Liderlar 1.0 arxivi
SAIDOVA MUSHTARIYBEGIM BOBIR QIZI
Buxoro davlat texnika universiteti talabasi |Kelajak xaritasini chizuvchi yosh geodezist| Talaba-qizlar koordinatori|Ilmiy izlanuvchi|Lider va faol yoshlar vakili

Saidova Mushtariybegim Bobir qizi
Buxoro davlat texnika universiteti talabasi |Kelajak xaritasini chizuvchi yosh geodezist| Talaba-qizlar koordinatori|Ilmiy izlanuvchi|Lider va faol yoshlar vakili
Tug‘ilgan sana: 2007-yil 29-dekabr
Tug‘ilgan joy: Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani
Yashash manzili: Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani, Gajdumak MFY, Quyi Mirzayon qishlog‘i
Tamomlagan ta’lim muassasasi: 7-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabi
Hozirgi ta’lim muassasasi: Buxoro davlat texnika universiteti
Ta’lim yo‘nalishi: Geodeziya va geoinformatika
Ta’lim shakli: Davlat granti asosida
Jamoatchilik faoliyati: Universitet Talaba-qizlar koordinatori
Qiziqishlari: Geodeziya, ilmiy tadqiqot, kitob mutolaasi, she’riyat, qo‘shiq kuylash, sayohat va kitob blogerligi
Hayotiy shiori: “Katta maqsadlar qo‘rqinchli emas — qo‘rqinchlisi o‘sha maqsadlarga yetmasdan taslim bo‘lish. Sabr va tinimsiz mehnat bilan har qanday cho‘qqini zabt etish mumkin!”
Saidova Mushtariybegim Bobir qizi — hayotidagi kutilmagan burilishni yangi imkoniyatga aylantira olgan, o‘ziga notanish bo‘lgan yo‘nalishni chuqur o‘rganib, qisqa vaqt ichida guruhidagi ilg‘or talabalardan biriga aylangan faol, bilimga chanqoq va shijoatli yoshlardan biridir.
Uning hayot yo‘li oldindan mukammal chizib qo‘yilgan xaritaga o‘xshamaydi. Aksincha, bu yo‘l izlanishlar, kutilmagan tanlovlar, ichki kurash, qat’iyat va o‘zini isbotlash istagi orqali shakllanib bormoqda.
Mushtariybegim dastlab amaliy matematika yo‘nalishida tahsil olishni rejalashtirgan edi. Ammo taqdir uni mutlaqo boshqa, avval deyarli tanish bo‘lmagan geodeziya va geoinformatika sohasiga olib keldi. U Buxoro davlat texnika universitetining mazkur yo‘nalishiga davlat granti asosida qabul qilindi.
Dastlab bu holat uning rejasidan tashqarida edi. Biroq u o‘ziga nasib etgan imkoniyatni rad etmadi, undan qo‘rqmadi va tanlagan yo‘lidan afsuslanib yashashni istamadi. Aksincha, yangi sohani mukammal o‘rganishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ydi.
Bugungi kunda Mushtariybegim guruhida bilim ko‘rsatkichlari bo‘yicha birinchi o‘rinda turadi. U geodeziya va geoinformatika yo‘nalishini o‘rganayotganidan afsusda emas. Aksincha, bu sohada o‘z kelajagini, ilmiy faoliyatini va katta maqsadlarini ko‘ra boshlagan.
“Mening ismim — shiddat! Geodezik nuqtalar va o‘lchov stansiyalari mening qadamlarimga bo‘ysunadi, kelajak xaritasini esa faqat o‘z qo‘lim bilan chizaman!”
Bu shior Mushtariybegimning xarakterini yorqin ifodalaydi. U kelajak xaritasi kimdir tomonidan tayyor holda berilishini kutmaydi. Uni o‘z bilimi, mehnati, sabri va jasorati bilan chizishga intiladi.
Quyi Mirzayondan katta maqsadlar sari
Mushtariybegim 2007-yil 29-dekabr kuni Buxoro viloyatining G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. U Gajdumak mahalla fuqarolar yig‘iniga qarashli Quyi Mirzayon qishlog‘ida ulg‘aygan.
