Milk kasalliklari: gingivit va periodontitning zamonaviy diagnostikasi

Annotatsiya.

Ushbu maqolada gingivit va periodontit kasalliklarining kelib chiqish sabablari, asosiy belgilari, diagnostikasi va profilaktikasi haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, kasalliklarni erta aniqlashda zamonaviy tekshiruv usullarining ahamiyati yoritiladi.

Kalit so‘zlar:

*gingivit, periodontit, milk, yallig‘lanish, diagnostika, tish karashi, periodontal zond.

Og‘iz bo‘shlig‘i salomatligi inson umumiy salomatligining muhim qismidir. Tishlar bilan bir qatorda ularni o‘rab turgan milklarning sog‘lom bo‘lishi ham katta ahamiyatga ega. Milk kasalliklari orasida gingivit va periodontit ko‘p uchraydi. Ushbu kasalliklar ko‘pincha og‘iz gigiyenasiga yetarlicha e’tibor bermaslik natijasida rivojlanadi. Ularni erta aniqlash va davolash kelajakdagi asoratlarning oldini olishga yordam beradi.*

Gingivit va uning belgilari

Gingivit — milk to‘qimalarining yallig‘lanishi bo‘lib, ko‘pincha tish yuzasida to‘plangan bakterial karash sababli yuzaga keladi.

Asosiy belgilari:

**Milkning qizarishi va shishishi.

Tish yuvganda qonashi.

Milkda noqulaylik va sezgirlik.

Og‘izdan yoqimsiz hid kelishi.

Gingivitning dastlabki bosqichida tishni ushlab turuvchi suyak to‘qimasi zararlanmaydi. Vaqtida davolansa, milk sog‘lom holatiga qaytishi mumkin*

Periodontit va uning belgilari

*Periodontit — tishni o‘rab turuvchi va ushlab turuvchi to‘qimalarning yallig‘lanish kasalligidir. Bu kasallikda milk bilan birga periodontal boylam va alveolyar suyak ham zararlanishi mumkin.

Asosiy belgilari:

Milk qonashi va shishishi.

Tishlar orasida bo‘shliqlar paydo bo‘lishi.

Milkning chekinishi.

Tishlarning qimirlashi.

Chaynash vaqtida noqulaylik.

Periodontit o‘z vaqtida davolanmasa, tishlarning yo‘qotilishiga olib kelishi mumkin.*

Zamonaviy diagnostika usullari

Gingivit va periodontitni aniqlashda stomatolog bir nechta tekshiruv usullaridan foydalanadi:

Klinik tekshiruv. Milkning rangi, shakli, shishishi va qonashi baholanadi.

Periodontal zondlash. Maxsus zond yordamida milk cho‘ntaklarining chuqurligi o‘lchanadi.

Rentgen tekshiruvi. Tish atrofidagi suyak to‘qimasining holati va suyak yo‘qolishi aniqlanadi.

Qonash indeksini aniqlash. Tekshiruv vaqtida milkning qonash darajasi baholanadi.

Tish karashi va toshini aniqlash. Yallig‘lanishga sabab bo‘luvchi mahalliy omillar tekshiriladi*.

Gingivit va periodontitning farqi

Gingivitda faqat milk yallig‘lanadi va tishni ushlab turuvchi suyak zararlanmaydi. Periodontitda esa yallig‘lanish chuqur to‘qimalarga tarqalib, suyakning yemirilishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shu sababli periodontit ancha jiddiy kasallik hisoblanadi.

Davolash va profilaktika

*Gingivitni davolashda tish karashi va toshlarini professional tozalash, og‘iz gigiyenasini yaxshilash muhim hisoblanadi.

Periodontitda esa professional tozalash bilan birga periodontal cho‘ntaklarni maxsus usulda tozalash va bemorning holatiga qarab qo‘shimcha davolash choralari qo‘llaniladi.*

*Kasalliklarning oldini olish uchun:

Tishlarni kuniga ikki marta tozalash.

Tish oralig‘ini maxsus vositalar bilan tozalash.

Stomatolog ko‘rigidan muntazam o‘tish.

Tish toshlarini o‘z vaqtida oldirish.

Og‘iz gigiyenasiga rioya qilish kerak.*

Xulosa

Gingivit va periodontit og‘iz bo‘shlig‘ida keng uchraydigan kasalliklar hisoblanadi. Ularning asosiy sabablaridan biri bakterial tish karashidir. Gingivitni erta aniqlash va davolash periodontit rivojlanishining oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy diagnostika usullari yordamida kasallikni o‘z vaqtida aniqlash, to‘g‘ri davolash va tishlarni uzoq vaqt sog‘lom saqlash mumkin.