O‘RINBOYEV SAMANDAR PARDABOY O‘G‘LI

O‘rinboyev Samandar Pardaboy o‘g‘li

IIV Akademiyasi kursanti | Probatsiya va kiberxavfsizlik yo‘nalishi izlanuvchisi | Nomdor stipendiya sohibi | Ijodkor va maqsadli yosh

Tug‘ilgan sana: 2006-yil 22-fevral

Tug‘ilgan joy: Sirdaryo viloyati, Sayxunobod tumani

Yashash manzili: Sirdaryo viloyati, Sayxunobod tumani

Ta’lim muassasasi: O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi

Ta’lim bosqichi: 3-bosqich kursanti

Ta’lim yo‘nalishlari: Probatsiya faoliyati va kiberxavfsizlik

Avvalgi ta’lim muassasasi: IIV Sirdaryo akademik litseyi

Muhim yutuqlari: Abdulhamid Cho‘lpon nomidagi stipendiya va ko‘krak nishoni, Cyber Security Analyst sertifikati, Google va IBM sertifikatlari

Qiziqishlari: Huquq, kiberxavfsizlik, rassomchilik, musiqa, hunarmandchilik, adabiyot va she’riyat

Asosiy maqsadi: Yetuk mutaxassis bo‘lib, O‘zbekistonning huquqiy salohiyatini yuksaltirishga hissa qo‘shish

Hayotiy shiori: “Bir muhim narsaga erishish uchun boshqasidan voz kechishga to‘g‘ri keladi.”

O‘rinboyev Samandar Pardaboy o‘g‘li — boshqalarning shubha va ishonchsizligini tushkunlikka sabab emas, o‘zini namoyon etish uchun kuchli motivatsiyaga aylantira olgan, huquqni muhofaza qilish va kiberxavfsizlik sohalarida yetuk mutaxassis bo‘lish sari izchil harakat qilayotgan maqsadli yoshlardan biridir.

Uning hayot yo‘li tayyor imkoniyatlar yoki oson erishilgan natijalardan iborat emas. Samandar o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlari uchun vaqtini, qulayliklarini va ayrim qiziqishlarini cheklashga, zarur bo‘lganda esa o‘zi uchun yangi imkoniyatlarni mustaqil ravishda yaratishga odatlangan.

Maktab davrida uning imkoniyatlariga shubha bilan qaraganlar ham, tanlagan ta’lim muassasasida o‘qiy olmasligini aytganlar ham bo‘lgan. Ammo Samandar bunday fikrlarga javobni tortishuv yoki baland gaplar bilan emas, amaliy natijalar bilan berishni tanladi.

U IIV Sirdaryo akademik litseyiga o‘qishga kirdi, uni muvaffaqiyatli tamomladi va 2024-yilda O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi kursantiga aylandi. Keyinchalik ikki yillik intilish va izlanishlaridan so‘ng Abdulhamid Cho‘lpon nomidagi stipendiya hamda ko‘krak nishoniga sazovor bo‘ldi.

Shuningdek, kiberxavfsizlik bo‘yicha o‘z bilimlarini rivojlantirib, Cyber Security Analyst, Google va IBM ta’lim dasturlariga oid sertifikatlarni qo‘lga kiritdi.

Samandarning hayotiy qarashlari bir muhim tamoyilga asoslangan:

“Bir muhim narsaga erishish uchun boshqasidan voz kechishga to‘g‘ri keladi.”

Bu jumla uning uchun imkoniyatlardan butunlay voz kechish degani emas. Aksincha, inson katta maqsad sari ketayotganida qaysi mashg‘ulot, odat va qulaylik unga yordam berishi, qaysilari esa vaqtini behuda sarflayotganini anglay olishi kerakligini bildiradi.

Sayxunoboddan mas’uliyatli kasb sari

Samandar 2006-yil 22-fevral kuni Sirdaryo viloyatining Sayxunobod tumanida tug‘ilgan. Uning bolalik va maktab yillari ham shu hududda o‘tgan.

Sayxunoboddagi oilaviy muhit, yaqinlarining tarbiyasi va maktab davrida uchragan turli sinovlar uning xarakterida qat’iyat, mas’uliyat va o‘z kuchiga ishonish kabi fazilatlarni shakllantirdi.

Samandar yoshligidan ichki ishlar tizimida faoliyat olib boradigan xodimlarning tartibli, ozoda va mas’uliyatli qiyofasiga qiziqib kelgan. Toza va chiroyli xizmat formasi uning dastlabki e’tiborini tortgan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan bu kasb tashqi ko‘rinishdan ancha katta ma’no kasb etishini tushunib yetdi.

Ichki ishlar organlari xodimi bo‘lish — faqat forma kiyish emas. Bu jamiyat osoyishtaligi, qonun ustuvorligi, insonlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish hamda murakkab vaziyatlarda katta mas’uliyatni zimmasiga olish demakdir.