Qishloq muhitida voyaga yetish unda mehnatsevarlik, sabr, oddiylik va mavjud imkoniyatlarning qadriga yetish kabi fazilatlarni shakllantirdi. Mushtariybegim yoshligidan har bir natijaga mehnat orqali erishish kerakligini anglab bordi.
U 7-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabida o‘n bir yil davomida tahsil oldi. Maktab davrida barcha fanlarni a’lo baholarga o‘zlashtirib, umumiy o‘rta ta’limni faqat “5” baholar bilan tamomladi.
Bu natija bir kunlik tayyorgarlik yoki tasodifiy muvaffaqiyat mahsuli emas edi. Uning ortida yillar davomida bajarilgan vazifalar, darslarga mas’uliyatli munosabat, ustozlarning ishonchi va bilim olishga bo‘lgan qat’iy intilish mavjud edi.
Maktab davridayoq Mushtariybegim faqat baho olishni emas, o‘rganayotgan bilimlarining mazmunini tushunishni muhim deb bildi. Har bir fanni puxta o‘zlashtirishga, berilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajarishga va o‘zidan yuqori natija talab qilishga odatlandi.
A’lo baholar bilan maktabni tamomlash unga oliy ta’lim sari dadil qadam tashlash imkonini berdi. Ammo uning talabalik yo‘li kutilganidan boshqacharoq boshlandi.
Amaliy matematikadan geodeziya sari burilish
Mushtariybegim dastlab amaliy matematika yo‘nalishida tahsil olishni xohlagan. Raqamlar, hisob-kitoblar va mantiqiy masalalarga bo‘lgan qiziqishi uni aynan shu yo‘nalishga yetaklagan edi.
Biroq oliy ta’limga kirish jarayonida u Buxoro davlat texnika universitetining Geodeziya va geoinformatika yo‘nalishiga davlat granti asosida qabul qilindi.
Bu yo‘nalish haqida dastlab yetarli tasavvurga ega emasligi sababli uning oldida muhim tanlov paydo bo‘ldi: notanish yo‘ldan qo‘rqib chekinish yoki berilgan imkoniyatni qabul qilib, yangi sohani o‘zlashtirish.
Mushtariybegim ikkinchi yo‘lni tanladi.
U geodeziyani o‘rganishni boshlagach, bu soha faqat yer maydonlarini o‘lchash yoki xarita chizishdan iborat emasligini anglab yetdi. Geodeziya qurilish, shaharsozlik, kadastr, yer resurslarini boshqarish, yo‘l va inshootlarni loyihalash, sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari hamda hududlarning raqamli modellarini yaratish bilan bevosita bog‘liq murakkab va istiqbolli soha edi.
Geoinformatika esa geografik ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash, tahlil qilish va xaritalar orqali ifodalash imkonini beradi. Zamonaviy dunyoda hududlar, infratuzilma, ekologiya, transport va tabiiy resurslarga oid ko‘plab qarorlar aynan aniq geoma’lumotlarga asoslanadi.
Mushtariybegim bu bilimlarni egallash jarayonida o‘zining matematikaga bo‘lgan qiziqishi geodeziya bilan ham chambarchas bog‘liq ekanini his qildi. O‘lchovlar, koordinatalar, hisoblashlar va aniqlik ushbu yo‘nalishning asosiy qismlaridan biri edi.
Shu tariqa, dastlab kutilmagan tanlov bo‘lib ko‘ringan geodeziya uning yangi maqsadi va kelajak kasbiga aylana boshladi.
Guruhdagi birinchi o‘rin — o‘zini isbotlash natijasi
Mushtariybegim universitetga kirgach, yangi yo‘nalishni yuzaki o‘rganish bilan cheklanib qolmadi. U bu sohada chuqur bilim olish, o‘qituvchilarning ishonchini qozonish va guruhdagi ilg‘or talabalar safidan joy olish uchun muntazam harakat qildi.
Natijada u guruhida bilim ko‘rsatkichlari bo‘yicha birinchi o‘ringa chiqdi.
Bu yutuq Mushtariybegim uchun ayniqsa muhim edi. Chunki u ilgari deyarli tanish bo‘lmagan yo‘nalishda qisqa vaqt ichida yuqori natijaga erisha olishini o‘ziga ham, atrofidagilarga ham isbotladi.
