ISXAKOVA ALEKSANDRA SHAMILEVNA

Isxakova Aleksandra Shamilevna

Tarjima nazariyasi va amaliyoti talabasi | Volontyor | Xorijiy tillar izdoshi | Buxoro Biennial 2025 mediatori | San’at va psixologiyaga qiziquvchi faol yosh

Tug‘ilgan sana: 30-iyun, 2005-yil

Tug‘ilgan joy: Rossiya Federatsiyasi, Moskva shahri

Yashash joyi: Buxoro viloyati, Shofirkon tumani

Ta’lim: Buxoro davlat universiteti, Xorijiy tillar fakulteti, 2-kursni yakunlagan talaba

Yo‘nalishi: Tarjima nazariyasi va amaliyoti

Faoliyati: O‘zbekiston Volontyorlar Assotsiatsiyasi a’zosi, xalqaro tashkilot volontyori

Qiziqishlari: Ingliz tili, turk tili, ispan tili, tarjima, psixologiya, san’at, kitob mutolaasi, volontyorlik

Isxakova Aleksandra Shamilevna — tarjima, xorijiy tillar, volontyorlik, san’at va shaxsiy izlanish yo‘lida o‘zini shakllantirib borayotgan faol yosh avlod vakillaridan biridir. U 2005-yil 30-iyun kuni Rossiya Federatsiyasining Moskva shahrida tavallud topgan. Hozirda Buxoro viloyati Shofirkon tumanida yashab, Buxoro davlat universitetining Xorijiy tillar fakultetida tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida tahsil olmoqda.

Aleksandraning yo‘li oddiy tanlovdan iborat emas. U yillar davomida o‘zini izlagan, qalbiga yaqin bo‘lgan yo‘nalishni topishga harakat qilgan, turli fikrlar, shubhalar va “bo‘lmaydi” degan qarashlarga qaramay o‘z orzusidan voz kechmagan yoshlardan biridir. U 8 yil davomida tarjimonlik sari intilib kelgan, avval filologiya yo‘nalishiga o‘qishga kirgan, keyinchalik esa o‘z qalbi istagan yo‘l — tarjima sohasiga o‘tgan.

Bugun u tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida o‘qiyotgani bilan nafaqat kasb tanlaganini, balki o‘zini topishga bo‘lgan uzoq izlanishining muhim bosqichiga yetganini ko‘rsatmoqda. Chunki tarjima — faqat so‘zlarni bir tildan boshqasiga o‘girish emas. Tarjima — xalqlar, madaniyatlar, fikrlar va qalblar o‘rtasida ko‘prik qurish san’atidir.

Tarjima sari uzoq intilish va o‘z yo‘lini topish:

Aleksandra tarjimonlikka yillar davomida harakat qilib kelgan. Bu yo‘l uning uchun shunchaki kasbiy qiziqish emas, balki qalbiga yaqin bo‘lgan orzu, o‘zini ifoda etish va dunyo bilan muloqot qilish istagi bo‘lgan.

Avval filologiya yo‘nalishida tahsil boshlagani, keyinchalik esa tarjima yo‘nalishiga o‘tgani uning hayotida muhim qaror bo‘lgan. Chunki ba’zan inson o‘z yo‘lini birinchi urinishdayoq topmaydi. Ba’zan tajriba, vaqt, ichki savollar va hayotiy sinovlar orqali o‘ziga eng mos yo‘nalishni anglaydi.

Aleksandra ham o‘z qalbiga quloq solgan. U “odamlar nima deydi?” degan qo‘rquv bilan emas, “men aslida nimani xohlayman?” degan savol bilan harakat qilgan. Aynan shu jur’at uni bugungi yo‘liga olib kelgan.

Tarjima sohasida o‘qish uning uchun tillarni o‘rganish, madaniyatlarni anglash, fikrni chuqur his qilish va insonlar o‘rtasidagi muloqotga xizmat qilish imkoniyatidir.

Volontyorlik — insonlarga yaqin bo‘lish maktabi:

Aleksandra O‘zbekiston Volontyorlar Assotsiatsiyasi a’zosi hisoblanadi. Shuningdek, u xalqaro tashkilotda ham volontyorlik faoliyatini olib boradi. Uning volontyorlik yo‘li 2024-yil 5-dekabr — Xalqaro volontyorlar kunida boshlangan.

