RAUPOVA ORASTA OTABEK QIZI

Raupova Orasta Otabek qizi

Biolog | Magistr | Ilmiy izlanuvchi | Ekofaol | Kitobxon va ijodkor qalb egasi

Tug‘ilgan sana: 22-iyun, 2002-yil

Tug‘ilgan joy: Buxoro viloyati, Romitan tumani

Yashash joyi: Toshkent shahri, Chilonzor tumani

Ta’lim: Buxoro davlat universiteti, Biologiya ta’lim yo‘nalishi; O‘zbekiston Milliy universiteti magistraturasi

Ixtisosligi: Genetika va botanika

Faoliyati: Ilmiy izlanish, biologiya sohasi, menejerlik faoliyati, ekoloyihalar

Raupova Orasta Otabek qizi — biologiya faniga chuqur mehr qo‘ygan, ilmiy izlanish, ekologik tafakkur, kitobxonlik va ijodiy dunyoqarashni bir hayot yo‘lida uyg‘unlashtira olgan ziyoli yoshlardan biridir. U 2002-yil 22-iyun kuni Buxoro viloyati Romitan tumanida tug‘ilgan. Bugungi kunda Toshkent shahrida istiqomat qilib, ilmiy faoliyat, kasbiy rivojlanish va shaxsiy loyihalari ustida izlanmoqda.

Orastaning ta’lim yo‘li biologiya faniga sadoqat, ilmga muhabbat va doimiy o‘sish bilan bog‘liq. U 2020–2024-yillarda Buxoro davlat universitetining Biologiya ta’lim yo‘nalishida tahsil oldi. 2025–2026-yillarda esa O‘zbekiston Milliy universitetida Biologiya ta’lim yo‘nalishi, Genetika va botanika ixtisosligi bo‘yicha magistraturani tamomladi.

Biologiya Orasta uchun shunchaki o‘quv fani yoki kasbiy yo‘nalish emas. Bu — hayotning tub mohiyatini anglash, tabiatning sirli qonuniyatlarini o‘rganish, o‘simliklar, genetik jarayonlar, bioxilma-xillik va ekologik muvozanatga ilmiy nigoh bilan qarash yo‘lidir. U bugun doktorantura bosqichida ta’limni davom ettirishga harakat qilmoqda va sohasi bo‘yicha ilmiy ishlar olib bormoqda.

Ilm sari boshlangan izchil yo‘l:

Orastaning ilmiy va pedagogik faoliyatga yaqinlashuvi talabalik davridayoq boshlangan. U 2022–2024-yillarda “Level Up” o‘quv markazida biologiya fanidan repetitorlik faoliyati bilan shug‘ullangan. Bu tajriba unga nafaqat bilim berish, balki o‘quvchilar bilan ishlash, mavzularni sodda tushuntirish, biologiyaga qiziqish uyg‘otish va pedagogik mas’uliyatni his qilish imkonini berdi.

Biologiya fanini o‘rgatish katta sabr, aniqlik va tushuntirish mahoratini talab qiladi. Har bir o‘quvchi mavzuni turlicha qabul qiladi. Orasta ana shu jarayonda bilimni faqat yetkazish emas, balki o‘quvchi tafakkurida jonlantirish zarurligini anglab bordi.

2025-yildan boshlab u sohasi bo‘yicha ilmiy ish qilishga yanada jiddiy kirishdi. Bugungi kunda “Proxora Global” MChJda menejer lavozimida ishlashi bilan birga, ilmiy izlanishlarini davom ettirmoqda. Bu esa uning bir vaqtning o‘zida kasbiy faoliyat, ilmiy izlanish va shaxsiy rivojlanishni uyg‘un olib borayotganini ko‘rsatadi.