Uning fikricha, inson qaysi yo‘nalishga kirib qolganidan ko‘ra, o‘sha imkoniyatga qanday munosabatda bo‘lishi muhimroq. Bir soha dastlab notanish tuyulishi mumkin, ammo qiziqish, izlanish va intizom bilan u insonning eng katta imkoniyatiga aylanishi ehtimoldan xoli emas.
Mushtariybegim bugun geodeziya yo‘nalishida o‘qiyotganidan afsuslanmaydi. Aksincha, bu tanlov unga o‘zida mavjud bo‘lgan yangi qobiliyatlarni aniqlash va kelajakdagi ilmiy faoliyatini tasavvur qilish imkonini berdi.
U o‘z yutug‘ini boshqalardan ustun ekanini ko‘rsatish uchun emas, balki to‘g‘ri harakat qilganda notanish sohada ham yuqori natijaga erishish mumkinligining isboti sifatida qadrlaydi.
Talabchanlikdan tug‘ilgan kuchli motivatsiya
Mushtariybegimning o‘qishga jiddiy kirishishi va o‘zini isbotlashga bo‘lgan kuchli istagida otasining ta’siri katta.
Uning otasi farzandining kelajagiga talabchanlik bilan yondashgan. Ba’zan Mushtariybegimni boshqa yoshlarning natijalari bilan taqqoslab, undan yanada ko‘proq harakat qilishni talab qilgan. Bu gaplar ayrim paytlarda unga og‘ir ta’sir qilgan, hatto ko‘z yoshlariga ham sabab bo‘lgan.
Biroq Mushtariybegim bu holatni ichki kuchga aylantira oldi.
U o‘z oldiga qat’iy maqsad qo‘ydi: qaysi yo‘nalishga kirishidan qat’i nazar, o‘sha sohani mukammal o‘rganish va o‘z qobiliyatini natijalari bilan isbotlash.
Vaqt o‘tishi bilan otasining talabchanligi uni tushkunlikka tushiradigan sabab emas, balki oldinga undaydigan ichki motivatsiyaga aylandi.
U o‘zini boshqalarga qarshi emas, o‘z imkoniyatlarini yuzaga chiqarish uchun rivojlantira boshladi. Har bir yaxshi baho, har bir sertifikat va universitetdagi faolligi uning bu maqsad sari qo‘ygan navbatdagi qadami bo‘ldi.
Bugun Mushtariybegim geodeziya bo‘yicha bakalavriatni tamomlab, magistratura bosqichida ham aynan shu yo‘nalishda o‘qishni rejalashtirmoqda. Keyinchalik esa o‘zi tahsil olayotgan universitetda faoliyat olib borishni istaydi.
Bu maqsad uning tanlagan sohasiga bo‘lgan munosabati qanchalik o‘zgarganini ko‘rsatadi. Bir vaqtlar deyarli bilmagan yo‘nalishi endi uning ilmiy, kasbiy va hayotiy rejalarining markazida turibdi.
Ilmiy izlanishlar sari dastlabki qadamlar
Mushtariybegim universitetdagi ta’limni faqat darslarga qatnashish va imtihonlardan o‘tish bilan cheklamaydi. U ilmiy izlanishlarga ham qiziqib, ustozlari bilan hamkorlikda maqolalar tayyorlamoqda.
Uning ilmiy rahbari mavjud bo‘lib, Mushtariybegim mutaxassislik yo‘nalishidagi mavzular ustida izlanish olib bormoqda. Ustozlar bilan hamkorlikda ilmiy maqolalarining chop etilgani uning akademik faoliyatidagi muhim qadamlardan biridir.
Ilmiy maqola yozish talabadan oddiy ma’lumot to‘plashdan ko‘ra ko‘proq mas’uliyat talab qiladi. Mavzu tanlash, manbalarni o‘rganish, muammoni aniqlash, dalillarni tahlil qilish va ilmiy xulosa chiqarish zarur.
Mushtariybegim bu jarayonlar orqali o‘z fikrini ilmiy tilda ifodalash, ma’lumotlar bilan ishlash va tadqiqot olib borish ko‘nikmalarini rivojlantirmoqda.
Uning kelajakdagi asosiy rejalaridan biri ham geodeziya va geoinformatika sohasida chuqur ilmiy izlanishlar olib borishdir.