Bu sana uning hayotida ramziy ahamiyatga ega. Chunki aynan volontyorlik kuni boshlangan faoliyat uning jamiyatga foyda berish, insonlar bilan ishlash, yangi muhitlarga kirish va xalqaro maydonda tajriba orttirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biriga aylangan.

Volontyorlik — bu faqat tadbirlarda qatnashish emas. Bu o‘z vaqtini, bilimini va energiyasini boshqalarga foyda berish uchun sarflashdir. Volontyor inson jamiyatdagi o‘z o‘rnini chuqurroq his qiladi, turli odamlar bilan muloqot qiladi, mas’uliyatni o‘rganadi va insoniylikning amaliy ko‘rinishini hayotida his etadi.

Aleksandra uchun volontyorlik o‘zini sinash, foydali bo‘lish va dunyoga ochiqroq qarash imkoniyatidir.

Buxoro Biennial 2025 — san’at, muloqot va mediatorlik tajribasi:

Aleksandraning eng muhim yutuqlaridan biri — Buxoro Biennial 2025 doirasida mediator sifatida faoliyat olib borganidir. Bu tajriba uning hayotida alohida o‘rin tutadi.

Mediatorlik — bu faqat tashkilotchilik emas. Bu san’atni tushunish, odamlar bilan muloqot qilish, fikrlarni yetkazish, madaniy muhitni his qilish va tashrif buyuruvchilar bilan mazmunli aloqa o‘rnatish demakdir.

Buxoro kabi tarixiy, madaniy va ruhiy boylikka ega shaharda san’at bilan bog‘liq yirik jarayonda ishtirok etish yosh inson uchun katta maktabdir. Bu tajriba Aleksandraga nafaqat ko‘nikma, balki keng dunyoqarash, madaniyatga yaqinlik va xalqaro muhitda o‘zini tutish qobiliyatini ham bergan.

U san’atga qiziqadi. Shu bois Buxoro Biennial 2025’dagi mediatorlik faoliyati uning ichki qiziqishlari bilan uyg‘unlashgan muhim bosqich bo‘ldi. San’at, tarjima va volontyorlik bir nuqtada uchrashganda esa inson faqat ijrochi emas, balki madaniyatlar o‘rtasida ko‘prikka aylanadi.

Ustoz ta’siri — o‘zini anglashga olib kelgan kuch:

Aleksandra hayotida eng katta ta’sir ko‘rsatgan inson sifatida ingliz tili ustozini alohida qadrlaydi. Uning aytishicha, aynan shu ustoz bugungi Aleksandraning shakllanishiga sababchi bo‘lgan.

Ustoz ba’zan faqat fan o‘rgatmaydi. U insonning ichidagi yashirin kuchni ko‘radi, unga ishonch beradi, kim ekanini anglashga yordam beradi. Aleksandra uchun ingliz tili ustozining ta’siri aynan shunday bo‘lgan — ular unga o‘zini tanish, hayotdan nima xohlashini tushunish va ulg‘ayish yo‘lida chuqur iz qoldirgan.

Bu juda muhim. Chunki hayotda ba’zi insonlar bizga yo‘l ko‘rsatadi, lekin biz uchun yo‘lni yurib bermaydi. Ular faqat qalbimizdagi chiroqni yoqadi. Aleksandraning ustoziga bo‘lgan hurmati ham ana shu ichki minnatdorlikdan kelib chiqadi.

Xorijiy tillar va shaxsiy rivojlanish:

Aleksandra bo‘sh vaqtida ingliz tili ustida ishlaydi, qo‘shimcha tillarni — turk va ispan tillarini o‘rganadi. Bu uning xorijiy tillar bilan yashashini, ularni faqat dars sifatida emas, kelajakdagi kasbiy va shaxsiy rivojlanish vositasi sifatida ko‘rishini bildiradi.