Xalqaro ilmiy nashrlar va ekologik tashabbuslar:

Orastaning ilmiy faoliyati xalqaro maydonda ham namoyon bo‘lmoqda. Uning Amerika, Hindiston va Germaniyaning xalqaro nufuzli jurnallarida 10 ga yaqin maqolalari chop etilgan. Bu natija uning ilmiy izlanishga jiddiy yondashishi, mavzularni tahlil qila olishi va xalqaro akademik maydonda o‘z fikrlarini ifodalay olish salohiyatiga ega ekanini bildiradi.

Ilmiy maqola yozish — bu faqat bilim emas, balki mustaqil fikr, tahliliy yondashuv, ilmiy manbalar bilan ishlash, xulosa chiqarish va mas’uliyat talab qiladigan jarayondir. Orasta bu yo‘lda o‘zini sinab, xalqaro nashrlar orqali ilmiy qarashlarini kengroq auditoriyaga yetkazmoqda.

U bioxilma-xillikni saqlash bo‘yicha o‘tkazilgan xalqaro konferensiyada o‘z ekoloyihasi bilan ishtirok etgan. Bu ishtirok uning ekologik masalalarga befarq emasligini, tabiatni muhofaza qilish va barqaror kelajak masalalariga ilmiy nuqtayi nazardan yondashishini ko‘rsatadi.

Shuningdek, “Samarqand Marathon” rukni ostida tashkil etilgan Buxoro va Samarqand viloyatlaridagi marafonlarda “Plogging” yo‘nalishi bo‘yicha ekotadbirlarning faol ishtirokchisi bo‘lgan. Plogging — yugurish bilan birga atrof-muhitni chiqindilardan tozalashni o‘zida birlashtirgan ekologik harakatdir. Orastaning bu yo‘nalishdagi faolligi uning sog‘lom turmush tarzi va ekologik mas’uliyatni birgalikda qadrlashini bildiradi.

Til bilimi va xalqaro imkoniyatlarga intilish:

Orasta CEFR milliy sertifikati hamda IELTS xalqaro sertifikatiga ega. Bu uning xorijiy tillarni o‘rganishga, xalqaro ilmiy manbalar bilan ishlashga va kelajakda xorijda doktorantura bosqichida tahsil olishga jiddiy tayyorgarlik ko‘rayotganini ko‘rsatadi.

Bugungi ilmiy dunyoda til bilish juda muhim. Xalqaro maqolalarni o‘qish, xorijiy konferensiyalarda qatnashish, ilmiy hamkorlik qilish va global akademik maydonga chiqish uchun chet tili zarur vositadir. Orasta bu borada ham o‘zini rivojlantirib, kelajakdagi katta maqsadlari uchun poydevor yaratmoqda.

Uning doktoranturani xorijda davom ettirish orzusi ham aynan shu xalqaro qarashlar bilan bog‘liq. Orasta bilimni faqat mahalliy doirada emas, global ilmiy tajriba bilan boyitish, xorijiy akademik muhitda o‘sish va keyinchalik O‘zbekiston ilm-faniga hissa qo‘shishni istaydi.

Ustozlar va ilhom bergan insonlar:

Orasta hayotida unga ta’sir ko‘rsatgan insonlar orasida Romitan tumani 35-umumta’lim maktabi o‘qituvchisi Laylo Ochilovani alohida hurmat bilan tilga oladi. U ustozidan olgan bilimlari va tarbiyasi uchun minnatdor. Maktab davridagi yaxshi ustoz inson hayotida chuqur iz qoldiradi. U nafaqat fan o‘rgatadi, balki shaxsiyatni shakllantiradi, kelajak sari ishonch uyg‘otadi.

Shuningdek, ML engineer va AI mutaxassisi Bexruz Nutfilloyev hamda biologiya fanlari doktori, professor Alisher Karimjonovich Safarov Orastada katta taassurot uyg‘otgan insonlardandir. Ularning yuqori ilmiy salohiyati, hayotiy tajribasi va maslahatlari Orastaning jamiyatda o‘z o‘rnini topishida hamda shaxsiy rivojlanish yo‘lida muhim turtki bo‘lgan.