U zamonaviy o‘lchov texnologiyalari, geografik axborot tizimlari, raqamli xaritalash, hududlarning geoma’lumot bazalari va masofadan zondlash kabi yo‘nalishlarda bilimlarini oshirib borishni istaydi.
Mushtariybegim uchun ilmiy faoliyat faqat maqola chiqarish yoki akademik unvonga ega bo‘lish vositasi emas. U o‘z tadqiqotlari orqali sohaga yangilik olib kirish va kelajakdagi talabalarga foydali bilim qoldirishni maqsad qiladi.
Bilimni kelajak avlodga yetkazish maqsadi
Mushtariybegim o‘zining kelajakdagi faoliyatini ta’lim va ilm-fan bilan bog‘lashni istaydi.
U bakalavriat bosqichidan so‘ng geodeziya yo‘nalishida magistratura ta’limini davom ettirish, ilmiy salohiyatini oshirish va keyinchalik Buxoro davlat texnika universitetida faoliyat olib borishni rejalashtirgan.
Uning katta maqsadlaridan biri — kelajakda geodeziya va geoinformatika yo‘nalishida o‘qiydigan talabalarga o‘z bilimlarini ulashishdir.
Mushtariybegimning nazarida, haqiqiy bilim faqat shaxsning o‘zida saqlanib qolmasligi kerak. Inson o‘rganganlarini boshqalarga yetkaza olsa, uning bilimi yanada katta ahamiyat kasb etadi.
Kelajakda u talabalar bilan nafaqat darslikdagi ma’lumotlarni, balki o‘zining o‘qish, izlanish, tanlovlarda qatnashish va ilmiy maqolalar tayyorlash jarayonida orttirgan tajribalarini ham baham ko‘rishni istaydi.
U bir vaqtlar bu yo‘nalish haqida deyarli ma’lumotga ega bo‘lmaganini unutmaydi. Shu sababli kelajakda yangi talabalar uchun geodeziyani tushunarli, qiziqarli va istiqbolli soha sifatida ko‘rsatishni maqsad qilgan.
Ehtimol, kelajakda uning darsiga kirgan talabalardan biri ham o‘z yo‘nalishini tasodifan tanlagandek his qilar. Mushtariybegim esa o‘z tajribasi orqali unga har qanday imkoniyatni katta natijaga aylantirish mumkinligini ko‘rsata oladi.
Talaba-qizlar koordinatori sifatidagi faoliyat
Mushtariybegim bugungi kunda universitetda Talaba-qizlar koordinatori sifatida ham faoliyat yuritadi.
Mazkur vazifa undan faqat tashkiliy qobiliyat emas, balki mas’uliyat, tashabbuskorlik, muloqot va boshqa talaba-qizlarning muammolariga e’tiborli bo‘lishni talab qiladi.
Koordinator sifatida u talaba-qizlarning universitet hayotidagi ishtirokini oshirish, ularni turli tanlov, loyiha va tadbirlarga jalb qilish, tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashga harakat qiladi.
Bu faoliyat Mushtariybegimning liderlik ko‘nikmalarini mustahkamlamoqda. U turli xarakterdagi insonlar bilan ishlash, ularning fikrini tinglash, jamoani birlashtirish va umumiy maqsad sari yo‘naltirish tajribasini orttirmoqda.
Uning fikricha, liderlik faqat lavozim yoki nom bilan belgilanmaydi. Haqiqiy yetakchi xatodan qo‘rqmaydigan, mas’uliyatni boshqalarga yuklamaydigan va murakkab vaziyatni natijaga aylantira oladigan insondir.
“Liderlik — bu boshqalarga buyruq berish emas, hammadan oldin xatoga borib, o‘sha xatoni g‘alabaga aylantira oladigan yagona inson bo‘lishdir.”
Bu qarash Mushtariybegimning liderlik falsafasini yaqqol ifodalaydi. U rahbar boshqalardan faqat natija talab qilmasligi, zarur bo‘lsa, birinchi bo‘lib harakat qilishi va qiyinchilik uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kerakligini ta’kidlaydi.
Universitet hayotining faol ishtirokchisi
Mushtariybegim universitetda tashkil etiladigan turli tadbirlarning faol ishtirokchisidir.