Samandarning ushbu sohaga qiziqishida onasining hissasi alohida o‘rin tutadi. Onasining ishonchi, maslahatlari va qo‘llab-quvvatlashi unga o‘z oldiga katta maqsad qo‘yish hamda unga sodiq qolish uchun kuch berdi.

U tanlagan kasbining tashqi jozibasigina emas, uning ortidagi mas’uliyatni ham asta-sekin anglab bordi. Shu sababli ichki ishlar tizimida o‘qish va faoliyat olib borish Samandar uchun oddiy kasbiy tanlov emas, hayotiy yo‘nalishga aylandi.

Bir gapdan boshlangan qat’iy qaror

Samandarning IIV akademik litseyiga kirish qaroriga maktab davrida sodir bo‘lgan bir voqea kuchli turtki bergan.

U litseyga hujjat topshirishni rejalashtirganida, matematika o‘qituvchilaridan biri unga bu yo‘lni tanlamaslikni maslahat berib, o‘sha yerga kirgan taqdirda ham katta natijaga erisha olmasligi mumkinligini aytgan.

Bunday fikr boshqa bir yoshni ikkilanishga yoki o‘z maqsadidan voz kechishga majbur qilishi mumkin edi. Samandar esa bu gapni o‘ziga nisbatan yakuniy hukm sifatida qabul qilmadi.

Aksincha, u o‘z imkoniyatlarini natija orqali isbotlashga qaror qildi.

Samandar IIV Sirdaryo akademik litseyiga hujjat topshirdi, imtihonlarga tayyorlandi va o‘qishga kirishga muvaffaq bo‘ldi. Shu tariqa, unga “topshirmaslik” tavsiya qilingan ta’lim muassasasi uning kelajakdagi katta yo‘lining boshlang‘ich bosqichiga aylandi.

Bu voqea Samandarga boshqalarning fikri inson hayotini to‘liq belgilab bera olmasligini o‘rgatdi. Inson haqidagi eng to‘g‘ri xulosani uning bugungi holatiga qarab emas, o‘z ustida ishlashga bo‘lgan tayyorligi va ertangi natijalariga qarab chiqarish kerak.

Uning fikricha, ba’zan shubha bildirgan insonlar ham bilmagan holda kuchli motivatsiya berishi mumkin. Muhimi, ularning gapiga ranjib qolish emas, bu hissiyotni to‘g‘ri yo‘nalishga burishdir.

IIV Sirdaryo akademik litseyidagi shakllanish davri

Samandar 2022-yilda IIV Sirdaryo akademik litseyida tahsil olishni boshladi.

Akademik litsey uning hayotida tartib, intizom va mas’uliyatning yanada mustahkam shakllangan davri bo‘ldi. Bu ta’lim muhiti oddiy maktab hayotidan farq qilib, o‘quvchilardan bilim bilan bir qatorda vaqtga rioya qilish, jamoaviy hayotga moslashish va o‘z xatti-harakatlariga javob bera olishni ham talab qilardi.

Litseyda o‘qish davomida Samandar ichki ishlar tizimi, huquqiy fanlar va xizmat intizomi bilan yaqindan tanishdi.

U bu sohaga faqat tashqi qiziqish bilan kirib bo‘lmasligini, har bir kursant o‘zini jismoniy, aqliy va ma’naviy jihatdan tayyorlashi kerakligini anglab yetdi.

Ta’lim davomida u mustaqil yashash, vaqtni to‘g‘ri taqsimlash va bir vaqtning o‘zida bir nechta vazifani bajarish ko‘nikmalarini rivojlantirdi.

2024-yilda Samandar IIV Sirdaryo akademik litseyini tamomladi. Ammo uning maqsadi shu bilan tugamadi. Litsey ta’limi O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasiga kirish uchun mustahkam poydevor vazifasini bajardi.

“U yerda o‘qiy olmaysan” degan fikrga natija bilan javob

Samandarning IIV Akademiyasiga kirishiga turtki bo‘lgan yana bir muhim voqea uning yaqinlaridan biri bilan suhbatida yuz bergan.

Onasining amakivachchasi unga Akademiyada asosan boy oilalarning farzandlari ta’lim olishi, otasining yetarli mablag‘i bo‘lmasa, u yerda o‘qishi qiyin bo‘lishini aytgan.

Bu gap Samandarning qattiq izzat-nafsiga tekkan.

U ta’lim va muvaffaqiyatni faqat moddiy imkoniyat bilan o‘lchash to‘g‘ri emasligini isbotlashni xohladi. Uningcha, insonning kelajagini ota-onasining moliyaviy holatigina emas, o‘zining tayyorgarligi, mehnati va qat’iyati ham belgilaydi.

Samandar o‘sha fikrdan ranjib qolib, maqsadidan qaytmadi. U bu hissiyotni tayyorgarlik va harakatga aylantirdi.

Natijada 2024-yilda O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasiga o‘qishga qabul qilindi.

Bu muvaffaqiyat unga bir haqiqatni yana bir bor isbotladi: insonning imkoniyatlarini boshqalar emas, uning o‘z harakati belgilashi kerak.