Bu insonlar Orasta uchun ilm, texnologiya, tajriba va maqsad sari intilishning jonli namunalaridir. U ulardan ruhlanib, o‘z sohasida chuqurroq izlanishga, ilmiy darajalar sari harakat qilishga va jamiyatga foydali inson bo‘lishga intilmoqda.

Hayotiy prinsipi va ona sifatidagi mas’uliyat:

Orastaning hayotiy prinsipi juda chuqur va ta’sirli:

“Ilm — men uchun nafaqat kasb, balki farzandlarimga munosib o‘rnak bo‘lish yo‘lidagi yuksak mas’uliyatdir.”

Bu fikr uning ilmga bo‘lgan munosabatini yanada teran ochib beradi. Orasta uchun ilm faqat shaxsiy muvaffaqiyat, diplom yoki ilmiy maqolalar bilan chegaralanmaydi. Ilm — bu farzandlariga munosib ibrat bo‘lish, ularga mehnat, kitob, izlanish va qat’iyatning qadrini ko‘rsatish yo‘lidir.

Ona bo‘lish va ilmiy yo‘lda davom etish bir-biriga zid emas. Aksincha, Orastaning hayotida bu ikki mas’uliyat bir-birini to‘ldiradi. U ilm orqali o‘zini rivojlantiradi, farzandlariga esa harakat, o‘qish va orzu qilishdan to‘xtamaslik kerakligini amalda ko‘rsatadi.

Uning hayotiy qarashida shaxsiy rivojlanish, oilaviy mas’uliyat va jamiyatga foyda keltirish bir butun tushuncha sifatida namoyon bo‘ladi.

Kitobxonlik — 200 dan ortiq asar bilan boyigan tafakkur:

Orasta bo‘sh vaqtlarida “Mutolaa” ilovasi orqali elektron kitoblar o‘qiydi. Shu kunga qadar u o‘zbek va xorij adabiyotining 200 dan ortiq asarlarini mutolaa qilgan. Bu raqam uning kitobga bo‘lgan jiddiy munosabati, bilimga chanqoqligi va ichki dunyosini boyitishga bo‘lgan intilishini ko‘rsatadi.

Kitoblar Orasta uchun faqat dam olish vositasi emas. Ular tafakkurni kengaytiradi, tilni boyitadi, hayotga boshqacha qarashni o‘rgatadi va inson qalbida yangi savollar uyg‘otadi. Ayniqsa, ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanayotgan inson uchun keng mutolaa mustaqil fikrlash, tahlil qilish va yozish madaniyatini rivojlantiradi.

Uning yoshlar uchun aytadigan fikri ham aynan kitobning qadrini eslatadi:

“Kitoblar orasida o‘tgan vaqt hech qachon behuda ketmaydi.”

Bu jumla Orastaning kitobxonlik falsafasini ifodalaydi. Haqiqatan ham, kitob bilan o‘tgan vaqt insonni ichdan boyitadi, fikrini ravshanlashtiradi va hayot yo‘lida mustahkam tayanch bo‘ladi.

Wikipedia, bolalar kontenti va ijodiy qirralar:

Orasta Wikipediyada bolalar kontentiga oid maqolalar yozish bilan ham shug‘ullanadi. Bu faoliyat uning bilimni keng ommaga, ayniqsa, yosh avlod uchun tushunarli va foydali shaklda yetkazishga qiziqishini ko‘rsatadi.

Bolalar kontenti yaratish mas’uliyatli ish. Chunki bolalar uchun yozilgan har bir matn sodda, aniq, foydali va tarbiyaviy ahamiyatga ega bo‘lishi kerak. Orastaning bu yo‘nalishdagi faoliyati uning nafaqat ilmiy, balki ma’rifiy xizmatga ham yaqin ekanini bildiradi.