U ilmiy, ma’naviy-ma’rifiy va ijodiy tadbirlarda muntazam qatnashadi. Ko‘plab tanlovlar, uchrashuvlar va universitet miqyosidagi loyihalarda o‘zining bilim, nutq va ijodiy qobiliyatlarini namoyon etib kelmoqda.
U she’r o‘qish, turli matnlarni ifodali ijro etish va qo‘shiq kuylash orqali ham tadbirlarga o‘ziga xos ruh bag‘ishlaydi. Ustozlari uning ovozi chiroyli ekanini alohida ta’kidlaydilar.
Sahnaga chiqish va katta auditoriya qarshisida ijodiy chiqish qilish insondan jasorat talab qiladi. Mushtariybegim bunday vaziyatlarda o‘zini erkin tutish, his-tuyg‘ularni ovoz orqali ifodalash va tinglovchilar e’tiborini jalb etish qobiliyatiga ega.
Universitetdagi faol ishtiroki, ilmiy izlanishlari va jamoatchilik ishlaridagi tashabbuskorligi sababli u faol talabalar ro‘yxatidan joy olgan.
Mushtariybegim bu maqomni shunchaki nom sifatida emas, balki universitet jamoasi tomonidan bildirilgan ishonch va yanada katta mas’uliyat sifatida qabul qiladi.
Faol talaba bo‘lish faqat tadbirlarda ko‘rinish berish emas. U o‘qishda yaxshi natija ko‘rsatish, ilmiy izlanish olib borish, jamoaga foydali bo‘lish va universitet obro‘siga munosib hissa qo‘shishni ham anglatadi.
Tanlovlar, diplomlar va e’tiroflar
Mushtariybegim maktab va universitet davrida bir qancha tanlov hamda tadbirlarda faol ishtirok etgan.
Uning harakatlari turli sertifikatlar, tashakkurnomalar va diplomlar bilan e’tirof etilgan. Shuningdek, universitetdagi faolligi davomida ko‘plab mukofot va esdalik sovg‘alari bilan taqdirlangan.
Mushtariybegim uchun bu mukofotlarning qadr-qimmati ularning sonida emas. Har bir hujjat va sovg‘a uning hayotidagi ma’lum bir izlanish, jasorat yoki mehnatni eslatadi.
Bir diplom — tanlovga tayyorlangan kunlarni, bir tashakkurnoma — jamoat ishiga ajratilgan vaqtni, bir sertifikat esa yangi bilim yoki ko‘nikmani o‘zlashtirish jarayonini ifodalaydi.
U yutuqlarini yakuniy manzil deb hisoblamaydi. Aksincha, har bir e’tirofni o‘zidan yanada yuqori natija kutish uchun yangi sabab sifatida qabul qiladi.
Uning fikricha, mukofot olish quvonchli, biroq o‘sha mukofotga munosib bo‘lib qolish yanada muhimroqdir.
Yuzdan ortiq kitob jamlangan shaxsiy kutubxona
Mushtariybegimning bo‘sh vaqtida eng ko‘p shug‘ullanadigan mashg‘ulotlaridan biri — kitob mutolaasi.
Uning shaxsiy to‘plamida yuzdan ortiq kitob mavjud. Bu kitoblar shunchaki javonlarni to‘ldirib turgan buyumlar emas, balki uning dunyoqarashi, his-tuyg‘ulari va tafakkurining shakllanishida ishtirok etayotgan ma’naviy hamrohlardir.
Kitob o‘qish Mushtariybegimga turli insonlarning hayotini tushunish, yangi g‘oyalarni kashf etish va kundalik voqealarga kengroq nazar bilan qarash imkonini beradi.
Mutolaa uning lug‘at boyligini oshiradi, nutqini rivojlantiradi va she’rlarni yanada chuqurroq his etishiga yordam beradi.
Mushtariybegim kitobni faqat ma’lumot manbai deb hisoblamaydi. Ba’zi kitoblar insonni xotirjam qiladi, ayrimlari o‘ylashga majbur etadi, boshqalari esa hayotdagi muhim qarorlarni qayta ko‘rib chiqishga undaydi.
Uning yuzdan ortiq kitobdan iborat to‘plami kelajakda yanada katta shaxsiy kutubxonaga aylanishi mumkin. Har bir yangi kitob uning hayot xaritasiga qo‘shilgan yana bir bilim nuqtasidir.