Samandar uchun Akademiyaga kirish faqat ta’lim muassasasiga qabul qilinish emas edi. Bu o‘ziga nisbatan bildirilgan shubhalarga amaliy javob, onasining ishonchini oqlash va uzoq muddatli maqsadining yangi bosqichiga chiqish edi.

IIV Akademiyasidagi mas’uliyatli ta’lim

Bugungi kunda Samandar O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasining 3-bosqich kursanti sifatida tahsil olmoqda.

Akademiyadagi ta’lim undan nazariy bilim, xizmat intizomi, jismoniy tayyorgarlik va ma’naviy barqarorlikni bir vaqtda rivojlantirishni talab qiladi.

Huquqni muhofaza qilish tizimida faoliyat yuritadigan mutaxassis vaziyatni tez tahlil qilishi, qonun talablarini yaxshi bilishi va eng murakkab holatlarda ham sovuqqonlikni saqlay olishi lozim.

Samandar Akademiyadagi har bir mashg‘ulotni kelajakdagi faoliyati uchun tayyorgarlik deb qabul qiladi. U o‘rgangan nazariy bilimlarini amaliy vaziyatlarda qo‘llash, fuqarolar bilan to‘g‘ri muomala qilish va qabul qilgan qarorlarining oqibatini oldindan baholash ko‘nikmalarini rivojlantirmoqda.

Uningcha, xizmat formasini kiygan insonning har bir harakati nafaqat o‘ziga, balki u vakillik qilayotgan butun tizim obro‘siga ham ta’sir ko‘rsatadi.

Shu sababli kursantlik Samandar uchun shunchaki oliy ta’lim bosqichi emas. Bu o‘z xarakteri, dunyoqarashi va mas’uliyatini shakllantirish davridir.

Probatsiya — insonni jamiyatdan uzmasdan tuzatish yo‘li

Samandar probatsiya faoliyati yo‘nalishida tahsil olmoqda.

Probatsiya jinoyat sodir etgan, ammo jamiyatdan to‘liq ajratilmagan shaxslar bilan ishlash, ularning qonun talablariga rioya etishini nazorat qilish va ijtimoiy hayotga qayta moslashishiga ko‘maklashishga qaratilgan mas’uliyatli yo‘nalishdir.

Bu sohada ishlaydigan mutaxassis faqat nazorat qiluvchi emas. U insonning qayta xato qilmasligi, foydali hayotga qaytishi va o‘z imkoniyatlarini to‘g‘ri yo‘naltirishi uchun ham yordam bera olishi kerak.

Samandarning rahmdillik, kattalar va kichiklarga hurmat bilan muomala qilish kabi fazilatlari kelajakdagi probatsiya faoliyatida muhim ahamiyat kasb etishi mumkin.

Chunki har qanday huquqbuzarlik ortida turli hayotiy sharoit, xato qaror va insoniy muammo mavjud bo‘lishi mumkin. Qonun talabini qat’iy ta’minlash bilan birga, shaxsning tuzalish imkoniyatiga ham e’tibor qaratish professional yondashuvni talab qiladi.

Samandar probatsiya xodimi adolatli, sabrli va kuzatuvchan bo‘lishi kerakligini tushunadi. U shaxsga faqat uning avvalgi xatosi orqali baho bermasdan, kelajakdagi to‘g‘ri hayot uchun imkoniyat yaratishga ham hissa qo‘shishi lozim.

Kiberxavfsizlik — ko‘rinmas tahdidlarga qarshi kurash

Samandarning ta’lim yo‘nalishlaridan yana biri — kiberxavfsizlik.

Raqamli texnologiyalar rivojlanishi bilan jinoyat va tahdidlarning shakli ham o‘zgarib bormoqda. Bugungi kunda firibgarlik, shaxsiy ma’lumotlarni o‘g‘irlash, zararli dasturlar, akkauntlarni buzish va raqamli tizimlarga noqonuniy kirish kabi jinoyatlar jamiyat xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda.

Kiberxavfsizlik mutaxassisi bunday tahdidlarni aniqlash, tahlil qilish va ularga qarshi himoya choralarini ishlab chiqishi kerak.

Samandar bu yo‘nalishni kelajakning eng muhim sohalaridan biri deb biladi. Chunki hayotning katta qismi raqamli muhitga ko‘chayotgan bir davrda fuqarolar, tashkilotlar va davlat axborot tizimlarini himoya qilish alohida ahamiyat kasb etadi.

U kiberxavfsizlikni faqat kompyuter dasturlarini bilish bilan cheklanadigan soha deb hisoblamaydi. Bu yo‘nalish mantiqiy fikrlash, doimiy o‘rganish, kuzatuvchanlik va kichik detallarga e’tibor berishni talab qiladi.

Kiberjinoyatchilar yangi usullarni ishlab chiqayotgan bir paytda xavfsizlik mutaxassisi ham bilim va ko‘nikmalarini muntazam yangilab borishi zarur.

