytgan gapidan ko‘ra, uning amaliy xatti-harakatiga ko‘proq ergashadi.
Farida lider jamoasiga har tomonlama o‘rnak bo‘la oladigan qat’iyatli inson bo‘lishi kerak, deb hisoblaydi.
Haqiqiy yetakchi faqat o‘z fikrini to‘g‘ri deb bilib, uni boshqalarga majburlamaydi. U jamoa a’zolarining qarashlarini ham tinglaydi, ularni inobatga oladi va umumiy manfaat asosida qaror chiqaradi.
“Kimnidir o‘zgartirmoqchi bo‘lsang, avvalo o‘zingni o‘zgartir.”
Farida ushbu tamoyilni liderlikning muhim qoidalaridan biri deb biladi.
Boshqalardan intizom talab qilgan inson avvalo o‘zi intizomli bo‘lishi kerak. Bilim olishga chaqirgan rahbar o‘zi ham o‘qishdan to‘xtamasligi lozim. Halollik haqida gapirgan inson esa har bir qarorida halol bo‘lishi zarur.
Shuning uchun Farida lider insonni boshqalar o‘zini ko‘ra oladigan ko‘zguga o‘xshatadi.
Uning nazarida, yaxshi rahbar jamoaga qo‘rquv emas, ishonch beradi. Insonlarni boshqarishdan oldin u o‘zini, vaqtini va hissiyotlarini boshqara olishi kerak.
Qat’iyat va shijoat — yutuqlarning tayanchi
Farida boshqalar uning hayotidan avvalo qat’iyatni o‘rganishi mumkin, deb hisoblaydi.
Uningcha, natija doimo birinchi urinishda kelmasligi mumkin. Tanlovda g‘olib bo‘lmaslik, testda kutilgan natijani olmaslik yoki biror rejani to‘liq amalga oshira olmaslik insonni to‘xtatmasligi kerak.
Har qanday vaziyatdan keyin yana harakat boshlash qobiliyati insonning kelajagini belgilaydi.
Farida o‘z yutuqlariga erishishda shijoati unga katta yordam berganini ta’kidlaydi.
Shijoat unga yangi tanlovlarga ariza topshirish, kamera qarshisiga chiqish, xakatonda qatnashish, xalqaro tadbir uchun nomzod bo‘lish va turli fanlarda o‘zini sinab ko‘rishga kuch bergan.
Uningcha, insonda bilim bo‘lsa-yu, uni amalda sinab ko‘rishga jur’at yetishmasa, imkoniyatlar qo‘ldan boy berilishi mumkin.
Shijoat esa insonni imkoniyat oldida ikkilanib qolmasdan, birinchi qadamni tashlashga undaydi.
Aniq fanlar va san’at uyg‘unligi
Farida haqidagi qiziqarli jihatlardan biri shundaki, u ta’limda ko‘proq aniq fanlar bilan shug‘ullansa-da, tabiiy qobiliyatlari san’at yo‘nalishida ham yaqqol namoyon bo‘ladi.
U rassomchilikka qiziqadi va yaxshi rasm chiza oladi. Shuningdek, turli cholg‘u asboblarini tez o‘rganish qobiliyatiga ega.
Bu ikki yo‘nalish — aniq fan va san’at — bir-biriga ziddek ko‘rinishi mumkin. Aslida esa dasturlashning o‘zida ham ijodkorlik katta rol o‘ynaydi.
Dasturchi mavjud muammoga yangi yechim topishi, foydalanuvchiga qulay mahsulot yaratishi va murakkab tizimni sodda shaklga keltirishi kerak. Bularning barchasi mantiq bilan birga tasavvur va ijodiy fikrlashni ham talab qiladi.
Faridaning rassomchilik va musiqa sohasidagi qobiliyatlari kelajakda dizayn, multimedia, o‘yin yaratish, mobil ilovalar yoki ijodiy texnologiyalar bilan bog‘liq yo‘nalishlarda unga yordam berishi mumkin.
U san’at va texnologiyani ikki alohida dunyo deb emas, bir-birini boyitadigan imkoniyatlar sifatida ko‘radi.