Tarjimon uchun til — asosiy qurol. Ammo yaxshi tarjimon bo‘lish uchun faqat so‘zlarni bilish yetarli emas. Madaniyatni tushunish, insonlarning fikrlash uslubini anglash, matn ortidagi ruhni his qilish va uni boshqa tilda tabiiy yetkazish kerak.

Aleksandra turk va ispan tillarini o‘rganishga intilayotgani orqali o‘z imkoniyatlarini kengaytirib bormoqda. Har bir yangi til — yangi madaniyat, yangi fikrlash, yangi insonlar va yangi imkoniyatlar demakdir.

U psixologiya bo‘yicha ham o‘rganib turadi. Bu qiziqish uning inson ruhiyatini, xatti-harakatlarini, ichki holatlarini tushunishga intilishini ko‘rsatadi. Tarjima va volontyorlikda bu juda muhim fazilatdir. Chunki insonni tushunmasdan, uning fikrini ham to‘liq yetkazish qiyin.

San’at, kitob va ichki dunyo:

Aleksandra san’atga qiziqadi va kitoblar o‘qiydi. San’at inson qalbining nozik tomonlarini ochadi, kitob esa tafakkurni boyitadi. Bu ikki yo‘nalish uning ichki dunyosini kengaytiradi, tasavvurini kuchaytiradi va fikrini chuqurlashtiradi.

Tarjima yo‘lida bunday qiziqishlar katta ahamiyatga ega. Chunki tarjimon matnni faqat grammatik jihatdan emas, hissiy, madaniy va badiiy jihatdan ham tushunishi kerak. San’atni his qilgan, kitob o‘qigan, inson ruhiyatiga qiziqqan tarjimon matnning ichki ohangini yaxshiroq anglaydi.

Aleksandraning qiziqishlari uning shaxsiyati bir tomonlama emas, aksincha ko‘p qirrali ekanini ko‘rsatadi. U til, san’at, psixologiya, kitob va volontyorlik orqali o‘zini har tomonlama rivojlantirishga intiladi.

Hayotiy falsafasi va shaxsiy qadriyatlari:

“Sevgan ishingizni qiling va qilayotgan ishingizni seving.”

Aleksandraning bu hayotiy prinsipi uning butun yo‘lini ifodalaydi. U inson o‘z qalbiga yaqin bo‘lgan ish bilan shug‘ullanishi, orzulari amalga oshishi uchun harakat qilishi va tanlagan yo‘lini sevishi kerak deb hisoblaydi.

Bu fikr juda hayotiy. Chunki inson sevgan ishida charchasa ham to‘xtamaydi. Qiyinchilik bo‘lsa ham davom etadi. Tanqid eshitsa ham o‘zini yo‘qotmaydi. Sevgan ish insonning ichki energiyasini uyg‘otadi.

Aleksandra uchun eng muhim narsa — boshqalarga yoqish uchun emas, o‘z qalbi to‘g‘ri deb bilgan yo‘l bilan yashash. U ideal bo‘lishga urinmaslik, boricha bo‘lish va o‘z orzularidan voz kechmaslik kerakligini ta’kidlaydi.

Liderlik haqidagi qarashlari:

Aleksandraning fikricha, lider bo‘lish uchun eng muhim fazilat — mas’uliyatdir. Chunki lider mas’uliyatdan qochmaydigan insondir.

Bu qarash yetakchilikning eng muhim mohiyatini ochib beradi. Liderlik — faqat oldinda yurish emas. Bu qarorlar uchun javob berish, jamoa oldidagi vazifani his qilish, xatodan qochmaslik va kerakli paytda mas’uliyatni zimmasiga olishdir.

Volontyorlik, mediatorlik va tarjima yo‘lida mas’uliyat juda muhim. Har bir so‘z, har bir muloqot, har bir vazifa odamlar o‘rtasidagi tushunishga ta’sir qiladi. Aleksandra liderlikni aynan shu mas’uliyat bilan bog‘laydi.

Boshqalarga beradigan sabog‘i:

Aleksandra boshqalar undan eng avvalo o‘z orzu-havasiga erishish, yurak istagan yo‘nalish bilan shug‘ullanish va o‘z qalbiga xiyonat qilmaslikni o‘rganishlari mumkin deb hisoblaydi.