Samandar huquqiy bilimlarni kiberxavfsizlik bilan uyg‘unlashtirib, kelajakda raqamli jinoyatlarning oldini olish va ularga qarshi samarali kurash olib boradigan yetuk kadr bo‘lishni istaydi.

Cyber Security Analyst, Google va IBM sertifikatlari

Samandar Akademiyadagi ta’lim bilan cheklanib qolmasdan, mustaqil ravishda kiberxavfsizlik va axborot texnologiyalari bo‘yicha ham o‘z bilimlarini rivojlantirmoqda.

U Cyber Security Analyst yo‘nalishidagi sertifikat hamda Google va IBM ta’lim dasturlariga oid sertifikatlarni qo‘lga kiritgan.

Bu natijalar uning asosiy ta’lim dasturidan tashqari ham o‘z ustida ishlashga tayyor ekanini ko‘rsatadi.

Sertifikatning o‘zi yakuniy maqsad bo‘lmasa-da, unga erishish davomida o‘rganilgan bilim va amaliy ko‘nikmalar muhim ahamiyatga ega.

Samandar kiberxavfsizlik bo‘yicha tahliliy fikrlash, ehtimoliy tahdidlarni aniqlash, raqamli xavfsizlik tamoyillari va ma’lumotlarni himoya qilish masalalarini o‘rganib bormoqda.

Uningcha, zamonaviy huquqni muhofaza qilish xodimi faqat qonunlarni bilishi bilan cheklanmasligi kerak. U texnologiyalar qanday ishlashi va jinoyatchilar ulardan qanday foydalanishi mumkinligini ham tushunishi lozim.

Shu sababli Samandar xalqaro ta’lim platformalari orqali bilim olishni o‘zining kasbiy rivojlanishidagi muhim yo‘nalishlardan biri deb hisoblaydi.

Qasamyod marosimida berilgan va’da

Samandar hayotidagi eng ta’sirchan voqealardan biri Akademiyaga qabul qilinganidan keyingi qasamyod marosimida yuz bergan.

Marosim davomida yuqori bosqich kursantlaridan nomdor stipendiya va ko‘krak nishoni sohiblari Ichki ishlar vaziri tomonidan taqdirlangan.

Bu manzara Samandarda kuchli taassurot qoldirdi.

U o‘sha paytda ota-onasiga bir kuni o‘zi ham katta natijaga erishib, vazir qo‘lidan mukofot qabul qilishini va’da berdi.

Bu oddiy hayajon bilan aytilgan jumla bo‘lib qolmadi. Samandar uni o‘z oldiga qo‘yilgan aniq maqsadga aylantirdi.

Nomdor stipendiyaga erishish uchun u ikki yil davomida izlandi, bilimini oshirdi va o‘zini turli yo‘nalishlarda namoyon etishga harakat qildi.

Uning uchun mazkur maqsad shaxsiy g‘ururdan tashqari ota-onasiga berilgan va’dani bajarish masalasi ham edi.

Va’da inson zimmasiga katta mas’uliyat yuklaydi. Ayniqsa, u eng yaqin insonlarga berilgan bo‘lsa, undan voz kechish yanada qiyinlashadi.

Samandar charchagan yoki natija kechikkan paytlarida qasamyod marosimidagi o‘sha lahzani esladi. U o‘zini sahnada mukofot olayotgan holda tasavvur qilib, harakatini davom ettirdi.

Abdulhamid Cho‘lpon nomidagi stipendiya va ko‘krak nishoni

Ikki yillik urinish, izlanish va muntazam mehnatdan so‘ng Samandar Abdulhamid Cho‘lpon nomidagi stipendiya hamda ko‘krak nishoni sohibiga aylandi.

Bu yutuq uning Akademiyadagi faoliyatining muhim bosqichlaridan biri bo‘ldi.

Samandar uchun ko‘krak nishoni shunchaki metall belgi yoki tantanali marosimdagi mukofot emas. U ota-onasiga berilgan va’da, o‘z ustida ishlagan kunlar va maqsadidan voz kechmagan xarakterining ramzidir.

Mukofotga erishish bilan insonning vazifasi tugamaydi. Aksincha, katta e’tirof unga yanada yuqori talab va mas’uliyat yuklaydi.

Samandar endi ushbu nomga munosib bo‘lib qolish, bilim va xulqi bilan boshqa kursantlarga o‘rnak bo‘lish zarurligini his qiladi.

Cho‘lpon nomi bilan bog‘liq stipendiya unga ma’rifat, erkin fikr va millat oldidagi mas’uliyat tushunchalarini ham eslatadi. Samandar o‘z faoliyatida bilimli, vatanparvar va huquqiy mas’uliyatni chuqur his qiladigan mutaxassis bo‘lishga intiladi.

Ushbu yutuq uning hayotidagi bir haqiqatni tasdiqladi: ba’zan katta natija uchun bir emas, bir necha bor urinishga to‘g‘ri keladi. Natija kechikishi insonning unga munosib emasligini emas, hali ko‘proq tayyorgarlik zarurligini anglatishi mumkin.