She’riyat va ovoz orqali ifodalanadigan tuyg‘ular
Mushtariybegim she’r o‘qishni juda yaxshi ko‘radi.
U uchun she’riyat oddiy qofiyalangan satrlar emas. She’r insonning eng chuqur hislarini qisqa, ammo ta’sirchan shaklda ifodalash imkonini beradigan san’atdir.
Mushtariybegim she’rlarni ifodali o‘qib, ularni o‘zining shaxsiy kanaliga joylashtirib boradi. Bu kanal u uchun ijodiy arxiv vazifasini bajaradi.
Unda Mushtariybegimning turli davrlarda o‘qigan she’rlari, ovozi, kayfiyati va ijodiy izlanishlari saqlanib boradi. Yillar o‘tgach, ushbu yozuvlar uning qanday rivojlangani va ijodiy uslubi qay tarzda shakllanganini ko‘rsatadigan qimmatli xotiralarga aylanishi mumkin.
U qo‘shiq kuylashni ham yaxshi ko‘radi. Ovoz orqali o‘z hislarini yetkazish, tinglovchilarda kayfiyat uyg‘otish va sahnadagi muhitni jonlantirish unga zavq bag‘ishlaydi.
Ustozlarining ovozi chiroyli ekanini e’tirof etishi Mushtariybegimni ijodiy yo‘nalishda ham o‘z ustida ishlashga undaydi.
Biroq uning uchun ijod faqat mashhurlik vositasi emas. Bu ichki hislarini ifodalash, kunlik tashvishlardan uzoqlashish va o‘zining boshqa qirralarini namoyon qilish imkonidir.
Kitob blogerligi haqidagi orzu
Mushtariybegimning orzularidan biri kitob blogeri bo‘lish edi.
U o‘qigan kitoblari haqida fikr bildirish, boshqalarga foydali asarlarni tavsiya qilish va yoshlar orasida mutolaa madaniyatini kengaytirishni istagan.
Biroq to‘laqonli blog yuritishda ko‘pincha kamera qarshisida chiqish, yuz ifodasini ko‘rsatish va shaxsiy hayotning ma’lum qismini ommaga ochish talab qilinadi. Oilasining bunga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishi sababli Mushtariybegim bu orzusini hozircha to‘liq amalga oshira olmagan.
She’r o‘qish va qo‘shiq aytishga doir ommaviy faoliyatida ham oilaviy qarashlarni hisobga olishiga to‘g‘ri keladi.
Biroq bu holat uning kitobga, ijodga va bilim ulashishga bo‘lgan qiziqishini yo‘qotgani yo‘q. U shaxsiy kanalida ovozli ijod namunalarini arxivlab, o‘ziga mos va oilasi uchun ham maqbul bo‘lgan shaklda faoliyatini davom ettirmoqda.
Kelajakda u yuzini doimiy namoyish etmasdan ham kitoblar haqida audio sharhlar, matnli tavsiyalar yoki ijodiy podkastlar tayyorlash orqali bu orzusini amalga oshirishi mumkin.
Mushtariybegimning hayotida muhim bo‘lgan jihat shundaki, biror imkoniyat cheklanganda u butunlay voz kechmaydi. Maqsadiga olib boradigan boshqa, o‘ziga mos yo‘lni topishga harakat qiladi.
Sayohat orqali kengaygan dunyoqarash
Mushtariybegim ko‘plab joylarga sayohat qilish imkoniga ega bo‘lgan.
Sayohat unga yangi hududlarni ko‘rish, turli insonlar bilan tanishish va mamlakatning tabiiy hamda tarixiy boyliklarini yaqindan his etish imkonini bergan.
Geodeziya va geoinformatika yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba uchun hududlarni kuzatish, relyef, tabiiy muhit va manzillarning o‘ziga xos jihatlariga e’tibor berish alohida ahamiyat kasb etadi.
Sayohat davomida ko‘rilgan har bir tog‘, vodiy, shahar, yo‘l yoki tarixiy obida uning kasbiy tasavvurini ham boyitishi mumkin.
Mushtariybegim sayohatni shunchaki dam olish emas, balki hayotni yangicha ko‘rishga yordam beradigan tajriba deb biladi.