Uning yana bir asosiy mashg‘uloti — bolajonlarning oq-qora portretlarini chizish. Bu ijodiy qiziqish Orastaning qalbi nozik, bolalar dunyosiga mehr bilan qaraydigan va tasviriy san’at orqali ichki hislarini ifoda eta oladigan inson ekanini ko‘rsatadi.

Ilm va san’at Orasta shaxsiyatida bir-birini to‘ldiradi: biologiya unga hayot qonuniyatlarini anglashni o‘rgatsa, portret chizish inson qalbidagi samimiyat va beg‘uborlikni ko‘rishga yordam beradi.

Liderlikka qarashi: tashabbus va intizom

Orasta liderlik uchun eng muhim fazilatlar sifatida tashabbus va intizomni ko‘radi. Bu ikki tushuncha uning hayot yo‘lida ham muhim o‘rin tutadi. Tashabbus insonni harakatga keltiradi, intizom esa uni oxirigacha olib boradi.

Tashabbussiz inson yangi yo‘l boshlashi qiyin. Intizomsiz esa boshlangan ish natijaga yetmaydi. Orasta ilmiy maqolalar yozish, xalqaro konferensiyalarda qatnashish, ekologik tadbirlarda ishtirok etish, kitob o‘qish va ijodiy faoliyatini davom ettirish orqali aynan shu fazilatlarni amalda namoyon etmoqda.

Uning hayotida liderlik baland da’volar bilan emas, izchil ish, foydali loyiha, boshqalarga yordam va o‘z ustida ishlash bilan namoyon bo‘ladi.

Bakalavr talabalariga yordam berish istagi:

Orasta ilmiy sohada faoliyat olib borayotgan bakalavr bosqichi talabalariga maqola, tezislar yozish va ularni chop etish bo‘yicha yordam bera olishini ta’kidlaydi. Bu uning o‘z tajribasini boshqalar bilan bo‘lishishga tayyor ekanini ko‘rsatadi.

Ilmiy maqola yozishni endi boshlayotgan talaba ko‘pincha mavzu tanlash, manba bilan ishlash, matn tuzish, ilmiy uslubga amal qilish va chop etish jarayonida qiynaladi. Orasta ana shu yo‘ldan o‘tgani uchun boshqalarga amaliy ko‘mak berishni istaydi.

Bu fazilat uning ilmni faqat o‘zi uchun emas, boshqalarning o‘sishi uchun ham xizmat qildirishga tayyorligini bildiradi. Haqiqiy ilm egasi bilimni saqlab qolmaydi — uni ulashadi, ko‘paytiradi va boshqalar uchun yo‘l ochadi.

Dorivor plantatsiyalar va ekologik loyiha:

Orasta hozirda respublikaning qurg‘oqchil hududlarida suv resursini tejovchi dorivor plantatsiyalar tashkil etish va xomashyoni farmatsevtika ishlab chiqarish jarayoniga tatbiq etish bo‘yicha loyiha ustida ishlamoqda.

Bu loyiha bir nechta muhim yo‘nalishni birlashtiradi: biologiya, botanika, ekologiya, suv tejamkorligi, qurg‘oqchil hududlardan samarali foydalanish va farmatsevtika sanoati uchun xomashyo bazasini rivojlantirish. Bunday loyiha nazariy ilm bilan amaliy ehtiyojni bog‘laydi.

O‘zbekistonning ayrim hududlarida suv resurslari cheklangan. Shu sababli suvni tejaydigan, ekologik jihatdan mos, iqtisodiy va farmatsevtik ahamiyatga ega dorivor o‘simliklar plantatsiyalarini tashkil etish dolzarb masalalardan biridir. Orastaning bu yo‘nalishdagi izlanishi uning ilmni real hayot muammolariga yechim sifatida ko‘rishini ko‘rsatadi.

Kelajak maqsadlari — doktorantura, professorlik va Art-House sari:

Orastaning kelajak rejalari keng va mazmunli. U ta’limning doktorantura bosqichini xorijda davom ettirishni maqsad qilgan. Bu maqsad uning xalqaro ilmiy muhitda o‘sish, tajriba orttirish va biologiya sohasida chuqurroq izlanish olib borish istagidan dalolat beradi.