Sabr va o‘ziga ishonch

Samandar boshqalar uning hayotidan avvalo sabr va o‘ziga bo‘lgan ishonchni o‘rganishlari mumkin, deb hisoblaydi.

Sabr uning nazarida shunchaki kutish emas. Sabr — natija darhol kelmaganida ham tayyorgarlikni davom ettirish, birinchi urinish muvaffaqiyatsiz bo‘lganida qayta harakat boshlash va maqsadni unutmaslikdir.

U Akademiyaga kirish, kiberxavfsizlik bo‘yicha bilim olish va stipendiya sohibiga aylanish jarayonida shoshilinch natija kutib bo‘lmasligini tushundi.

O‘ziga ishonch esa inson hech qachon shubhalanmasligi degani emas. Ba’zan Samandar ham imkoniyatlari haqida ikkilangan yoki charchagan bo‘lishi mumkin. Ammo u vaqtinchalik shubha sabab butun maqsadidan voz kechmadi.

Uningcha, inson o‘ziga ishonmasa, boshqalarning ishonchsizligi uni tezda yo‘ldan qaytaradi. Ichki ishonch esa tashqi shubhalarni mehnat orqali yengishga yordam beradi.

“Boshqalar sizning imkoniyatingizga shubha qilishi mumkin. Ammo yakuniy qarorni ularning gapi emas, sizning harakatingiz chiqaradi.”

Samandarning IIV litseyi va Akademiyasiga kirish tarixi bunga yaqqol misol bo‘la oladi.

Liderlik — bilimni amalda namoyon etish

Samandarning fikricha, lider bo‘lish uchun inson avvalo o‘z bilim va salohiyatini namoyon eta olishi, eng muhimi, uni amaliyotda qo‘llashi kerak.

Faqat ko‘p gapirish yoki o‘zini faol ko‘rsatish insonni haqiqiy yetakchiga aylantirmaydi.

Lider muammoni ko‘rganda yechim taklif qilishi, zarur paytda mas’uliyatni zimmasiga olishi va jamoani o‘z harakati bilan ruhlantira olishi lozim.

Huquqni muhofaza qilish tizimida liderlik ayniqsa muhim. Chunki murakkab vaziyatlarda qaror qabul qiladigan insonning xatosi boshqalarning hayotiga ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Shu sababli Samandar liderning bilimi mustahkam, fikri aniq va xatti-harakati mas’uliyatli bo‘lishi kerakligini ta’kidlaydi.

Uning nazarida, salohiyat faqat test yoki imtihon natijasida ko‘rinmaydi. Inson o‘rgangan bilimini real vaziyatda to‘g‘ri qo‘llay olsa, uning haqiqiy tayyorgarligi namoyon bo‘ladi.

Samandar kelajakda faqat xizmat vazifasini bajaradigan xodim emas, jamoasiga foyda keltira oladigan, mas’uliyatli va tashabbuskor mutaxassis bo‘lishni maqsad qiladi.

Forma ortidagi insoniylik

Samandar kelajakdagi kasbida qat’iyat va intizom bilan birga insoniylik ham muhim ekanini tushunadi.

U o‘zini biroz tortinchoq va rahmdil inson sifatida tasvirlaydi. Kattalar va kichiklar bilan muomala qilishda hurmatni saqlashga intiladi.

Huquqni muhofaza qilish tizimida ishlaydigan inson uchun bunday fazilatlar zaiflik emas. Aksincha, fuqarolarning muammosini tinglash, ularning holatini tushunish va qonuniy vakolatdan adolatli foydalanish uchun insoniylik zarur.

Forma xodimga vakolat beradi, ammo bu vakolat bilan birga katta javobgarlik ham keladi.

Samandarning fikricha, qonunni ta’minlash jarayonida qat’iylik zarur, lekin bu insonlar bilan qo‘pol muomala qilishni anglatmaydi.

Ayniqsa, probatsiya faoliyatida shaxsga faqat huquqbuzar sifatida emas, o‘z hayotini to‘g‘rilash imkoniyatiga ega inson sifatida qarash muhim.

Samandar o‘zidagi rahmdillikni xizmat intizomi va adolat bilan muvozanatlashtirib, professional xodim bo‘lishni istaydi.

San’at va madaniyatga bo‘lgan qiziqish

Samandar Akademiyaga kirishidan avval maktabdagi san’at va madaniyatga oid turli tanlovlarda ham faol qatnashgan.

U buyumlar yasash, rassomchilik, musiqa va adabiyot bilan shug‘ullangan. Turli asarlarni o‘qib, ulardan ilhomlangan holda she’rlar yozgan.

Bu qiziqishlar uning faqat huquq yoki texnologiyaga yo‘naltirilgan emas, ijodiy fikrlash qobiliyatiga ham ega ekanini ko‘rsatadi.