Yoshlar uchun kitob yozish orzusi
Faridaning katta maqsadlaridan biri — kelajakda yoshlar uchun o‘z kitobini yaratish.
U kitobida yoshlarning maqsad sari harakat qilishi, xato qilishdan qo‘rqmasligi, bilim olishga intilishi va turli imkoniyatlardan foydalanishi haqida yozishni rejalashtiradi.
Farida yuzdan ortiq kitob o‘qigan inson sifatida yaxshi asarning o‘quvchi hayotiga qanday ta’sir qilishi mumkinligini tushunadi.
Ba’zan bitta jumla insonning qarorini o‘zgartiradi. Ba’zan esa bir qahramonning hayoti o‘quvchiga yillar davomida motivatsiya beradi.
U ham kelajakda shunday ta’sirga ega bo‘ladigan, yoshlarga umid va qat’iyat beradigan kitob yaratishni istaydi.
Bu maqsad uning jurnalistik tajribasi, esse yozish qobiliyati, kitobxonligi va yoshlar bilan ishlashga bo‘lgan qiziqishini bir nuqtada birlashtiradi.
Farida kitob yozishni shunchaki muallif sifatida tanilish uchun emas, balki o‘zi o‘rgangan hayotiy saboqlarni boshqalarga yetkazish uchun xohlaydi.
Italiyada ta’lim olish maqsadi
Farida kelajakda Italiyadagi universitetlardan birida grant asosida tahsil olishni maqsad qilgan.
U xorijda ta’lim olishni faqat diplom yoki chet elda yashash imkoniyati sifatida ko‘rmaydi. Uning uchun bu yangi ilmiy muhit, ilg‘or texnologiyalar, xalqaro tajriba va turli madaniyatlar bilan tanishish imkonidir.
Italiyada dasturlash yoki unga yaqin yo‘nalishda o‘qish Faridaga zamonaviy texnologik bilimlarni chuqurroq o‘rganish, xalqaro talabalar bilan tajriba almashish va mustaqil hayot ko‘nikmalarini shakllantirishga yordam berishi mumkin.
Grant yutish oson maqsad emas. Buning uchun yuqori akademik natijalar, til bilimi, tanlov va loyihalardagi faoliyat, puxta hujjatlar va kuchli motivatsiya talab qilinadi.
Farida hozirdanoq sertifikatlar, xalqaro faoliyat, IT bo‘yicha bilim va til ko‘nikmalarini rivojlantirib, ana shu maqsadga tayyorgarlik ko‘rmoqda.
Uning uchun Italiyada o‘qish yakuniy manzil emas. Bu bilim va tajriba to‘plash yo‘lidagi muhim bosqichdir.
Xorijiy tajribani O‘zbekiston yoshlariga ulashish
Farida xorijda olgan bilimlarini faqat o‘zining shaxsiy karyerasi uchun ishlatishni istamaydi.
U Italiyada o‘rgangan bilim, tajriba va grant yutish jarayonida qo‘lga kiritgan usullarini O‘zbekiston yoshlari bilan bo‘lishishni rejalashtiradi.
Ko‘plab yoshlar xorijiy universitetlarda o‘qishni orzu qiladi, ammo qayerdan boshlash, qanday hujjat tayyorlash yoki qaysi ko‘nikmalarni rivojlantirishni bilmasligi mumkin.
Farida kelajakda ularga grant dasturlari, til sertifikatlari, motivatsion xat, tanlovlar va xalqaro imkoniyatlar bo‘yicha yo‘l ko‘rsatishni xohlaydi.
Uningcha, bilimning haqiqiy qadri uni boshqalarga ulasha olganda namoyon bo‘ladi.
Bir yoshning xorijiy ta’limga kirishiga yordam berish faqat o‘sha insonning hayotini emas, uning oilasi va atrofidagi yoshlarning qarashlarini ham o‘zgartirishi mumkin.
Farida kelajakda tajribasini seminarlar, onlayn loyihalar, kitob, blog yoki maxsus ta’lim dasturlari orqali ulashishi mumkin.
Bu maqsad uning “yurtga munosib farzand bo‘lish” haqidagi eng katta orzusi bilan uyg‘unlashadi.
Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti sari intilish
Faridaning katta maqsadlaridan yana biri — Zulfiya nomidagi Davlat mukofotiga nomzod bo‘lish va uni qo‘lga kiritish.
Ushbu niyat Faridaning ta’lim, IT, jurnalistika, ijod, kitobxonlik va jamoatchilik faoliyatida yanada yuqori natijalarga intilayotganini ko‘rsatadi.
Mukofotga erishish uchun faqat bir yo‘nalishdagi natija emas, balki uzoq muddatli faoliyat, jamiyatga foyda, ijodkorlik, bilim va namunalilik talab etiladi.
Farida buni yaxshi tushunadi. Shu sababli u mukofotni oddiy e’tirof sifatida emas, o‘zini yanada ko‘proq rivojlantirishga undaydigan katta maqsad sifatida ko‘radi.
Uning dasturlash sohasidagi natijalari, jurnalistik tajribasi, xalqaro delegatlik, til sertifikatlari, kitobxonligi, esse tanlovlaridagi o‘rinlari va volontyorlik faoliyati bir-birini to‘ldiradigan yo‘nalishlardir.
Farida kelajakda bu tajribalarni yanada katta loyihalar va jamiyatga real foyda keltiradigan tashabbuslar bilan boyitishni niyat qilgan.
Maqsad — yurtga munosib farzand bo‘lish
Faridaning orzulari ko‘p: dasturchi bo‘lish, xorijda ta’lim olish, kitob yozish, mukofotlarga erishish va xalqaro loyihalarda qatnashish.
Biroq uning barcha maqsadlarini birlashtiradigan eng katta niyat — yurtiga munosib farzand bo‘lishdir.
Farida muvaffaqiyatni faqat shaxsiy daromad, diplom yoki mashhurlik bilan o‘lchamaydi.
U insonning haqiqiy qadri jamiyatga qanday foyda keltirgani, bilimini kimlar bilan bo‘lishgani va o‘z imkoniyatlarini mamlakat taraqqiyoti uchun qay darajada sarflaganida namoyon bo‘ladi, deb hisoblaydi.
Kelajakda u dasturlash orqali foydali raqamli mahsulotlar yaratishi, ta’lim loyihalarini rivojlantirishi, yoshlarni grant va xalqaro dasturlarga tayyorlashi mumkin.
Uning jurnalistik tajribasi jamiyatdagi muammolarni ko‘rishga, kitobxonligi ularni chuqurroq tushunishga, dasturlash bilimi esa ularga texnologik yechim topishga yordam berishi mumkin.
Maqsaddan voz kechmaslik falsafasi
Faridaning yoshlarga aytadigan eng muhim fikrlaridan biri — maqsad uchun ayrim qulayliklardan voz kechish mumkin, ammo vaqtinchalik qiyinchilik yoki boshqa sabab tufayli maqsadning o‘zidan voz kechmaslik kerakligidir.
“Maqsadlaringiz uchun hamma narsadan keching, ammo nimadir uchun maqsadingizdan zinhor kechmang.”
Bu jumla inson o‘z hayotidagi ustuvorliklarni aniqlashi kerakligini anglatadi.
Katta natija vaqt, sabr, mehnat va ba’zan dam olish yoki qulayliklarning bir qismini qurbon qilishni talab etishi mumkin.
Ammo inson o‘z maqsadini unutsa, harakatining yo‘nalishi ham yo‘qoladi.
Farida maqsadlarni inson umidi deb hisoblaydi. Umid esa uni qiyinchilikdan keyin yana turishga, xatodan so‘ng qayta urinib ko‘rishga va uzoq yo‘l davomida o‘ziga ishonishga yordam beradi.
Uningcha, ulkan cho‘qqilarga erishgan insonlar ham bir vaqtlar yo‘lning boshida bo‘lgan. Ularni boshqalardan ajratib turgan asosiy jihat — qiyinchilik vaqtida maqsadidan voz kechmaganidir.
Kelajak sari aniq qadamlar
Farida bugungi kunda hali maktab o‘quvchisi bo‘lsa-da, kelajak rejalari va ularga olib boradigan yo‘lni aniq tasavvur qilmoqda.