Yangi muhit insonni odatiy qarashlaridan chiqaradi. Unga turli hayot tarzi va imkoniyatlarni ko‘rsatadi. Mushtariybegim ham sayohatlari davomida o‘zining kelajak maqsadlari haqida yanada kengroq fikrlashni o‘rganib bormoqda.
Liderlik — xatoni g‘alabaga aylantirish san’ati
Mushtariybegimning liderlik haqidagi qarashlari an’anaviy tushunchalardan farq qiladi.
Uning fikricha, liderlik boshqalarga buyruq berish yoki barcha javoblarni bilib turish emas. Haqiqiy lider jamoa xato qilishi mumkin bo‘lgan yo‘lda birinchi qadamni tashlashga jur’at eta oladi.
Agar xato yuz bersa, u mas’uliyatni boshqalarga yuklamaydi. Aksincha, xatoni tahlil qiladi, undan saboq oladi va uni kelajakdagi g‘alabaning poydevoriga aylantiradi.
Mushtariybegim universitetdagi koordinatorlik faoliyati orqali bu tamoyilni amalda o‘rganmoqda.
Jamoatchilik ishida har doim ham barcha rejalar birinchi urinishdayoq muvaffaqiyatli chiqavermaydi. Ba’zan tadbir jarayonida kamchilik yuz beradi, vaqt yetishmaydi yoki jamoa fikri bir nuqtada birlashmaydi.
Shunday paytda yetakchining vazifasi aybdor qidirish emas, yechim topish va jamoaga ishonch berishdir.
Uning nazarida, insonning xato qilishdan qo‘rqishi tashabbusni yo‘q qiladi. Ammo xatoni takrorlamaslik uchun undan to‘g‘ri xulosa chiqarish zarur.
Taslim bo‘lmaslik falsafasi
Mushtariybegim hayotdagi eng katta xavfni maqsadning kattaligida emas, unga yetmasdan turib taslim bo‘lishda ko‘radi.
“Katta maqsadlar qo‘rqinchli emas — qo‘rqinchlisi o‘sha maqsadlarga yetmasdan taslim bo‘lish.”
Uningcha, katta orzu insonni qo‘rqitishi tabiiy. Chunki inson maqsad qanchalik ulkan ekanini anglagan sari, unga erishish uchun talab etiladigan mehnatni ham his qiladi.
Ammo qo‘rquv harakatni to‘xtatishi shart emas. Aksincha, u insonni yanada puxta tayyorlanishga undashi kerak.
Mushtariybegim o‘z hayotida ham shunday yo‘l tutadi. Notanish yo‘nalishga kirib qolganida taslim bo‘lmadi. Uni chuqur o‘rganib, guruhining eng yaxshi talabalaridan biriga aylandi.
Oilaviy qarashlar sabab ayrim ijodiy orzularini hozircha to‘liq amalga oshira olmaganida ham ijoddan voz kechmadi. O‘ziga mos shaklda she’r va ovozli yozuvlarini saqlashda davom etdi.
Qiyinchilikni yo‘lning tugashi deb emas, yo‘nalishni qayta ko‘rib chiqish uchun sabab deb qabul qildi.
Boshqalar undan nimani o‘rganishi mumkin?
Mushtariybegimning fikricha, boshqalar uning hayotidan avvalo qo‘rqmaslikni o‘rganishlari mumkin.
U inson har qanday hayotiy to‘siqqa qaramay, o‘z orzularidan butunlay voz kechmasligi kerakligini ta’kidlaydi.
Mardlik faqat xavfli vaziyatga kirish degani emas. Ba’zan mardlik — boshqalarning shubhalariga qaramay o‘qishni davom ettirish, notanish sohani o‘zlashtirish yoki muvaffaqiyatsizlikdan so‘ng yana harakat boshlashdir.
Mushtariybegim boshqalarga o‘z oldiga katta maqsadlar qo‘yish, tanlagan shiorini kundalik hayot qoidasiga aylantirish va undan muntazam motivatsiya olish mumkinligini ko‘rsatmoqda.
Uning shiorlari faqat tadbirlarda aytiladigan baland jumlalar emas. U ularga o‘z faoliyati orqali mazmun berishga intiladi.