Uning hayoti shuni ko‘rsatadi: insonni “qo‘lingdan kelmaydi” degan gaplar to‘xtatmasligi kerak. Ba’zan bu gapni tanishlar aytadi, ba’zan do‘stlar, ba’zan maktab yoki universitetdagi odamlar, ba’zan hatto eng yaqinlar ham shunday fikr bildirishi mumkin. Ammo inson o‘z yo‘lini his qilsa, unga ishonib davom etishi kerak.

Aleksandra uchun eng muhim saboq — odamlar nima deydi deb yashamaslik. Chunki odamlar baribir gapiradi. Inson hammaga birdek yoqa olmaydi. Ideal insonning o‘zi yo‘q. Shuning uchun har bir inson o‘zi uchun yaxshi va to‘g‘ri deb bilgan qaror bilan yashashi kerak.

Yoshlarga murojaati:

“Kim sizga ‘bo‘lmaydi’, ‘qo‘lingdan kelmaydi’ desa, kim bo‘lishidan qat’i nazar, ishingizni davom ettiring. Odamlar nima deydi deb o‘z orzu-niyatlaringizdan kechmang. Hech kimga yoqishga urinmang, ideal bo‘lishga harakat qilmang — boringizcha bo‘ling.”

Aleksandraning bu so‘zlari bugungi yoshlar uchun juda kuchli va samimiy chaqiriqdir. Chunki ko‘p yoshlar atrofdagilarning fikri sabab orzularidan voz kechadi. Kimdir “bu yo‘l qiyin” deydi, kimdir “senga mos emas” deydi, kimdir “uddalay olmaysan” deydi. Ammo inson hayotini boshqalar emas, o‘zi yashaydi.

U yoshlarni o‘z yo‘lidan qaytmaslikka, yuragi istagan sohani tanlashga, xohlagan kasbi uchun kurashishga va o‘zini boshqalarning mezoni bilan baholamaslikka chaqiradi.

Aleksandra uchun eng katta erkinlik — o‘z orzusiga sodiq qolishdir. Eng katta jasorat esa — boshqalarning fikridan qo‘rqmasdan, o‘z hayotini o‘zi tanlashdir.

Tarjima, volontyorlik va o‘zlik sari qurilayotgan kelajak:

Isxakova Aleksandra Shamilevna — Buxoro davlat universitetining Xorijiy tillar fakultetida tarjima nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishida tahsil olayotgan, O‘zbekiston Volontyorlar Assotsiatsiyasi a’zosi, xalqaro tashkilot volontyori, Buxoro Biennial 2025 mediatori va xorijiy tillar, san’at hamda psixologiyaga qiziquvchi faol yosh avlod vakillaridan biridir.

Uning hayotida ingliz tili ustozining kuchli ta’siri, tarjimonlikka bo‘lgan uzoq yillik intilish, volontyorlik faoliyati, san’atga qiziqish, qo‘shimcha tillarni o‘rganish va o‘z qalbi istagan yo‘ldan qaytmaslik muhim o‘rin tutadi.

Aleksandra o‘z hayoti bilan bir haqiqatni ko‘rsatmoqda: inson o‘z sevgan ishini tanlasa va qilayotgan ishini sevsa, yo‘l qiyin bo‘lsa ham undan ma’no topa oladi.

Bugun u tarjima yo‘nalishida tahsil olayotgan talaba, volontyor, mediator va o‘zini izlayotgan faol yosh sifatida shakllanayotgan bo‘lsa, ertaga u tillar, madaniyatlar va insonlar o‘rtasida ko‘prik bo‘la oladigan malakali tarjimon, xalqaro tajribaga ega mutaxassis va boshqalarga o‘z yo‘lidan voz kechmaslikni o‘rgata oladigan kuchli shaxs bo‘lib yetishishi mumkin.

Aynan shuning uchun ham Aleksandraning yo‘li bugungi yoshlarga shuni eslatadi: yoshlar odamlar fikridan qo‘rqib orzularidan kechmasligi kerak — yurak istagan yo‘lni tanlab, mas’uliyat bilan harakat qilgan inson o‘z kelajagini o‘zi yaratadi.