Rassomchilik insondan kuzatuvchanlik va detallarga e’tibor talab qiladi. Kiberxavfsizlikda ham kichik belgilar, tizimdagi noodatiy o‘zgarishlar va yashirin xavflarni ko‘ra olish muhim.

Musiqa ritm va uyg‘unlikni his qilishni o‘rgatsa, she’riyat fikr va tuyg‘uni ixcham hamda ta’sirchan shaklda ifodalash qobiliyatini rivojlantiradi.

Samandar ijodiy mashg‘ulotlarni kasbiy faoliyatidan butunlay alohida deb hisoblamaydi. Ular uning ruhiy muvozanatini saqlash, dunyoqarashini kengaytirish va boshqalar bilan muloqotini boyitishga yordam beradi.

Uning hayotiy shiori bir muhim maqsad uchun ba’zi narsalardan voz kechish kerakligini bildirsa-da, bu ijoddan butunlay voz kechish degani emas. Samandar vaqt va imkoniyat topganida san’atga bo‘lgan qiziqishlarini ham davom ettirishga intiladi.

Qo‘l mehnati bilan topilgan kurs puli

Samandarning hayotidagi e’tiborga molik tajribalardan biri akademik litseyda o‘qigan davrida yuz bergan.

U huquq va ingliz tili kurslariga qatnashishni xohlagan, ammo buning uchun yetarli mablag‘ topish qiyin bo‘lgan.

Shunda Samandar vaziyatdan shikoyat qilish yoki rejasidan voz kechish o‘rniga, o‘z imkoniyatidan foydalanishga qaror qildi.

U suvenirlar va gul buketlari yasab, ularni sotish bilan shug‘ullandi.

Bu faoliyat unga faqat mablag‘ topish imkonini bermadi. U mehnatning qadrini, mijozlar bilan muomala qilish, buyurtmani sifatli bajarish va topilgan pulni maqsadli sarflashni ham o‘rgandi.

Qo‘l mehnati bilan yaratilgan har bir buyum ortida vaqt, sabr va ijodiy yondashuv turardi. Samandar shu orqali o‘z ta’limi uchun zarur imkoniyatni qisman bo‘lsa-da o‘zi yaratdi.

Bu tajriba uning hayotiy shiorini amalda namoyon etdi. Huquq va ingliz tilini o‘rganish uchun u bo‘sh vaqtining bir qismini mehnatga bag‘ishladi.

Uningcha, pul yetishmasligi har doim ham maqsaddan voz kechish uchun yakuniy sabab bo‘la olmaydi. Ba’zan inson o‘zida bor qobiliyatni ishga solib, kichik bo‘lsa ham imkoniyat yaratishi mumkin.

Vaqt yetishmasligi ortidagi haqiqat

Samandar yoshlardan ko‘pincha “vaqtim yo‘q” yoki “imkoniyatim yetmaydi” degan gaplarni eshitadi.

U ayrim insonlarda haqiqatan ham moliyaviy yoki vaqt bilan bog‘liq murakkab sharoit bo‘lishini tushunadi. Ammo ko‘p hollarda kun davomida televizor, telefon va foydasiz mashg‘ulotlarga sarflanayotgan vaqt hisobga olinmaydi.

Uning fikricha, inson avvalo o‘z vaqtini kuzatishi va qayerga sarflayotganini tahlil qilishi kerak.

“Kimlargadir vaqt yetmaydi, kimlargadir pul yetmaydi. Ba’zan esa televizor va telefonga ketayotgan vaqtni o‘z ustida ishlashga sarflashning o‘zi kifoya.”

Har kuni bir soatni yangi til, kitob, kasbiy kurs yoki jismoniy mashg‘ulotga ajratish dastlab kichik natija berishi mumkin. Ammo bu odat bir necha oy yoki yil davomida katta o‘zgarishga aylanadi.

Samandar telefon va texnologiyani mutlaqo zararli deb hisoblamaydi. Aksincha, ularning o‘zidan ta’lim, sertifikat olish va yangi kasb o‘rganish uchun foydalanish mumkin.

Muammo qurilmada emas, undan qanday maqsadda foydalanishda.

U yoshlarni kun davomida qancha vaqtni maqsadlariga, qancha vaqtni esa vaqtinchalik ko‘ngilochar mashg‘ulotlarga sarflayotganini xolis baholashga chaqiradi.

Har narsaning o‘z vaqti bor

Samandarning motivatsiya haqidagi qarashlari faqat tezroq natijaga erishish g‘oyasiga asoslanmagan.

U hayotdagi har bir jarayonning o‘z vaqti borligini tushunadi.

“Na gul barvaqt ochiladi, na quyosh vaqtidan oldin chiqadi.”

Bu fikr insonning mehnati behuda ketmasligini, ammo natija doimo u xohlagan vaqtda kelmasligi mumkinligini anglatadi.

Gulning ochilishi uchun urug‘, tuproq, suv, quyosh va vaqt kerak bo‘lganidek, insonning yutug‘i uchun ham tayyorgarlik, sabr va muntazam harakat zarur.