Guruhda birinchi o‘rinni egallashi, ilmiy maqolalar ustida ishlashi, universitet tadbirlarida faol qatnashishi va Talaba-qizlar koordinatori sifatida mas’uliyatni zimmasiga olishi uning hayotiy qarashlari amalda namoyon bo‘layotganini ko‘rsatadi.
Kelajak xaritasini o‘z qo‘li bilan chizayotgan yosh
Mushtariybegim kelajakda geodeziya va geoinformatika yo‘nalishida chuqur bilimga ega mutaxassis bo‘lishni maqsad qilgan.
Uning asosiy rejalari:
- bakalavriat ta’limini yuqori natijalar bilan tamomlash;
- geodeziya yo‘nalishida magistraturada tahsil olish;
- mutaxassisligi bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni davom ettirish;
- ilmiy maqolalar va amaliy loyihalar sonini oshirish;
- zamonaviy geodezik uskunalar va geoinformatsion texnologiyalarni mukammal o‘rganish;
- kelajakda Buxoro davlat texnika universitetida faoliyat olib borish;
- geodeziya yo‘nalishida tahsil oladigan yangi avlodga bilim berish;
- talaba-qizlarning ta’lim va jamoatchilikdagi faolligini qo‘llab-quvvatlash;
- shaxsiy kutubxonasini yanada boyitish;
- she’riyat va ijodiy faoliyatini davom ettirish;
- o‘ziga mos shaklda kitoblar haqidagi bilimlarini boshqalarga ulashishdan iborat.
Bu rejalar Mushtariybegimning faqat shaxsiy muvaffaqiyatga erishishni emas, o‘rgangan bilimlarini boshqalarga yetkazishni ham o‘ylayotganini ko‘rsatadi.
U kelajakdagi muvaffaqiyatni tayyor holda kutmaydi. Har kuni dars, ilmiy izlanish, kitob, tadbir va jamoatchilik faoliyati orqali uning poydevorini yaratib bormoqda.
Mening ismim — shiddat!
Saidova Mushtariybegim Bobir qizining hayot yo‘li kutilmagan tanlovni katta imkoniyatga aylantirish mumkinligining yorqin namunasidir.
U dastlab amaliy matematika yo‘nalishida o‘qishni istadi. Biroq geodeziya va geoinformatika yo‘nalishiga davlat granti asosida qabul qilindi. Bu sohadan deyarli xabari bo‘lmasa-da, undan qo‘rqmadi.
O‘z oldiga yo‘nalishni mukammal o‘rganish maqsadini qo‘ydi va bugungi kunda guruhining bilim bo‘yicha birinchi o‘rindagi talabasi bo‘lib turibdi.
U ilmiy rahbari va ustozlari bilan maqolalar tayyorlamoqda, universitet Talaba-qizlar koordinatori sifatida faoliyat yuritmoqda va turli tadbirlarning doimiy ishtirokchisiga aylangan.
Yuzdan ortiq kitob jamlangan shaxsiy to‘plami, she’r o‘qishga bo‘lgan muhabbati, ovozli ijodini saqlab boradigan shaxsiy kanali va kitob blogeri bo‘lish haqidagi orzusi uning faqat texnik fanlar bilan cheklanib qolmaydigan keng dunyoqarashini ko‘rsatadi.
Mushtariybegimning kuchi yo‘li doimo oson bo‘lganida emas. Uning kuchi — qiyinchilikni motivatsiyaga, notanishlikni bilimga va ichki ikkilanishni qat’iy maqsadga aylantira olganidadir.
“Mening ismim — shiddat! Geodezik nuqtalar va o‘lchov stansiyalari mening qadamlarimga bo‘ysunadi, kelajak xaritasini esa faqat o‘z qo‘lim bilan chizaman!”
U bugun o‘z kelajagining koordinatalarini bilim bilan aniqlamoqda, har bir maqsadini qat’iyat bilan belgilamoqda va hayot xaritasini o‘z qo‘li bilan chizmoqda.
Chunki Mushtariybegim uchun katta maqsad qo‘rqinchli emas. Eng qo‘rqinchlisi — unga yetmasdan taslim bo‘lishdir.
Mushtariybegim uch so‘zda:
Shiddatli. Bilimdon. Qat’iyatli.
