Liderlar Online2 daqiqa
Yoshlarda tishlarni to‘g‘rilash va braketlar
• Braketlar va zamonaviy usullar: Farzandingiz tishlarini qachon to‘g‘rilash kerak?

Farzandingiz yoki ukangiz kulganida tishlari biroz qiyshiqroq chiqayotganini payqadingizmi? Yoki o‘smir yoshidagi tanishingiz tishlari sababli kulishdan uyalib, qo‘li bilan og‘zini yopib yurganiga ko‘zingiz tushdimi?
Yoshlik davri — tishlarni tekislash va kelajak uchun ideal tabassum poydevorini qo‘yish uchun eng oltin davr hisoblanadi. Keling, bugun nega aynan yoshlikda tish qatorini to‘g‘rilash muhimligi, buni qachon boshlash kerakligi va zamonaviy usullar haqida gaplashamiz.
Nega aynan yoshlikda davolanish osonroq?
Inson ulg‘aygani sayin uning suyaklari qotib, shakllanib boradi. Bolalar va o‘smirlarda esa jag‘ suyaklari hali o‘sib borayotgani sababli ancha yumshoq bo‘ladi. Bu shuni anglatadiki:
- Tishlar tezroq joyiga tushadi: Suyaklar moslashuvchan bo‘lgani uchun tishlarni kerakli tomonga yo‘naltirish kattalarga qaraganda ancha oson kechadi.
- Davolash muddati qisqaroq bo‘ladi: Yosh organizmda tishlarning harakatlanishi va yangi joyga ko‘nikishi juda tez yuz beradi.
- Yuz shakli chiroyli shakllanadi: Tishlam yoshlikdan to‘g‘rilansa, bola ulg‘ayganida jag‘ va yuz tuzilishi ham o‘zaro mutanosib (simmetrik) bo‘lib o‘sadi.
Faqat braketlar emas: Yoshlar uchun qanday yechimlar bor?
Kichik yoshdagi bolalarga darrov braket qo‘yilmaydi. Buning uchun turli xil qiziqarli va zamonaviy usullar bor:
1. Plastinkalar (Yechiladigan apparatlar): 7-12 yoshli bolalar uchun mo‘ljallangan. Ularni turli ranglarda, hatto bolaning sevimli multfilm qahramonlari surati bilan yasatish mumkin. Bu bolada qiziqish uyg‘otadi.
2. Trenerlar (Silikon kapalar): Ko‘pincha tunda taqiladi. Ular nafaqat tishlarni to‘g‘rilaydi, balki bolani og‘izdan nafas olish yoki barmoq so‘rish kabi zararli odatlardan ham xalos qiladi.
3. Braket-tizimlari: 12-14 yoshdan keyin, barcha doimiy tishlar chiqib bo‘lgach o‘rnatiladi.
Rangli braketlar — o‘smirlar o‘rtasidagi yangi trend!
Kattalar braket ko‘rinmasligini xohlasa, o‘smirlar aksincha, uni o‘ziga xos uslub (stil) deb bilishadi. Hozirda braketlarning metall qismini ushlab turadigan rezinchalarini (ligaturalarni) turli yorqin ranglarda (yashil, pushti, ko‘k, binafsha) tanlash mumkin. O‘smirlar har oy shifokorga borib, rezinchalar rangini kiyimlariga yoki kayfiyatlariga qarab o‘zgartirib turishni juda yaxshi ko‘rishadi!
Yoshlikda tishni to‘g‘rilash — kelajakka eng yaxshi investitsiya
Tishlarning tekis bo‘lishi bolaning o‘ziga bo‘lgan ishonchini keskin oshiradi. Maktabda yoki tengdoshlari orasida tortinmay, erkin kulib yurish uning psixologik rivojlanishiga juda ijobiy ta’sir qiladi. Bundan tashqari, to‘g‘ri tishlam vaqtida shakllansa, kelajakda tishlarning karies bo‘lishi, nutqdagi nuqsonlar yoki oshqozon-ichak muammolari (ovqatni yaxshi chaynay olmaslik sababli) yuzaga kelishining oldi olinadi.
Ota-onalarga maslahat
Farzandingizning tabassumiga e’tiborli bo‘ling. Agar unda tishlar orasida katta tirqishlar bo‘lsa, tishlar bir-birining ustiga chiqib qolsa yoki pastki va tepa tishlar bir-biriga mos kelmayotgan bo‘lsa — ortodont qabuliga borish vaqti keldi. Unutmang, bugun farzandingiz salomatligi va chiroyi uchun qilgan kichik harakatingiz kelajakda uning hayotdagi eng go‘zal tashrif qog‘oziga aylanadi!
Muallif
Abdimo'minova Zinnura Quvonch Qizi
Stomatologiya talabasi · 2-kurs talabasi · Kitobxon · Ilmga intiluvchi · Katta orzular sohibasi
Shu muallifning boshqa maqolalari

Bemorlarning stomatologdan qo‘rqishi va dental fobiyani kamaytirish usullari
Abdimo'minova Zinnura Quvonch Qizi · 6 noyabr, 2026

Milk kasalliklari: gingivit va periodontitning zamonaviy diagnostikasi
Gingivit va periodontitni erta aniqlash, zamonaviy tekshiruv usullari va samarali profilaktika choralari.
Abdimo'minova Zinnura Quvonch Qizi · 5 noyabr, 2026

Jag‘ning qarsillashi va og‘rig‘i: Ota-onalar e’tiborsiz qoldiradigan yashirin xavf
Gnatologiya nima? Farzandingiz ovqat chaynaganda jag‘idan ovoz chiqsa, qaysi shifokorga borish kerak?
Abdimo'minova Zinnura Quvonch Qizi · 3 noyabr, 2026