Kelajakda u oliy ta’lim sohasida chuqur ilmiy ishlar olib borib, professorlik ilmiy darajasiga erishishni orzu qiladi. Professorlik — faqat ilmiy unvon emas, balki katta ilmiy maktab yaratish, yosh tadqiqotchilarni yetishtirish va jamiyat ilm-faniga hissa qo‘shish mas’uliyatidir.

Shuningdek, Orasta shaxsiy Art-House va fotogalereyasiga asos solishni istaydi. Bu orzu uning ichki ijodiy olami, san’atga bo‘lgan mehr-muhabbati va biologiya bilan san’atni uyg‘un tasavvur qilish qobiliyatini ko‘rsatadi.

Yana bir maqsadi — to‘liq marafon, ya’ni 42 kilometr masofani yugurish. Bu orzu undagi jismoniy bardoshlilik, intizom va o‘z chegaralarini kengaytirishga bo‘lgan intilishni ifodalaydi.

Yoshlar uchun aytadigan so‘zi:

Orastaning yoshlarga aytadigan eng muhim fikri kitob va ilmga borib taqaladi:

“Kitoblar orasida o‘tgan vaqt hech qachon behuda ketmaydi.”

Bu fikr har bir yosh uchun muhim eslatmadir. Chunki kitob o‘qigan inson fikrlaydi, izlanadi, savol beradi, dunyoni boshqacha ko‘radi. Kitob insonni yolg‘iz qoldirmaydi — aksincha, uni ichki jihatdan boyitadi, sabrga, tafakkurga va keng qarashga o‘rgatadi.

Orasta yoshlarga ilm olishni, kitob bilan do‘st bo‘lishni, o‘z qiziqishlarini izchil rivojlantirishni va imkoniyatlardan unumli foydalanishni o‘z hayoti orqali ko‘rsatib kelmoqda. Uning yo‘li shuni isbotlaydi: ilm va kitob insonni faqat bilimli emas, mas’uliyatli, keng dunyoqarashli va jamiyatga foydali shaxsga aylantiradi.

Xulosa — ilm, ekologiya va ijodni birlashtirgan yosh olima:

Raupova Orasta Otabek qizi — biologiya faniga sodiq, genetika va botanika ixtisosligi bo‘yicha magistraturani tamomlagan, xalqaro jurnallarda maqolalari chop etilgan, ekologik loyihalarda faol, kitobxonlik va ijodiy faoliyatni hayotining muhim qismiga aylantirgan yosh ilmiy izlanuvchidir.

Uning Buxoro davlat universitetidan O‘zbekiston Milliy universiteti magistraturasigacha bo‘lgan ta’lim yo‘li, “Level Up” o‘quv markazidagi pedagogik tajribasi, xalqaro maqolalari, bioxilma-xillik bo‘yicha ekoloyihasi, plogging tadbirlaridagi ishtiroki, CEFR va IELTS sertifikatlari, 200 dan ortiq kitob mutolaasi va dorivor plantatsiyalar bo‘yicha amaliy loyihasi uning katta ilmiy va shaxsiy salohiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.

Orasta o‘z hayoti bilan bitta haqiqatni isbotlamoqda: ilm faqat kasb emas, u mas’uliyat, ibrat va kelajak oldidagi burchdir. Kitob, izlanish, tashabbus va intizom bilan yashagan inson nafaqat o‘z hayotini, balki atrofidagi insonlar dunyoqarashini ham o‘zgartira oladi.

Aynan shuning uchun ham Orastaning bugungi yo‘li — biologiya, ekologiya, ilmiy izlanish, kitobxonlik va ijodni birlashtirib, kelajakda professorlik darajasiga intilayotgan yosh olimaning yorqin ifodasidir.