Uning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
- 11-sinfni yuqori natijalar bilan tamomlash;
- dasturlash bo‘yicha bilim va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirish;
- yangi IT loyihalar va xakatonlarda ishtirok etish;
- xalqaro tanlovlarda yuqori natijalarni qo‘lga kiritish;
- ingliz tili darajasini yanada oshirish;
- fransuz tilini puxta o‘rganish;
- Italiyadagi universitetlardan biriga grant asosida o‘qishga kirish;
- xorijda zamonaviy bilim va tajriba orttirish;
- o‘rganganlarini O‘zbekiston yoshlari bilan baham ko‘rish;
- yoshlarga grant yutish bo‘yicha yo‘l-yo‘riq berish;
- dasturlash orqali ijtimoiy foydali loyihalar yaratish;
- yoshlar uchun o‘z kitobini yozish;
- jurnalistika va boshlovchilik tajribasini davom ettirish;
- Zulfiya nomidagi Davlat mukofotini qo‘lga kiritish;
- ona Vatani taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shish.
Bu maqsadlarning har biri alohida mehnat, intizom va sabr talab qiladi. Farida esa katta maqsadlarning murakkabligidan qo‘rqmaslik kerakligini yaxshi anglaydi.
Uning fikricha, inson har kuni kichik bo‘lsa-da, bir qadam tashlasa, vaqt o‘tishi bilan o‘sha qadamlar katta natijaga aylanadi.
Bilim bilan qurilayotgan kelajak
Maxmudova Farida Ma’murjon qizining bugungi hayot yo‘li — turli qobiliyatlarni yagona katta maqsad sari yo‘naltirish mumkinligining yorqin misolidir.
U dasturlashni o‘zining asosiy kasbiy yo‘nalishi sifatida tanladi, IT kurslarini tamomladi, ICT4GIRLS respublika bosqichida qatnashdi va IT GIRLS HACKATHON 2024 musobaqasida uchinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi.
Shu bilan birga, 6-sinfdan boshlab ko‘rsatuvlarda boshlovchilik qildi, uch yillik jurnalistik tajriba orttirdi va “Zukko kitobxon” ko‘rsatuvini olib bordi.
U yuzdan ortiq kitob mutolaa qilgan, har oy kamida uchta kitob o‘qishga intiladi, ona tilidan B+, ingliz tilidan B2 sertifikatiga ega va hozirda fransuz tilini o‘rganmoqda.
Farida esse tanlovlarida turli faxrli o‘rinlarni egalladi, ekologik tanlovda tuman bosqichida ikkinchi bo‘ldi, marafon va tadbirlarda volontyorlik qildi hamda Istanbul xalqaro Model BMT tadbiriga delegat sifatida tanlandi.
Uning hayotida aniq fanlar va san’at bir-biriga qarama-qarshi emas. Farida dasturlash bilan shug‘ullanadi, shu bilan birga rasm chizadi, musiqa va cholg‘u asboblariga qiziqadi.
Bularning barchasini birlashtirib turgan kuch esa uning bilimga bo‘lgan ishonchi, ota-onasining qo‘llab-quvvatlashi va maqsadidan voz kechmaslik tamoyilidir.
“Bilim — sen bilan umr bo‘yi qoladigan yagona boylik. Uni hech kim o‘g‘irlay olmaydi, hech qanday sinov uni sendan tortib ololmaydi.”
Farida o‘z kelajagini tayyor holda kutmayapti. U uni kitob, dastur kodi, chet tili, tanlov, kamera, sahna va tinimsiz izlanish orqali bugundan qurib bormoqda.
Uning oldida hali ko‘plab sinovlar, tanlovlar va muhim qarorlar turibdi. Ammo Faridaning eng katta ustunligi — u qiyinchilikni to‘xtash sababi emas, rivojlanish imkoniyati sifatida qabul qiladi.
U bilim olishni boylik, qat’iyatni qurol, maqsadni esa kelajak sari olib boradigan yo‘l deb biladi.
Farida uch so‘zda:
Bilimdon. Shijoatli. Ko‘p qirrali.