Samandar ikki yillik urinishdan so‘ng nomdor stipendiyaga erishgani orqali bu haqiqatni o‘z hayotida his qilgan.

Agar u natija birinchi urinishda kelmagani uchun maqsadidan voz kechganida, ota-onasiga bergan va’dasini bajara olmagan bo‘lardi.

Biroq “har narsaning o‘z vaqti bor” degan fikr harakatsiz kutishni anglatmaydi. Gul ochishi uchun parvarish kerak bo‘lganidek, inson ham natijani kutayotgan paytda o‘z ustida ishlashda davom etishi lozim.

Samandar sabr va harakatni bir-biridan ajratmaydi. Uning uchun sabr — harakat davomida natijani to‘g‘ri vaqtgacha kutishdir.

Bir maqsad uchun qurbon qilinadigan qulayliklar

Samandarning hayotiy shiori katta natijaga erishish uchun ba’zan ayrim qulayliklardan voz kechish zarurligini ifodalaydi.

“Bir muhim narsaga erishish uchun boshqasidan voz kechishga to‘g‘ri keladi.”

Masalan, imtihonga tayyorlanayotgan yosh vaqtining bir qismini ko‘ngilochar mashg‘ulotlardan olib, darsga ajratishi kerak bo‘ladi.

Yangi kasb o‘rganmoqchi bo‘lgan inson dam olish vaqtining bir qismini kurs va amaliyotga sarflaydi. Sportchi esa natija uchun ovqatlanish, uyqu va mashg‘ulot tartibiga qat’iy rioya qiladi.

Samandar ham litsey, Akademiya, kiberxavfsizlik sertifikatlari va stipendiya sari harakat qilganida ko‘plab qulayliklarini cheklashiga to‘g‘ri kelgan.

Biroq u inson o‘z salomatligi, vijdoni yoki oilaviy qadriyatlaridan maqsad yo‘lida voz kechishi kerak, degan fikrda emas.

Uning shiori ustuvorliklarni to‘g‘ri belgilash, vaqtni maqsadsiz sarflamaslik va muhim natija uchun vaqtinchalik qulayliklarni qurbon qila olishni anglatadi.

O‘zbekistonning huquqiy salohiyatiga hissa qo‘shish maqsadi

Samandarning kelajakdagi asosiy rejasi — IIV Akademiyasini muvaffaqiyatli tamomlab, yetuk kadr bo‘lish.

U o‘z bilim va salohiyatini faqat shaxsiy lavozim yoki martaba uchun emas, O‘zbekistonning huquqiy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qildirishni maqsad qilgan.

Huquqiy salohiyat faqat ko‘plab qonunlar mavjudligi bilan belgilanmaydi. Qonunlarni to‘g‘ri tushunadigan, ularga hurmat bilan yondashadigan va amaliyotda adolatli qo‘llay oladigan mutaxassislar ham zarur.

Samandar kelajakda fuqarolarning qonunga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash, huquqbuzarliklarning oldini olish va kiberjinoyatlarga qarshi kurashishda munosib hissa qo‘shishni istaydi.

Probatsiya yo‘nalishidagi bilimlari unga insonlarni qayta ijtimoiylashtirish jarayonida ishlash imkonini bersa, kiberxavfsizlik bo‘yicha tayyorgarligi zamonaviy raqamli tahdidlarga qarshi kurashishda yordam beradi.

Ushbu ikki yo‘nalish bir qarashda turlicha tuyulishi mumkin. Biroq ularning ikkalasini ham jamiyat xavfsizligi, qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini himoya qilish maqsadi birlashtiradi.

Samandar kelajakdagi faoliyatida bilimli, halol, rahmdil va mas’uliyatli mutaxassis bo‘lishni istaydi.

Kutilmagan qobiliyatlar bilan boyigan kursantlik qiyofasi

Samandar haqida qiziqarli jihatlardan biri shundaki, uning shaxsiyati faqat qat’iy intizom va xizmat faoliyatidan iborat emas.

U suvenir yasay oladi, gul buketlari tayyorlaydi, rasm chizadi, musiqaga qiziqadi va she’r yozadi. Shu bilan birga, kiberxavfsizlikni o‘rganadi va huquqni muhofaza qilish tizimida tahsil oladi.

Bu qobiliyatlarning uyg‘unligi uning ko‘p qirrali inson ekanini ko‘rsatadi.

Ijodiy faoliyat Samandarga murakkab vaziyatlarga turli nuqtayi nazardan qarash, yangi yechimlar topish va insonlarning his-tuyg‘ularini yaxshiroq tushunishga yordam beradi.

Huquqni muhofaza qilish sohasida qat’iylik zarur bo‘lsa-da, faqat qat’iy xarakter yetarli emas. Insonlar bilan ishlash uchun muloqot, empatiya va vaziyatning ruhiy tomonini ham tushunish talab etiladi.

Samandarning ijodiy qiziqishlari undagi ana shu insoniy jihatlarni boyitib boradi.

Kelajak sari belgilangan vazifalar

Samandar o‘zining oldida hali katta ta’limiy va kasbiy yo‘l borligini yaxshi tushunadi.

U bugungi natijalarini yakuniy manzil emas, kelajakdagi faoliyati uchun dastlabki tayyorgarlik deb biladi.

Uning asosiy rejalari quyidagilardan iborat:

• O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasini yuqori natijalar bilan tamomlash;
• probatsiya faoliyati bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarini chuqurlashtirish;
• kiberxavfsizlik bo‘yicha professional ko‘nikmalarini rivojlantirish;
• yangi xalqaro IT va xavfsizlik sertifikatlarini qo‘lga kiritish;
• kiberjinoyatlarning oldini olish va ularni tahlil qilishni mukammal o‘rganish;
• qonun va texnologiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni chuqur tadqiq etish;
• xizmat intizomi, jismoniy tayyorgarlik va ma’naviy barqarorlikni mustahkamlash;
• fuqarolar bilan hurmat va adolat asosida muomala qiladigan xodim bo‘lish;
• o‘z bilim va salohiyatini amaliyotda namoyon eta oladigan yetakchi sifatida shakllanish;
• yoshlarni vaqtini maqsadli sarflash va o‘ziga ishonishga ruhlantirish;
• O‘zbekistonning huquqiy va kiberxavfsizlik salohiyatini yuksaltirishga munosib hissa qo‘shish.

Samandar bu maqsadlarning hech biriga bir kunda erishib bo‘lmasligini anglaydi. Ammo u har kuni bajarilgan kichik vazifa kelajakdagi katta natijaning bir qismi ekaniga ishonadi.

Shubhalardan yutuqlargacha

O‘rinboyev Samandar Pardaboy o‘g‘lining hayot yo‘li boshqalarning ishonchsizligini kuchli motivatsiyaga aylantirish mumkinligining yorqin namunasidir.

Maktabdagi o‘qituvchisi unga IIV akademik litseyiga hujjat topshirmaslikni tavsiya qilganida, Samandar maqsadidan qaytmadi. U litseyga kirib, uni muvaffaqiyatli tamomladi.

Yaqinlaridan biri IIV Akademiyasida o‘qish uning oilaviy imkoniyatiga mos emasligini aytganida ham u taslim bo‘lmadi. O‘z mehnati va tayyorgarligi orqali Akademiya kursantiga aylandi.

Qasamyod marosimida ota-onasiga vazir qo‘lidan mukofot olishga va’da berganida, bu gapni unutib yubormadi. Ikki yillik mehnatdan so‘ng Abdulhamid Cho‘lpon nomidagi stipendiya va ko‘krak nishoni sohibiga aylandi.

Moliyaviy imkoniyati cheklangan davrda huquq va ingliz tili kurslaridan voz kechmadi. Suvenirlar hamda gul buketlari yasab sotib, o‘zi uchun imkoniyat yaratishga harakat qildi.

Bugungi kunda u IIV Akademiyasida probatsiya va kiberxavfsizlik yo‘nalishlarida tahsil olmoqda. Cyber Security Analyst, Google va IBM sertifikatlarini qo‘lga kiritgan.

Biroq Samandarning asl yutug‘i faqat sertifikatlar, nishon yoki ta’lim muassasasiga kirishdan iborat emas.

Uning eng katta yutug‘i — boshqalarning shubhalari sabab o‘ziga ishonchini yo‘qotmagani, natija kechikkanida sabr qilgani va har safar o‘z imkoniyatini amalda namoyon etganidir.

“Kimlargadir vaqt yetmaydi, kimlargadir pul yetmaydi. Ammo televizor va telefonga ketayotgan vaqtni o‘z ustida ishlash uchun sarflashning o‘zi ham katta o‘zgarishning boshlanishi bo‘lishi mumkin.”

Samandar yoshlarga shoshmaslik, lekin to‘xtab ham qolmaslikni tavsiya qiladi.

Chunki har bir insonning natijaga yetib borish vaqti turlicha. Kimdir tezroq, boshqasi esa ko‘proq urinishdan so‘ng maqsadiga erishadi.

“Har narsaning o‘z vaqti bor. Na gul barvaqt ochiladi, na quyosh vaqtidan oldin chiqadi.”

Ammo gulning o‘z vaqtida ochilishi uchun u parvarish qilinishi kerak. Samandar ham kelajakdagi katta natijasini kutib o‘tirmayapti. U bilim, intizom, texnologiya, huquqiy tayyorgarlik va tinimsiz mehnat orqali o‘sha natija uchun bugundan zamin yaratmoqda.

Uning hayoti bir haqiqatni isbotlamoqda: insonni boshqalarning u haqidagi fikri emas, o‘ziga bo‘lgan ishonchi, sabri va qilgan harakati belgilaydi.

Samandar uch so‘zda:

Qat’iyatli. Mas’uliyatli. Ko‘p qirrali.